Свети Николе

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Свети Николе
Центарот на Свети Николе

Центарот на Свети Николе
Знаме на Свети Николе
Грб на Свети Николе
Mестоположба
Mестоположба на Свети Николе
Местоположба на Свети Николе на картата на Македонија

Часовен појас : CET/CEST (UTC+1/2)

Општи податоци
Име: Свети Николе
Поштенски бр.: 2220
Повикувачки бр.: (+389) 032
Автомобилска ознака: SN
Портал: svetinikole.gov.mk
Историја
Управа
Земја: Flag of Macedonia.svg Македонија
Регион: Logo of Vardar Region.svg Вардарски регион
Општина: Грб на општина Свети Николе.jpg Општина Свети Николе
Градоначалник: Зоран Тасев
Географија
Надм. височ.: 271 м
Население
Население: 13.280
Образование:
Етнички групи: Македонци.


Свети Николе — град во централниот дел на Република Македонија, во котлината Овче Поле и е центар на Општина Свети Николе.

Легенда за потеклото на името Свети Николе[уреди | уреди извор]

Црквата „Св. Никола“ во Свети Николе
Саат-кулата во Свети Николе

Според некои постои една легенда поврзана за ова место: во Свети Николе постоеле околу 40 цркви.За време на турското ропство сите цркви биле уништени само најубава и единствена која останала е црквата Св.Никола затоа и името на овој град е Свети Николе.

Историја[уреди | уреди извор]

Историјатa на Свети Николе континуирано е населена од праисторијата до денес. Најстарите траги на живот во котлината се од периодот на неолитот, што е потврдено и со археолошки истражувања. Постојат индиции дека во Овче Поле бил центарот на Пеонската држава, чиј најголем град, воедно и седиште на пеонските кралеви, Билазора се наоѓал во Овче Поле, на локалитетот Градиште (с.Кнежје).

Најстари жители на овие краишта биле Пајонците, кои го населувале просторот меѓу реките Аксиј (Вардар) и Стримон (Струма).

Свети Николе, како централно место на поголемиот дел од Овче Поле, како населба датира уште од античкиот период. Првобитно населбата била лоцирана североисточно од денешната црква Свети Стефан. Поради мочурливото земјиште и нездравите услови за живот во крајот на 3 век п.н.е. населбата била дислоцирана на десната страна на Светиниколска Река, во месностите: Рудина, Свети Спас и денешно Рецко маало во градот. Најверојатно античкото име на населбата било Пробатон. Во 7 век таа го променила името во Овче Поле.

Средновековна историја[уреди | уреди извор]

Во средновековните пишани извори, прв пат, Овче Поле како населба (тврдина), и пошироко, Овчеполието како област, се споменува во 13 век. Во 1246 г. никејската војска, покрај другите места во Македонија, го зазела и Овче Поле.

Народниот музеј на Свети Николе

Во 1292 г. во населбата, која се уште го носи името Овче Поле, била изградена црквата посветена на чудотворецот Свети Никола. За црквата е поврзана легендата за чудотворното излекување на Стефан Дечански,,... И на Овчем Полѣ свети Никола очи ѣму дарова въ црьквi ...".

Свети Николе се споменува и во даровницата на браќата Дејановци од 1378 г., со која се потврдуваат даровите на манастирот свети Пантелејмон во Света Гора.

Во пописниот тапу дефтери на Ќустендилскиот санџак од 1570 г., Свети Николе е именувано со И-с-в-и Н-и-к-о-л-а. Во шеесетите години на 17 век, турскиот патеписец Евлија Челебија на два пати престојувал во Свети Николе.

