Пеширово

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Пеширово
Поглед на Пеширово 2.jpg

Поглед кон селото

Пеширово is located in Македонија
Пеширово
Местоположба на Пеширово во Македонија
Координати 41°49′29″N 21°59′3″E / 41.82472° N; 21.98417° E / 41.82472; 21.98417Координати: 41°49′29″N 21°59′3″E / 41.82472° N; 21.98417° E / 41.82472; 21.98417
Регион Logo of Vardar Region.svg Вардарски
Општина Former coat of arms of Sveti Nikole Municipality.svg Свети Николе
Област Овче Поле
Население 247[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 2227
Повик. бр. 032
Шифра на КО 24029
Надм. вис. 260 м
Слава Руса Среда
Пеширово на општинската карта
Пеширово во Општина Свети Николе.svg

Атарот на Пеширово во рамките на општината


Пеширово — село во областа Овче Поле, во Општина Свети Николе, во близина на градот Свети Николе.

Потекло и значење на името[уреди | уреди извор]

Пеширово било старо име на селото. Сепак, по Првата светска војна селото го добило името Степоевац по српскиот војвода Степа Степановиќ. Кога дошла бугарската власт за време на Втората светска војна го вратила старото име на селото.[2]

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Поглед во селото

Селото се наоѓа во областа Овче Поле, во јужниот дел на територијата на Општина Свети Николе, недалеку југоисточно од градот Свети Николе, на оддалеченост од околу 6 километри.[3] Селото е рамничарско, на надморска височина од 260 метри.[3]

Пеширово е мало село на десниот брег на Светиниколска Река, а во непосредна близина на Амзабегово на југ и Долно Црнилиште на запад. Источно од селото, на левиот брег од реката, се наоѓаат плодни обработливи површини, додека на западниот дел се наоѓаат падини. Во минатото, водата за пиење била од два бунари, по еден во двете маала и од една чешма во Долно Маало.[2]

Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Говедаров Камен, Дурче, Чаирлак, Грамади, Кметовица, Савриџе, Баир-Колиба и Аргач.[2]

Селото има збиен тип и е поделено на Горно и Долно Маало.[2]

Во непосредна близина на селото поминува регионалниот пат помеѓу Штип и Свети Николе, со кој е поврзан со асфалтен пат.

Историја[уреди | уреди извор]

Народната традиција говори дека во селото најпрвин живееле православни македонски родови. Подоцна, во селото почнале да се доселуваат Турци, кои станале мнозинство. Низ времето, старите родови (од ова, но и од други села) се иселиле по ридишта и на други места. Северно од Пеширово се наоѓаат поединечни стари гробови, кои денешните мештани претпоставуваат дека потекнуваат од тоа време.[2]

Кон крајот на XIX век, во селото било забележани 120 христијани, додека во 1912 година пред отпочнувањето на Балканските војни, селото било чисто турско наречено Пеширли. Тогаш, тоа имало 34 куќи со турско население, кое целосно се иселило од селото во периодот 1925-1928 година. Џамијата, која се наоѓа на сретсело, била срушена по 1930 година, а нејзиниот камен бил искористен за изградба на училиштето во соседното село Долно Црнилиште.[2]

Средишниот дел на селото по рушењето на џамијата останал празен. Турските гробишта се наоѓа покрај селото од јужна страна, но денес скоро и да нема остатоци, бидејќи земјата била изорана.[2]

По иселувањето на турското население, на нивно место се доселиле православни македонски, како и два ромски родови, од околината на Кратово, Крива Паланка и други села во Овче Поле.[2]

Стопанство[уреди | уреди извор]

Поглед на селото
Објект во селото

Атарот зафаќа простор од 7,7 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 667 хектари.[3]

Селото, во основа, има полјоделска функција. Во селото има земјоделска задруга, фабрички погон и продавници.[3]

За време на отоманскиот период, во Пеширово имало еден чифлиг. Сопственик на чифлигот бил Ајдин-ефенди од Тетовско, а живеел во Штип. Земјата ја обработувале Македонци од другите села.[2]

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Пеширово имало 270 жители, од кои 250 Турци и 20 Македонци.[4]

Според Димитар Гаџанов, во 1916 година селото Пеширово имало 160 Турци.[5]

Пеширово е мало село, населено со македонско население. Така, во 1961 година селото броело 274, а во 1994 година 244 жители.[3]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Пеширово живееле 247 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[6] 1905[7] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 270 238 283 274 242 262 232 244 247
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[8]

Родови[уреди | уреди извор]

Пеширово е македонско село.[2]

Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1957/58 година родови во селото се:

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Иселеништво се одвивало кон Скопје и Свети Николе.[2]

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Основното училиште во селото

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Во XIX век, Пеширово било село во Штипската каза, на Отоманското Царство.

Селото влегува во рамките на Општина Свети Николе, која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Свети Николе.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Свети Николе. Селото припаѓало на некогашната општина Свети Николе во периодот од 1955 до 1965 година.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Ерџелија, во која покрај селото Пеширово, се наоѓале и селата Амзабегово, Аџибегово, Богословец, Буриловци, Горно Црнилиште, Делисинци, Долно Црнилиште, Ерџелија, Кадрифаково и Мустафино. Селото било дел од Општина Амзабегово во периодот 1950-1952, во која влегувале селата Амзабегово, Аџибегово, Богословец, Горно Црнилиште, Делисинци, Долно Црнилиште и Пеширово.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 1702 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.[9]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 205 гласачи.[10]

На парламентарните избори во 2020 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 203 гласачи.[11]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Главната селска црква „Св. Прохор Пчински“
Археолошки наоѓалишта[12]
Цркви[13]
Џамии[2]

Во минатото во селото постоела џамија на сретсело, од која денес не е ништо останато.

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Слави[2]
  • Руса Среда — главна селска слава

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 24 април 2021.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 Трифуноски, Јован (1964). Овчепољска Котлина. Загреб: Југословенска академија на науките и уметностите. стр. 701–702.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија (PDF). Скопје: Патрија. стр. 233. Посетено на 24 април 2021.
  4. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 232.
  5. Гаджанов, Димитър Г. Мюсюлманското население в Новоосвободените земи, в: Научна експедиция в Македония и Поморавието 1916, Военноиздателски комплекс „Св. Георги Победоносец“, Университетско издателство „Св. Климент Охридски“, София, 1993, стр. 241.
  6. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  7. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  8. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  9. „Описи на ИМ“. Посетено на 3 ноември 2019.
  10. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 3 ноември 2019.
  11. „Предвремени избори за пратеници 2020“. Посетено на 24 април 2021.
  12. Грозданов, Цветан; Коцо, Димче; и др. (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Т. 2. Скопје: МАНУ. стр. 356. ISBN 9989-649-28-6.
  13. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]