Општина Радовиш

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Општина Радовиш

Map of Radoviš Municipality.svg

Знаме на Општина Радовиш Грб на Општина Радовиш
Знаме Грб
Општи податоци
Седиште Радовиш
Површина 608 км²
Демографија
Население 28.244 жители
- проценка од 30.06.2014 28.988[1] жители
Густина на население 46,45 жит/км²
Населени места
Локална управа
Градоначалник Сашко Николов
Совет 19 члена
Контактни податоци
Адреса на седиште Општина Радовиш

бул. Александар Македонски 2420 Радовиш

Портал Службен портал
Е-пошта е-пошта
Карта на општина Радовиш со селските атари.
Демографска карта на општина Радовиш со селските атари.

Општина Радовишопштина во Југоисточен регион на Република Македонија, со површина од 608 км² и 28 244 жители. Центар на општината е градот Радовиш.

Населени места[уреди | уреди извор]

Населени места во Општина Радовиш се градот Радовиш и околните села: Али Коч, Али Лобаси, Бучим, Воиславци, Дамјан, Држани, Дурутлија, Злеово, Ињево, Јаргулица, Калаузлија, Калуѓерица, Каралобоси, Караџалар, Козбунар, Коџалија, Ново Село, Ораовица, Папавница, Погулево, Подареш, Покрајчево, Прналија, Раклиш, Сариѓол, Смиланци, Сулдурци, Супурге, Тополница, Ќоселија, Худаверлија, Чешме Маале, Шаинташ, Шипковица и Штурово.

Географиja[уреди | уреди извор]

Сместена во југоисточниот дел од Републиката, општина Радовиш го зафака северозападниот дел од пространата Струмичко-радовишка Котлина, односно горното сливно подрачје на Радовишка Река. Северниот дел припаѓа на Родопска зона планините Плачковица и Готен, јужниот дел на планината Смрдеш (планина), на северозапад се наога ридестиот дел на областа (Јуруклук) Јуруклак или Дамјанско поле, а на југоисток се протега алувијалната рамнина на Радовишка Река.

Општина Радовиш има добри гравитациско-контактни и функционални врски во правец Северо Запад-Југо Исток, односно Штип и Струмица , од кои градот Радовиш е оддалечен само 35 односно 30 км. Градот Радовиш е сместен во централниот дел на општината, на надморска височина од 380 м, и претставува општински административе центар со добра местоположба за развој на стопанството.

Како административен центар ги опслужува и жителите на Општина Конче бидејќи во градот Радовиш се сместени сите државни институции кои имаат дејност на регионално ниво.

Територијата на општина Радовиш со 608 км²[2] се вбројува меѓу средно големите општини.

Историja[уреди | уреди извор]

На територијата на општина Радовиш уште од праисторијата се наоѓаат траги на материјалната култура. Посебно се интересни наодите од епохата на неолитот, енеолитот, халштатот и бронзата. Во времето на Филип II Македонски и Александар Македонски територијата на радовишко ја населувале Пеонците. Бројни остатоци од вредност се од времето на предримската и римската епоха. Тоа се претежно антички населби, некрополи, каструми, терми, аквадукти, милјокази и други наоди.

Градот Радовиш за прв пат се споменува во 1019 во Грамотата на Византискиот цар Василие Втори, а така се викала и средновековната жупа, што покажува дека градската функција потекнува од средниот век. Во тоа време, Радовиш претставувал значаен регионален трговско-занаетчиски и рударски центар. Името на Радовиш е поврзано со името на средновековната кнегиња од словенско потекло, Рада, која живеела во тврдината над градот, чиишто урнатини се уште постојат. Во периодот на 14 век бил под власт на српските владари-1361 година во него престојувал Цар Урош.

Под турското освојување во почетокот на 16 век во овој крај многу се населувале Јуруци - турско номадско племе, етничка група која и денес е присутна во радовишко. Документите Ќустендилски метрополити во 17 век се викаат и радовишки. Кон крајот на 18 век Радовиш било гратче опколено од ѕид од стара тврдина чии остатоци стојат и денеска. Некогаш големиот пат од Поморавје преку Куманово и Овче поле и Радовишко поле преку Струмица водел до Солунскиот и Орфанскиот залив. Во 19 и 20 век Радовиш и околината биле под влијание на историските настани поврзани со разловечкото, кресненското и илинденското востание, потоа настаните од балканските војни, првата и втората светска војна и периодот по завршувањето на втората светска војна придонеле за денешниот изглед на Радовиш.