Население[уреди | уреди извор]

Етнички групи

Според пописот на населението од 2002 година, во градот имало 13.746 жители и спаѓал во групата на средни градови.[1] Етнички гледано, населението е составено од:[2]

Етнички групи[2]
Македонци
  
97.24%
Власи
  
1.08%
Турци
  
0.58%
Роми
  
0.52%
Срби
  
0.38%
Бошњаци
  
0.01%
други
  
4.32%
народ вкупен број % од вкупното население
Македонци 13.367 97,24
Турци 80 0,58
Роми 72 0,52
Власи 149 1,08
Срби 52 0,38
Бошњаци 1 0,01
други 25 0,18
Јазик

Во градот се зборуваат следниве јазици[2]:

Јазици[2]
македонски
  
97.45%
влашки
  
0.86%
турски
  
0.58%
ромски
  
0.51%
српски
  
0.45%
други
  
0.14%
бошњачки
  
0.01%
јазик вкупен број % од вкупното население
македонски 13.396 97,45
турски 80 0,58
ромски 70 0,51
влашки 118 0,86
српски 62 0,45
бошњачки 1 0,01
други 19 0,14
Вероисповед

Во Свети Николе се застапени следните религиски групи[2]:

Религија[2]
Православие
  
97.94%
Ислам
  
1.15%
други
  
0.87%
Католицизам
  
0.04%
религија вкупен број % од вкупното население
Православни 13.463 97,94
Муслимани 158 1,15
Католици 6 0,04
други 119 0,87

Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Свети Николе:

Население низ историјата
Година Жители  %±
1948 3,468 —    
1953 3,621 +4,4%
1961 4,420 +22,1%
1971 7,440 +68,3%
1981 10,829 +45,6%
1991 12,975 +19,8%
1994 13,292 +2,4%
2002 13,746 +3,4%
Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 3.468
1953 3.458 30 95 12 1 12 13 3.621
1961 4.227 0 63 53 77 4.420
1971 7.185 0 104 23 56 72 7.440
1981 10.499 1 67 87 44 85 46 10.829
1991 12.642 0 33 84 65 68 83 12.975
1994 12.987 0 68 43 113 57 24 13.292
2002 13.367 0 80 72 149 52 1 25 13.746

* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години

Стопанство[уреди | уреди извор]

До седумдесетите години на 19 век, кога патот за Солун минувал преку Свети Николе, тоа било едно од значајните економски места од левата страна на реката Вардар. Пуштањето во сообраќај на вардарската железница во 1873 година неповолно се одразило на Свети Николе, а оваа промена уште повеќе се почуствувала во 1888 година кога вардарската железница е споена со моравската.

Денес населението претежно се занимава со земјоделство, а од индустријата застапени се прехранбената, текстилната и индустријата за градежни материјали. Од прехранбената индустрија застапени се месната индустрија (МИК Свети Николе), индустријата за конзервирање на зеленчук и овошје, пекарската, млечната индустрија, индустријата за дехидриран зеленчук, индустрија за ферментација на тутун и индустрија за сточна храна, со што процесот на земјоделско производство целосно е заокружен. Од земјоделските култури најзастапени се: житните култури, индустриските, раноградинарските култури и виновата лоза, а од сточниот фонд: овчарството, говедарството, свињарството, живинарството и пчеларството.

Личности[уреди | уреди извор]

Родени

Знаменитости[уреди | уреди извор]

Цркви[4]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Стојмилов, Александар; Апостоловска - Тошевска, Билјана (2016). Социоекономска географија на Република Македонија (II доп. издание). Скопје: Природно-математички факултет. стр. 91. ISBN 9989-668-50-7. http://www.ukim.edu.mk/dokumenti_m/567_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0%20%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0,%202016.pdf. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 „Попис на Македонија“. Завод за статистика на Македонија. 2002. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf. конс. 29 јули 2016 г. 
  3. Кире Лазаров со аплаузи дочекан во родното Свети Николе
  4. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  5. ЛИТУРГИЈА, РАКОПОЛАГАЊЕ ВО ЃАКОН И КАМЕН- ТЕМЕЛНИК ЗА ИЗГРАДБА НА НОВА ЦРКВА ВО СВЕТИ НИКОЛЕ
  6. Иницијатива за изградба на црква во Свети Николе посветена на Св. Лидија Македонка

Надворешни врски[уреди | уреди извор]