Технициум

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Технициум  (43Tc)
Technetium.jpg
Општи својства
Име и симбол технициум (Tc)
Изглед сјаен сив метал
Технициумот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Унунтриум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Унунпентиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Унунсептиум (непознати хемиски својства)
Унуноктиум (непознати хемиски својства)
Mn

Tc

Re
молибдентехнициумрутениум
Атомски број 43
Стандардна атомска тежина (Ar) [98]
Категорија   преоден метал
Група и блок група 7, d-блок
Периода V периода
Електронска конфигурација [Kr] 4d5 5s2
по обвивка
2, 8, 18, 13, 2
Физички својства
Фаза цврста
Точка на топење 2.430 K ​(2.157 °C)
Точка на вриење 4.538 K ​(4.265 °C)
Густина близу с.т. 11 g/cm3
Топлина на топење 33,29 kJ/mol
Топлина на испарување 585,2 kJ/mol
Моларен топлински капацитет 24,27 J/(mol·K)
парен притисок (екстраполиран)
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 2.727 2.998 3.324 3.726 4.234 4.894
Атомски својства
Оксидациони степени 7, 6, 5, 4, 3,[1] 2, 1,[1] −1, −3 ​(силен киселински оксид)
Електронегативност Полингова скала: 1,9
Енергии на јонизација I: 702 kJ/mol
II: 1.470 kJ/mol
II: 2.850 kJ/mol
Атомски полупречник емпириски: 136 pm
Ковалентен полупречник 147±7 pm
Разни податоци
Кристална структура шестаголна збиена (шаз)
Кристалната структура на технициумот
Брзина на звукот тенка прачка 16.200 m/s (при 20 °C)
Топлинско ширење 7,1 µm/(m·K)[2] (на с.т.)
Топлинска спроводливост 50,6 W/(m·K)
Електрична отпорност 200 nΩ·m (при 20 °C)
Магнетно подредување парамагнетно
CAS-број 7440-26-8
Историја
Предвидел Дмитри Менделеев (1871)
Откриен и првпат издвоен Емилио Сегре и Карло Периеро (1937)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на технициумот
изо ПЗ полураспад РР ЕР (MeV) РП
95mTc веш 61 d ε 95Mo
γ 0,204, 0,582,
0,835
ВК 0,0389, e 95Tc
96Tc веш 4,3 d ε 96Mo
γ 0,778, 0,849,
0,812
97Tc веш 2,6×106 y ε 97Mo
97mTc веш 91 d ВК 0,965, e 97Tc
98Tc веш 4,2×106 y β 0,4 98Ru
γ 0,745, 0,652
99Tc траги 2,111×105 y β 0,294 99Ru
99mTc веш 6,01 h БК 0,142, 0,002 99Tc
γ 0,140
· наводи

Технициум (Tc, лат. technetium) е еден од двата елемнти со кои овие изотопи се радиоактивни, а да има атомски број помал од олово.[3] Не е застапен во земјината кора, т.е. се добива вештачки во процес на разбивање на јадрото на ураниум или со бомбаридирање на лесни јадра од изотоп на ниобиум или молибден.[4]

Технициумот е откриен во 1937 година од страна на Емилио Џино Сегре и Карло Периеро. Името на елементот потекнува од грчкит збор τεχνητoς (technetos - вештачки).

Историја[уреди | уреди извор]

Со години постоела дупка во периодниот систем помеѓу молибден (елемент 42) и рутениум (елемент 44). Веќе на самиот почеток многу истражувачи сакале да го откријат и именуваат елементот кој недостасувал. Неговото место во периодниот систем покажувало дека би било полесно да се пронајде тој отколку останатите неоткриени елементи. најпрвин се верувало дека тој е пронајден во рудата на платина во 1828 година. Дадено му е името полиниум, но се испоставувало дека тоа е нечист иридиум. Потоа во 1846 година се тврдело дека е откриен елементот илмениум, но се работело за нечист ниобиум. Иста таква грешка е повторена во 1847 година со „откривање“ на полопиум.

