Пробиштип

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Пробиштип
Поглед на Пробиштип
Поглед на Пробиштип
Грб на Пробиштип
Грб
Пробиштип се наоѓа во Македонија
Пробиштип
Местоположба во Македонија
Координати: 42°00′ СГШ 22°09′ ИГД / 
Земја Македонија Македонија
Општина Coat of arms of Probištip Municipality.svg Општина Пробиштип
Регион Logo of Eastern Region, Macedonia.svg Источен регион
Управа
 • Градоначалник Тони Тоневски
(ВМРО-ДПМНЕ)
Површина
 • Вкупна 329 км2
Надм. вис. 792 м
Население [1]
 • Вкупно 10.816
 • Густина Лошо заокружување0.03.287.537.993.921.000/км2
Часовен појас CET (UTC+1)
 • Лете (DST) CEST (UTC+2)
Пошт. бр. 2210
Повик. бр. (0)32
Рег. таб. PS
Клима Cfb
Мреж. место probistip.gov.mk


Пробиштипград во источниот дел на Република Македонија, административно средиште на истоимената општина.

Познат е како рударски град, бидејќи во неговата близина се наоѓа рудникот за олово и цинк Злетово. Покрај рударството во градот постои и индустриски капацитет за производство на батерии и акумулатори.

Има површина од 329 км2 и е центар на Општина Пробиштип која содржи 37 населени места.

Градот има 10.816 жители, а општината 26.193 жители. Градот Пробиштип не постои како посебна статистичка целина, туку бројот на неговите жители е добиен со збир на три посебни статистички единици: селото Пробиштип, единицата Индустриска населба и приградската населба Калниште.

Историја[уреди | уреди извор]

Пробиштип како населба се споменува во XIV век. Меѓутоа, изградбата на новата рударско-индустриска населба започнала во 1937 година кога овде била изградена електрична централа, се почнало со флотација на оловно-цинковата руда и неколку станбени згради за рударите.

Клима[уреди | уреди извор]

Црквата „Успение на Пресвета Богородица“ во Пробиштип

Во поглед на климата областа се наоѓа во јужниот дел на северниот умерен појас, меѓу подрачја во кои се чувствуваат влијанија на средоземната клима (Кочанска Котлина и Овче Поле) и Осоговскиот масив каде владее изразито планинска клима. Ваквата географска положба условила нејзината клима да се карактеризира со елементи на умерено континентална, изменето-средоземна и планинска клима.

Со оглед на релјефот во оваа област можат да се издвојат два климатски реони: реон на умерена клима, со елементи на изменето средоземна клима и реон на планинска клима.

Првиот реон го опфаќа подрачјето на Злетовската област јужно од Злетово, односно Злетовското поле. Со долината на Злетовска река ова поле е отворено на медитеранските влијанија.

Вториот климатски регион го опфаќа подрачјето што се шири на север од Злетово се до највисоките врвови на областа. Како планинско подрачје се одликува со свежо лето, ладна пролет и есен, а студена и снежна зима.

Средната годишна температура на воздухот изнесува околу 13ºC, додека средната температура во зимските месеци се движи од 1 до 3ºC, а во летните месеци од 21 до 25ºC. Количеството на годишните врнежи изнесува околу 600-650 мм.

Воспитно образовни установи[уреди | уреди извор]

  • Предучилишни установи:
Детска градинка „Гоце Делчев“ со единиците
„Цветови“ во Пробиштип
„Срничка“ во Пробиштип
„Изворче“ во Злетово
  • Основни училишта
ОУ „Никола Карев“
ОУ „Браќа Миладиновци“ со подрачните единици
„Ванчо Трајков“ во село Пробиштип
„Кирил и Методиј“ во село Злетово
  • Средни училишта
СУ „Наум Наумовски - Борче“

Население[уреди | уреди извор]

Градот Пробиштип не постои како посебна статистичка единица во спроведените пописи на Државниот завод за статистика на Македонија и неговите податоци за бројност на жители се доаѓа со збир на три посебни статистички целини. Во воспоставената практика, под градот Пробиштип се подразбираат:

