Билазора

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Macedonian archaeology stub icon.svg
Macedonian archaeology stub icon.svg
Археолошко наоѓалиште
Билазора
Билазора се наоѓа во местоположба во рамките на Македонија
Билазора
Билазора
(местоположба во рамките на Македонија)
Местоположба 41°50′50″ СГШ 21°54′46″ ИГД / 
Основни податоци
Име Билазора
Место Кнежје
Општина Свети Николе
Тип

Археомак 2.0 графички знак (градска населба).svg градска населба

Период раноантичко време
Портал „Археологија“  • Проект „Археомак“

Билазора или Вилазорапајонски град од периодот на раната антика. Се наоѓа во Овче Поле; денес локалитетот се вика „Градиште“, кај селото Кнежје. Зафаќал површина од над 20 хектари.

Географската доминација во однос на околното опкружување му наметнува улога на комуникациски репер и раскрсница на патните правци од север кон југ и од исток кон запад, помеѓу границите на тогашна Дарданија, Тракија и Македонија. Античка Билазора како најголем и најзначаен град на Пајонија првпат ја споменуваат Полибиј и Тит Ливиј. Тие укажуваат на нејзината стратешка географска позиција и улога на чувар на северната граница на античка Македонија во одбраната од Дарданците.

Според стручњаците, два значајни датума во историјата на античка Македонија се поврзуваат со градот Билазора, 217 година п.н.е. кога македонскиот крал Филип V ја обновил нејзината фортификациска мрежа и 168 година п.н.е. кога македонскиот крал Персеј во фаза на подготовки за Третата македонско-римска војна успеал да договори воена помош од страна на Галите кои биле стационирани во близина на Билазора.

Откритие[уреди | уреди извор]

Во 1976 г. проф. д-р Иван Микулчиќ има објавено предлог-теза за местоположбата на античка Билазора на локалитетот Градиште во околината на Свети Николе. Дотогаш според некои истражувачи (Кацаров и Папазогулу) се сметало дека Билазора се наоѓала на локалитетот на Велешкото кале.

Во август 2008 г., од cтручната екипа, Бобан Хусеновски - раководител на археолошките истражувања, Вилијам Хајдингер и Јула Метју од Фондацијата за археолошки и историски истражувања од Хјустон (Тексас, САД), консултантите д-р Ѕвонимир Николовски и археологот Стефан Данев, при ископувања на длабочина од околу два метра е откриен првиот камен блок од прагот на внатрешната порта на акрополата. Бил регистриран бедем од делкани масивни варовнички блокови, и дел од северната фортификациска линија на акрополата. Веднаш потоа бил откриен главниот влез поврзан со внатрешната порта преку конкавна камена рампа долга 14 метри. Во градежните остатоци, нивната масивност и во мајсторската обработка се препознава моќта и статусот на градот, односно богатството и авторитетот на нивните нарачатели. Пронајден е значаен фонд движни наоди, во најголем дел керамички садови, кои може прелиминарно да се датираат во распон од VI до III век п.н.е., додека градежните остатоци бедемот и градежните делови на портите кон крајот на V до IV век п.н.е. Откриениот дел од комуникациската мрежа на акрополата, која поврзувала значајни јавни објекти, ќе овозможи расветлување на историската улога и карактерот на Билазора. Откриените археолошки наоди треба да се поврзат со плодниот период на пајонската историја, најверојатно во контекст на некој од најзначајните кралеви Ликеј, Патрај или Авдолеон.[1][2]

Во тек се (2008.) истражувањата од портите на Билазора и во нејзината непосредна околина, односно во правец на главната улица, која навлегува во внатрешниот простор на акрополата. Потоа се планира откривање на организацијата и урбанизацијата на градскиот простор.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]