Поповјани

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Поповјани
Pogled na Popovjani.jpg

Поглед на селото Поповјани

Поповјани се наоѓа во Republic of Macedonia
Поповјани
Местоположба на Поповјани во Македонија
Координати 41°36′51″ СГШ 21°04′19″ ИГД / 
Општина Coat of arms of Kičevo Municipality.png Кичево
Население 399 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 1263 м
Commons-logo.svg Поповјани на Ризницата
Карта на Општина Осломеј со селските атари.

Поповјани е село во Општина Кичево, во околината на градот Кичево.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото Поповјани се наоѓа во областа Горно Кичево, на западните падини на Челоица, оддалечено 15 километри северно од Кичево. Поповјани е сместено на дното на долината на Поповјанска река[1]. Западно и источно од Поповјани се протегаат падините на планините Буковиќ и Челоица, додека кон југ се шири долинското дно со извонредно плодно земјиште, каде се наоѓаат селските ниви. Вода за пиење се добива од повеќе бунари[2]. Поповјани е село е од збиен тип и се разликуваат две маала, македонско во источниот крај и албанско во западниот крај на селото[3]. Предели во атарот на селото се: Јани дол, Илинец, Црква, Слива, Лозишта, Ледина и Селиште.

Историја[уреди | уреди извор]

Први пишани историски податоци за селото Поповјани се сретнуваат во турските пописни дефтери од втората половина на XV век, односно во 1476/77 година, кога селото се споменува под истото име Поповјани со 23 македонски христијански куќи[4]. Народното предание наведува дека во Поповјани постоел средновековен манастир посветен на Свети Атансиј и сета земја на селскиот атар била манастирска[5]. Манастирот се наоѓал северно од селото, каде што се познаваат слаби остатоци од рушевини и каде Македонците се собираат за Атанасовден. Врз основа на постоењето на овој манастир, може да се изведе и претпоставка за потеклото на името на селото Поповјани, кое на македонски јазик означува место на попови, свештеници. Овој манастир бил разрушен околу 1850 година, кога било раселено и селото[6]. Манастирската земја ја присвоил („ја заптисал“) некојси Зенула-бег по потекло од Дебар, кој имал 4 сина кои подоцна се иселиле во Кичево[7]. По раселувањето на првобитното население, селото Поповјани започнало повторно да се обновува пред околу 150 години, кога се доселил родот Пејовци[8]. Кон крајот на турското владеење во 1912, синовите на Зенула-бег започнале да ја распродаваат земјата на селскиот атар, која започнале да ја купуваат Македонците кои живееле во селото, како и Албанци од околните села и од Гостиварско со што тие започнале да се населуваат во ова село[9]. Последниот дел од беговиот земјиштен посед е продаден по Втората светска војна.

Според податоците од 1873 година, во селото имало 15 домаќинства со 35 жители муслимани и 20 христијани (Македонци).[10]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Поповјани живееле 280 жители, од кои 220 Македонци и 60 Албанци.[11]

На тромеѓето на атарите на селата Поповјани, Туин и Арангел во минатото постоело малото село Нерези населено со Македонци, кое според народното предание „пропаднало“ (се раселило) поради колера[12].

Демографија[уреди | уреди извор]

Според пописот од 2002 година, во селото Поповјани живеат 399 жители, од кои 397 Албанци и 2 Македонци.

На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:[13]

Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 275
1953 87 88 110 285
1961 82 184 1 267
1971 60 211 271
1981 27 256 1 293
1994 13296 309
2002 2 397 399

Родови[уреди | уреди извор]

Денес во најголем дел во селото Поповјани живеат муслимански Албанци, но во минатото секогаш најголем дел од населението биле православните Македонци и малиот дел на поалбанчени Македонци-муслимани.

  • Македонски родови: Пејовци (од околината на Охрид), Крстевци (од с.Мешеишта - Охридско), Костовци (од Дебарско), Стамевци (од с.Трапчин Дол - Кичевско) чиј основач Стамен при доселувањето имал 5 синови од кои само 2 останале во селото, Огнановци (од с.Издеглавје - Охридско), Глувчаровци (од соседното с.Арангел), Стамески (од с.Јагол)[14]
  • Албански родови: Усеиноски (од с.Србиново - Гостиварско), Веселоски, Османоски, Калешовци (сите од с.Туин), Пиловци, Дуковци, Малески (сите од блиското с.Папрадиште), Незироски (од с.Бериково), Новоселци (од с.Ново Село), Алилоски (од с.Ќафа), Нухија (од с.Јагол) и Беадини (од околината на Дебар)[15]. Најголемиот дел од овие родови, подалечното потекло им е од областа Матија во северниот дел на Албанија.
  • Поалбанчени Македонци - муслимани: Бајрамови (од с. Србица) чии предци зборувале македонски јазик (самиот род велел „чатачки јазик“)[16]

Економија[уреди | уреди извор]

Населението на Поповјани се занимава во најголем дел со сточарство, односно одгледување на овци, говеда (крави и волови) и во помал дел кози, како и земјоделство во плодниот предел јужно од селото каде највеќе се одгледуваат пченица, пченка, компир. Значаен дел од населението е на печалба и привремена работа во странство, пртежно во западна Европа, а помал дел и во Америка, додека еден мал дел работи и во РЕК „Осломеј“. Последните 4 години, се спроведува геолошка студија за проценка на лежиштето на лигнит (јаглен) во Поповјани, за кое се планира да се отвори како ископ во рамки на ископите „Осломеј - запад“[17].

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Иселеници од селото во минатото се забележани во Кичево (10 македонски и 1 албанско семејство), Скопје, Белград, Бугарија, Романија, македонскиот род Милјановци се иселиле во соседното село Јагол, додека 4 албански домаќинства се иселиле во Турција[18]. Во денешно време се забележани иселувања на албанското население во Швајцарија, Австрија и Германија, а во помал дел и во САД и Италија.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48
  2. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48
  3. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48
  4. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48
  5. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48
  6. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48
  7. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48
  8. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48
  9. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48
  10. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр.90-91.
  11. Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.255
  12. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.49
  13. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  14. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.48-49
  15. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.49
  16. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.49
  17. Рударски институт - Истражувачки проекти
  18. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 год. стр.49

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]