Ораовица

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Ораовица
Панорама во Ораовица.jpg

Средишниот дел на селото

Ораовица is located in Македонија
Ораовица
Местоположба на Ораовица во Македонија
Ораовица на интерактивна карта

Координати 41°37′31″N 22°30′44″E / 41.62528° СГШ; 22.51222° ИГД / 41.62528; 22.51222Координати: 41°37′31″N 22°30′44″E / 41.62528° СГШ; 22.51222° ИГД / 41.62528; 22.51222
Регион Logo of Southeastern Region, Macedonia.svg Југоисточен
Општина Coat of arms of Radoviš Municipality.svg Радовиш
Население 1.720[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 2423
Повик. бр. 032
Шифра на КО 22031, 22531
Надм. вис. 350 м
Ораовица на општинската карта
Ораовица во Општина Радовиш.svg

Атарот на Ораовица во рамките на општината
Commons-logo.svg Ораовица на Ризницата


Ораовица — село во Општина Радовиш, во околината на градот Радовиш.

Според пописот од 2002 година, селото имало население од 1.720 жители,[1] со што селото се вбројува во големи села во областа на Конче и Радовиш.[2]

Потекло и значење на името[уреди | уреди извор]

Од народните преданија кои се пренесуваат низ генерациите па до денес, за потеклото на името на селото постојат две легенди, кои се разликуваат, но и двете даваат некакви претпоставки за основањето на селото и за добивањето на името Ораовица.

Според првата легенда, се претпоставува дека селото го добило името по месноста „Орли-Камен“, која се наоѓа североисточно од селото на оддалеченост од еден километар. Тука постојал голем (висок) камен каде што застанувале и се собирале орлите, така по месноста „Орли-Камен“ го добила името „Орливици“, „Орловица“ и на крајот го добила денешното име Ораовица.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Поглед во селото

Селото се наоѓа во источниот дел на територијата на Општина Радовиш, недалеку од самиот град Радовиш, на оддалеченост од околу пет километри.[3] Селото е рамничарско, сместено на надморска височина од 350 метри.[3]

Ораовица има доста голем и просторен атар, простирајќи се во Струмичко-радовишката Котлина на запад и во подножјето на планината Плачковица на исток. Селото зафаќа добра местоположба што придонело селото да стане едно од најголемите села во Општина Радовиш. Ораовица граничи со селото Подареш и населбата Раклиш.

Селото е сместено по течението на Ораовичка Река, лева притока на Радовишка Река, односно се простира на нејзината лева и десна страна. До селото води асфалтен пат, кој се води како регионален пат 29471.

Селото има збиен тип, куќите се групирани, од кои скоро 90% се нови и градени според урбанистичкиот план. Селото е поделено по маала. Уште од порано постоеле, а и денес постојат следните имиња на маалата: Долно Маало, Џами Маало, Краиште, Дере Маало, Спротно Маало, Горно Маало и други.

Историја[уреди | уреди извор]

Според бројните археолошки наоѓалишта во близина на селото, може да се потврди дека во атарот на селото постоел живот уште во дамнина.[4]

Денешното село Ораовица, според некој остатоци и сознанија се претоставува дека постоело уште пред доаѓањето на Турците на Балканот, односно пред XV век. Селото во тоа време било малку населено и тоа со македонско население. Од тој период се сретнуваат семејствата: Нушови, Петрушови, Најчовци, Цилеви, Алексови и други.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Атарот на селото зафаќа простор од 17,3 км2, при што преовладува обработливото земјиште со површина од 894 хектари, на шумите отпаѓаат 675 хектари, а на пасиштата само 30 хектари.[3]

Во основа, селото има полјоделско-шумарска функција. Во селото работат продавници и угостителски објекти.[3]

Во селото работи претпријатие за обработка на шумски плодови и лековити билки.

Население[уреди | уреди извор]

Население во минатото
ГодинаНас.±%
19481.124—    
19531.287+14.5%
19611.294+0.5%
19711.555+20.2%
ГодинаНас.±%
19811.664+7.0%
19911.683+1.1%
19941.687+0.2%
20021.720+2.0%

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Ораовица живееле 534 жители, од кои 450 Турци и 84 Македонци.[5] Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Ораовица имало 176 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.[6]

Според Димитар Гаџанов во 1916 година во Ораовица живееле 514 жители, од кои 423 Турци и 91 Македонец.[7]

Ораовица е големо село со пораст на бројот на населението. Така, во 1961 година селото имало 1.294 жители, од кои 1.251 биле Македонци, 34 Турци и тројца жители Срби. Во 1994 година бројот се зголемил на 1.687 жители, од кои 1.671 биле Македонци, 12 Турци и двајца жители Срби.[3]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Ораовица живееле 1.720 жители, од кои 1.701 Македонец, 12 Турци, 2 Роми, 3 Срби и 2 останати.[1]

Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Ораовица:

Години Македонци Турци Роми Власи Срби Ост. Вкупно
1948 1.124
1953 289 980 0 16 0 2 1.287
1961 1.251 34 3 6 1.294
1971 1.518 23 1 7 6 1.555
1981 1.635 21 0 0 6 2 1.664
1991 1.660 14 0 0 7 2 1.683
1994 1.671 12 0 0 2 2 1.687
2002 1.701 12 2 0 3 2 1.720

* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години

Родови[уреди | уреди извор]

Ораовица во минатото било мешано македонско-турско село, но денес е целосно населено со македонско население.

Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1928 година родови во селото:[8]

  • Македонски родови:
    • Доселеници: Постоловци или Коцевци (8 к.), Бајчевци, Костадиновци и Андонови (6 к.), Илевци (2 к.), Коцевци (6 к.) и Китановци (6 к.), сите се доселени, но не знаат од каде; Василевци или Ристовци (2 к.), доселени се на крајот од XIX век од Солунско во Егејска Македонија; Јовиќевци и Несторовци (2 к.), доселени се набрзо по претходниот род од селото Владимирово кај Берово; Штеријевци (3 к.), доселени се од некое место на Плачковица. Тие се Власи.
  • Турски родови:
    • Доселеници: Мула Алијовци, Сулимановци и Кадриовци (14 к.), Дели-Јашаревци и Алијовци (8 к.), Меладовци и Абдулиовци (6 к.) и Усеиновци и Османовци (8 к.), најстари доселеници. Велат дека се доселиле уште од освојувањето на Македонија од страна на Османлиското Царство; Исмаиловци, Назировци, Сулејмановци, Арифовци, Хусеиновци, Џемаиловци и Елмазовци сите имаат по (4 к.), доселени се од Турција во почетокот на XVI век; Јашаровци, Османовци и Тахировци сите по (3 к.); Мустафовци (8 к.), Мемедовци (6 к.), Шерифовци (5 к.), Ибраимовци (7 к.) и Јусуфовци (3 к.), доселени се кога исто така во XVI век; Мемедовци (5 к.) и Селимовци (6 к.), првите се доселени од селото Худаверлија, а вторите од селото Калаузлија.

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Многу жители и семејства од селото Ораовица се на привремена работа надвор од Македонија, најчесто во Словенија, Италија, Грција, Германија, Швајцарија и Холандија.

Муслиманите се иселени воглавно во Турција.

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Во XIX век, Ораовица било село во Радовишката каза на Отоманското Царство.

Селото влегува во рамките на Општина Радовиш, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година со Општина Подареш. Во периодот од 1996-2004 година, селото било исто така во рамките на Општина Радовиш.

Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Радовиш.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Подареш, во која покрај селото Ораовица, се наоѓале и селата Дурутлија, Јаргулица, Калуѓерица, Ново Село, Папавница, Подареш, Покрајчево, Саригон, Смиланци, Ќоселија и Худаверлија. Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната Општина Ораовица, во која влегувале селата Дурутлија, Ќоселија, Ораовица, Сариѓол и Худаверлија.

Избирачко место[уреди | уреди извор]

Во селото постојат избирачките места бр. 1590 и 1591 според Државната изборна комисија, сместени во основното училиште.[9]

На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.388 гласачи.[10] На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 1.392 гласачи.[11]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Археолошки наоѓалишта[4]
Цркви[12]
Манастири
Споменици
Реки[14]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

  • 15 мај — селска и црковна слава, која се празнува во црквата „Св. Атанасиј“
  • Велигденски средби — традиционална прослава за време на Велигденските празници во манастирскиот двор на Ораовичкиот манастир, каде учествуваат преку дваесетина фолклорни ансамбли од Македонија, Бугарија, Србија, Босна и Херцеговина, Косово, Хрватска и Турција.

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Во селото работи фудбалскиот клуб „Изведен“.

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 19 јануари 2022.
  2. Атанасов, Зоранчо (2011). Инфраструктурни одлики на населените места во општините Радовиш и Конче (PDF). стр. 65–77. Посетено на 16 јануари 2022.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија (PDF). Скопје: Патрија. стр. 220. Посетено на 19 јануари 2022.
  4. 4,0 4,1 Грозданов, Цветан; Коцо, Димче; и др. (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Т. 2. Скопје: МАНУ. стр. 329. ISBN 9989-649-28-6.
  5. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 233.
  6. Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 138-139.
  7. Гаджанов, Димитър Г. Мюсюлманското население в новоосвободените земи, в: Научна експедиция в Македония и Поморавието 1916, Военноиздателски комплекс „Св. Георги Победоносец“, Университетско издателство „Св. Климент Охридски“, София, 1993, стр. 243.
  8. Русиќ, Бранислав. Радовишка Област. Архивиски фонд на МАНУ к-9,AE 116/II I.
  9. „Описи на ИМ“. Посетено на 21 декември 2019.
  10. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 21 декември 2019.
  11. „Локални избори 2021“. Посетено на 19 јануари 2022.
  12. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.
  13. „Ограбени четири цркви и манастир“. Утрински Весник. Посетено на 2010-09-17. На |first= му недостасува |last= (help)
  14. Петрушевски, Илија; Маркоски, Благоја (2014). Реките во Република Македонија (PDF). Скопје: Геомап. стр. 52. ISBN 978-9989-2117-6-8.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]