Територијата на општина Радовиш е богата со истражени и голем број неистражени археолошки локалитети, манастири и цркви кои се дел од богатата ризница на споменици на културата.

Демографија[уреди | уреди извор]

Во општина Радовиш има вкупно 36 населби, населени се само една градска и 20 селски населби со вкупен број на жители 28 244. Има три населби со повеќе од 1000 жители: Ораовица-1720, Ињево-1624, и Подареш-1413 жители во останатите населби живеат помеѓу 300 и 1000 жители. Во пет населби живеат помалку од 50-тина жители, а шест селски населби се целосно иселени.

Етничка структура[уреди | уреди извор]

  • Македонци - 82  %
  • Турци - 16,2 %
  • Албанци - 0,05 %
  • Власи - 0,08 %
  • Роми - 1 %
  • Други - 0.67 %

Старосна структура[уреди | уреди извор]

  • од 0-14 год.- 51,06 %
  • од 15-64 год.- 39,7 %
  • над 65 год. - 9,24 %

Структура на вработени според дејност[уреди | уреди извор]

  • стопанство 4011;
  • нестопанство 850 ;

Невработеност и активност[уреди | уреди извор]

  • околу 6800 невработени
  • активно население: 22 561 жители, или 84,69%[3]

Општествени институции[уреди | уреди извор]

  • ЈП „Плаваја“
  • ЈП „Македонски Шуми“ - подружница „Плачковица“ - Радовиш
  • ЈП Водостопанство „Радовишко поле“

Во Радовиш работат две институции од областа на културата:

Исто така во Радовиш постои „Етнолошки музеј“ каде што се наоѓа вредна „Етнолошка збирка“ од Радовишкиот крај.

Економија[уреди | уреди извор]

Приватниот сектор во општината го сочинуваат: Рударство, угостителство, текстил, шумарство, месна индустрија, трговија на големо и мало, занаетчиство (поправка на моторни возила, часовници, чевли , бела техника и др.), индустрија за конзервирање, млечна индустрија, индустрија за неметали, тутунска индустрија, козметичко-фармацевтска, обработка на злато и сребро. Приватната дејност е 90 % од вкупното стопанство.

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Административниот центар на општина Радовиш е сместен во градот Радовиш. На локалните избори во 2005, 2009, 2013 и на парламентарните избори во 2008 и 2011 победи коалицијата на ВМРО-ДПМНЕ.

Органи на локалната самоуправа се Градоначалникот на Општина Радовиш и Советот на Општина Радовиш.

Локалната администрација и секторите во истата се под надлежност на градоначалникот на општина Радовиш, чија работа е да ги претставува и застапува интересите на општината и нејзините жители, а и да го обезбеди извршувањето на работите кои што со закон и се доделени на општината.

Градоначалник на општина Радовиш од 2013 е г-дин Сашко Николов од партијата ВМРО-ДПМНЕ, којшто беше избран на локалните избори во 2013 година, а неговиот мандат трае четири години, односно од 2013 до 2017 година.

Претходни градоначалници на Општина Радовиш биле: Д-р Роберт Велков (од 2005 до 2013 г.), Д-р Ристе Кукутанов (од 2000 - 2005 г.), Кирчо Сусинов (од 1996 - 2000 г) и Д-р Лупчо Захариев (од 1990-1996 г.).

Советот на Општина Радовиш е претставничко тело на граѓаните на општината и е составен е од 19 советници избрани на локални избори. Претседател на Советот е г-дин Николчо Миовски (ВМРО-ДПМНЕ). Во состав на советот функционираат постојани комисии.

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Како културно-историски вредности кои што ги поседува општината Радовиш се Црквата „Св. Троица“, Параклисот Св. Спасо Радовишки, „Црква Св. Илија“, Туљбето, Крстот над Радовиш и Стариот Јавор.

Цркви и манастири[уреди | уреди извор]

  • Црква „Вознесение Христово“ - Ињево -парохиска црква. Изградена е во 1872 година. Не е познато кога и од кој архиереј е осветена. Иконите се од 19 век од непознат автор. Црквата не е зографисана.
  • Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ – Ињево -камен темелник за изградба е поставен во 1991 година, а осветена е во 1992 година од Митрополитот Струмички Горазд.
  • Црква „Света Петка“ – Ињево. Манастирска црква на истоимениот манастир. Камен темелник за изградба е поставен во 17.11.1994 година од Митрополитот Брегалнички Стефан, а осветена е на 22.10.1995 година од Митроплитот Брегалнички Сефан. Иконите се од зограф Стефан од Охрид.
  • Црква „Свети Архангел Михаил“ – Ињево -Манастирска црква на истоимениот манастир. Камен темелникот е поставен на 27 април 1999 година од Митрополитот Брегалнички Стефан, а осветен е на 20 октомври 2002 година од Митрополитот Брегалнички Агатангел. Не е фрескоживописан. Престолните икони се од монахиња Макрина од манастирот “Свети Архангел Михаил” во Берово, а останатите икони се од зограф Тони од Радовиш.