  • село Пробиштип: 669 жители
  • Индустриска Населба: 8.045 жители
  • Калниште: 2.102 жители
Години Пробиштип Инд. населба Калниште Град Пробиштип
1948 492 559 458 1.509
1953 1.883 [заб 1] 514 2.397
1961 549 1.839 582 2.970
1971 3.110 1.009 688 4.807
1981 592 5.304 1.176 7.072
1991 676 8.050 1.443 10.169
1994 625 7.983 1.593 10.201
2002 669 8.045 2.102 10.816
Етнички групи

Според пописот на населението од 2002 година, во градот имало 10.816 жители и спаѓал во групата на средни градови.[2] Етнички гледано, населението е составено од:[1]

Етнички групи[1]
Македонци
  
98.36%
Срби
  
0.77%
други
  
0.36%
Роми
  
0.32%
Власи
  
0.14%
Турци
  
0.04%
Бошњаци
  
0.01%
народ вкупен број % од вкупното население
Македонци 10.639 98,36
Турци 4 0,04
Роми 35 0,32
Власи 15 0,14
Срби 83 0,77
Бошњаци 1 0,01
други 39 0,36
Јазик

Во градот се зборуваат следниве јазици[1]:

Јазици[1]
македонски
  
99.03%
српски
  
0.49%
други
  
0.20%
ромски
  
0.17%
влашки
  
0.07%
турски
  
0.03%
јазик вкупен број % од вкупното население
македонски 10.712 99,03
турски 3 0,03
ромски 18 0,17
влашки 8 0,07
српски 53 0,49
други 22 0,20
Вероисповед

Во Пробиштип се застапени следните религиски групи[1]:

Религија[1]
Православие
  
92.32%
Ислам
  
0.43%
други
  
0.15%
Католицизам
  
0.06%
Протестантство
  
0.04%
религија вкупен број % од вкупното население
Православни 10.742 99,32
Муслимани 47 0,43
Католици 7 0,06
Протестанти 4 0,04
други 16 0,15

Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во градот Пробиштип:

Население во минатото
Година Нас. ±%
1948 1.509 —    
1953 2.397 +58.8%
1961 2.970 +23.9%
1971 4.870 +64.0%
1981 7.072 +45.2%
1991 10.169 +43.8%
1994 10.201 +0.3%
2002 10.816 +6.0%
Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 1.509
1953 2.264 1 33 11 0 27 60 2.397
1961 2.799 0 20 51 100 2.970
1971 4.596 2 20 0 89 100 4.807
1981 6.843 0 12 1 5 126 85 7.072
1991 9.921 2 6 24 6 121 89 10.169
1994 10.022 0 5 14 11 91 58 10.201
2002 10.639 0 4 35 15 83 1 39 10.816

* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години

Занимливости[уреди | уреди извор]

Во домот на култура „Злетовски рудар“ постои збирка на минерали од рудникот, како и стари предмети кои биле користени во дамнешното минато за работа во рудникот. Исто така поставена е и етнолошка збирка каде можат да се видат разни носии карактеристични за овој дел од Македонија и стари предмети користени во секојдневниот живот на луѓето од овој крај.

Лесновскиот манастир (XIV век), сместен во Лесновскиот кратер, во себе чува иконостас од XVIII век со непроценлива вредност и убавина.

Култура[уреди | уреди извор]

Цркви[3]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 „Попис на Македонија“. Завод за статистика на Македонија. 2002. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf. конс. 18 јули 2016 г. 
  2. Стојмилов, Александар; Апостоловска - Тошевска, Билјана (2016). Социоекономска географија на Република Македонија (II доп. издание). Скопје: Природно-математички факултет. стр. 91. ISBN 9989-668-50-7. http://www.ukim.edu.mk/dokumenti_m/567_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0%20%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0,%202016.pdf. 
  3. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  4. ОСВЕТУВАЊЕ НА НОВОИЗГРАДЕНИОТ ПАРАКЛИС, ПОСВЕТЕН НА „СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ “, ВО ПРОБИШТИП
  5. Во Пробиштип се одржа традиционалната манифестација „Зелникот на баба“
Забелешки
  1. Податоците за населеното место Индустриска Населба, согласно важечките територијални организации за време на пописите од 1948 и 1953 година, се содржани во податоците за населеното место Пробиштип.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]