Рускиот хемичар Серге Керн во 1877 година го објавивил своето истражување на елементот кој недостасувал во рудата на платина. Керн на новиот елемент му го дал името давиум споерд познатиот англиски хемичар Хамфри Дејви, но се покажало дека се работело за мешавина од иридиум, родиум и железо. Потоа уште еден научник дал погрешна теорија во 1896 година, лициумот, за кој се испоставило дека се работи за иридиум. Потоа во 1908 година јапонскиот помислил дека дошол до доказ за присуство на елементот 43 во минералот торијанит. Јапонскиот хемичар Масатака Огава на тој елемент му го дал името нипониум, според јапонскит назив за Јапонија (Нипон). Со подоцнежната анализа е утврдено присуство на рениум (елемент 75), а не за елементот со реден број 43.


Литература[уреди | уреди извор]

-{ }-

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Technetium: technetium(III) iodide compound data“. OpenMOPAC.net. http://openmopac.net/data_normal/technetium(iii)%20triiodide_jmol.html. конс. 10 декември 2007. 
  2. http://www.owlnet.rice.edu/~msci301/ThermalExpansion.pdf
  3. Housecroft C. E., Sharpe A. G. (2008). Inorganic Chemistry (3rd ed.). Prentice Hall. ISBN 978-0131755536.
  4. Parkes, G.D. & Phil, D. (1973). Melorova moderna neorganska hemija. Beograd: Naučna knjiga.


Периоден систем на елементите
Група 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Алкални метали Земно­алкални метали Пникто­гени Хал­ко­гени Хало­гени Благо­родни гасови
Периода

I

водо­род
1
хе­лиум
2
II
ли­тиум
3
бери­лиум
4
бор
5
јагле­род
6
азот
7
кисло­род
8
флуор
9
неон
10
III
нат­риум
11
магне­зиум
12
алуми­ниум
13
сили­циум
14
фосфор
15
сулфур
16
хлор
17
аргон
18
IV
ка­лиум
19
кал­циум
20
скан­диум
21
титан
22
вана­диум
23
хром
24
манган
25
железо
26
кобалт
27
никел
28
бакар
29
цинк
30
галиум
31
герма­ниум
32
арсеник
33
селен
34
бром
35
крип­тон
36
V
руби­диум
37
строн­циум
38
итриум
39
цирко­ниум
40
нио­биум
41
моли­бден
42
техни­циум
43
Tc
руте­ниум
44
ро­диум
45
пала­диум
46
сребро
47
кад­миум
48
индиум
49
калај
50
анти­мон
51
телур
52
јод
53
ксенон
54
VI
це­зиум
55
ба­риум
56
1 asterisk
луте­циум
71
хаф­ниум
72
тантал
73
вол­фрам
74
ре­ниум
75
ос­миум
76
иридиум
77
пла­тина
78
злато
79
жива
80
талиум
81
олово
82
биз­мут
83
поло­ниум
84
астат
85
радон
86
VII
фран­циум
87
ра­диум
88
2 asterisks
лорен­циум
103
радер­фордиум
104
дуб­ниум
105
сибор­гиум
106
бо­риум
107
ха­сиум
108
мајт­нериум
109
фарм­штатиум
110
рент­гениум
111
копер­нициум
112
унун­триум
113
флеро­виум
114
унун­пентиум
115
лиевр­мориум
116
унун­септиум
117
унун­октиум
118
1 asterisk
лантан
57
цериум
58
празе­одиум
59
нео­диум
60
проме­тиум
61
сама­риум
62
евро­пиум
63
гадоли­ниум
64
тер­биум
65
диспро­зиум
66
хол­миум
67
ербиум
68
талиум
69
итер­биум
70
 
2 asterisks
акти­ниум
89
то­риум
90
протак­тиниум
91
ура­ниум
92
непту­ниум
93
плуто­ниум
94
амери­циум
95
кириум
96
берк­лиум
97
калифор­ниум
98
ајнштај­ниум
99
фер­миум
100
менде­левиум
101
нобел­лиум
102
 

црно=цврста зелено=течна црвено=гасна grey=непозната Боја на атомскиот број ја прикажува агрегатната состојба (при 0 °C и 1 атм)
Првичен Од распад Вештачки Границата го прикажува природното наоѓање на елементот
Позадинска боја прикажува поткатегорија во трендот метал-металоид-неметал:
Метал Металоид Неметал непознати
хемиски
својства
Алкален метал Земноалкален метал Ланта­ноид Актиноид Преоден метал Слаб метал Пов-атом. неметал Двоатом. неметал Благороден гас