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Заштитник на општината и градот Радовиш е светецот Свети Спасо Радовишки. Празникот се чествува секоја година на 21 август во параклисот „Св. Спасо Радовишки“ на плоштадот во Радовиш.

Култура и медиуми[уреди | уреди извор]

Познати се фолклорните ансамбли: Ф.А „Бучим“, Ф.А. „Ацо Караманов“, Ф.А. „Китка“ - Ораовица, Ф.А. Славеј - Јаргулица и аматерските драмски студија. Во текот на годината се одржуваат: „Радовишкото културно лето“, Детскиот фолклорен фестивал „Оро весело“, Изворниот фестивал „Гајда“ - Ињево, Фолколорниот фестивал „Велигденските средби“ во Ораовица, „Карамановите поетски средби“, Манифестацијата „Самун ем Татлија“ и др.

Медиуми[уреди | уреди извор]

Во медиумскиот простор присутни се една локална телевизија „ТВ Еми“, една регионална телевизија „ТВ Кобра“ и два кабелски оператори „АндесНет“ и “Телекабел“. Печатени локални медиуми се појавуваат периодично, a и еден локален-регионален веб портал RadovisNews [3].

Телекомуникации[уреди | уреди извор]

Во градот постои развиена фиксна и мобилна телефонија. Постојат неколку локални интернет доставувачи со безжично покривање на целиот град, и WiFi точки.

Образование[уреди | уреди извор]

Во областа на образованието и воспитувањето работат вкупно осум институции. Една од нив е предучилишна комбинирана установа, пет основни училишта со повеќе подрачни објекти, една гимназија од областа на средното образование и еден факултет.

Предучилишно воспитување[уреди | уреди извор]

  • ЈОУ Детски градинки „Ацо Караманов“ со трите објекти „Цветови“ „Изворче“ и „Управна зграда“.

Основно образование[уреди | уреди извор]

Основни училишта во општина Радовиш

Средно образование[уреди | уреди извор]

  • СОУ „Коста Сусинов“ - Радовиш - со 1146 ученици и 52 вработени. Средното училиште има гимназиски смер, металуршко-технички смер, и електротехнички смер - електротехничар за компјутерска техника и автоматика.

Високо образование[уреди | уреди извор]

Спорт[уреди | уреди извор]

Во Радовиш дејствуваат организирано спортските клубови: ФК „Плачковица“ (формиран 1942 година), Пинг Понгарски Клуб „Еми Петрол-Радовиш“ (формиран во 1993 година, а денес се натпреварува во Националните Пинг-Понгарски лиги), РК „Радовиш“ (игра во Супер Лигата на Македонија), Борачкиот клуб „Бучим-Радовиш“ (освојувач на титулата Државен шампион на Македонија за 2013 година, Европски и Светски клубски шампион), Стрелачкиот клуб „Бучим“, Велосипедскиот клуб „Свиок“, Триатлон клубот „Ана-да“, Риболовниот клуб „Крап-Радовиш“ [6](се натпреварува во Првата македонска риболовна лига), Мото клубот „Џинка“, Планинарското друштво „Бел Камен“, Алпинистичкиот клуб „Плоча“ [7], Џудо клубот “Сенсеи“, Карате клубот “Феникс“, Спортски навивачи „Лебари“ и други.

Исто така во Општина Радовиш од 2013 година е возобновена и „Општинска фудбалска лига - Радовиш“, а постои и „Општинска училишна лига во Футсал“ за Основните училишта од Општина Радовиш.

Радовиш поседува капитални спортски објекти како: Спортскиот-рекреативен комплекс „Шампион“ (со олимписки базен, повеќе игралишта за мал фудбал и кошарка, ракомет, одбојка и тениски терени), Спортската сала „25-ти Мај“ со капацитет од 1500 седишта, Градскиот стадионот за фудбал во Радовиш, Тениски терени, Повеќенаменски спортски терени и други.

Познати личности од Општина Радовиш[уреди | уреди извор]

Повеќе информации: [[:Список на луѓе од Радовиш]]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]