Поповјани

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Поповјани
Pogled na Popovjani.jpg

Поглед на селото Поповјани

Поповјани is located in Македонија
Поповјани
Местоположба на Поповјани во Македонија
Координати 41°36′51″N 21°4′19″E / 41.61417° N; 21.07194° E / 41.61417; 21.07194Координати: 41°36′51″N 21°4′19″E / 41.61417° N; 21.07194° E / 41.61417; 21.07194
Општина Coat of arms of Kičevo Municipality.png Кичево
Население 399 жит.
(поп. 2002)
Шифра на КО 12058
Надм. вис. 1263 м
Поповјани на општинската карта
Поповјани во Општина Кичево.svg

Атарот на Поповјани во рамките на општината
Commons-logo.svg Поповјани на Ризницата


Поповјани — село во Општина Кичево, во околината на градот Кичево.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото Поповјани се наоѓа во областа Горно Кичево, на западните падини на Челоица, оддалечено 15 километри северно од Кичево. Поповјани е сместено на дното на долината на Поповјанска река[1]. Западно и источно од Поповјани се протегаат падините на планините Буковиќ и Челоица, додека кон југ се шири долинското дно со извонредно плодно земјиште, каде се наоѓаат селските ниви. Вода за пиење се добива од повеќе бунари[1]. Поповјани е село е од збиен тип и се разликуваат две маала, македонско во источниот крај и албанско во западниот крај на селото[1]. Предели во атарот на селото се: Јани дол, Илинец, Црква, Слива, Лозишта, Ледина и Селиште.

Историја[уреди | уреди извор]

Први пишани историски податоци за селото Поповјани се сретнуваат во турските пописни дефтери од втората половина на XV век, односно во 1476/77 година, кога селото се споменува под истото име Поповјани со 23 македонски христијански куќи[1]. Народното предание наведува дека во Поповјани постоел средновековен манастир посветен на Свети Атансиј и сета земја на селскиот атар била манастирска[1]. Манастирот се наоѓал северно од селото, каде што се познаваат слаби остатоци од рушевини и каде Македонците се собираат за Атанасовден. Врз основа на постоењето на овој манастир, може да се изведе и претпоставка за потеклото на името на селото Поповјани, кое на македонски јазик означува место на попови, свештеници. Овој манастир бил разрушен околу 1850 година, кога било раселено и селото[1]. Манастирската земја ја присвоил („ја заптисал“) некојси Зенула-бег по потекло од Дебар, кој имал 4 сина кои подоцна се иселиле во Кичево[1]. По раселувањето на првобитното население, селото Поповјани започнало повторно да се обновува пред околу 150 години, кога се доселил родот Пејовци[1]. Кон крајот на турското владеење во 1912, синовите на Зенула-бег започнале да ја распродаваат земјата на селскиот атар, која започнале да ја купуваат Македонците кои живееле во селото, како и Албанци од околните села и од Гостиварско со што тие започнале да се населуваат во ова село[1]. Последниот дел од беговиот земјиштен посед е продаден по Втората светска војна.

Според податоците од 1873 година, во селото имало 15 домаќинства со 35 жители муслимани и 20 христијани (Македонци).[2]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Поповјани живееле 280 жители, од кои 220 Македонци и 60 Албанци.[3]

Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Поповјани имало 160 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.[4]

На тромеѓето на атарите на селата Поповјани, Туин и Арангел во минатото постоело малото село Нерези населено со Македонци, кое според народното предание „пропаднало“ (се раселило) поради колера[5].

Демографија[уреди | уреди извор]

Според пописот од 2002 година, во селото Поповјани живеат 399 жители, од кои 397 Албанци и 2 Македонци.

На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:[6]

Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 275
1953 87 88 110 285
1961 82 184 1 267
1971 60 211 271
1981 27 256 1 293
1994 13296 309
2002 2 397 399

Родови[уреди | уреди извор]

Денес во најголем дел во селото Поповјани живеат муслимански Албанци, но во минатото секогаш најголем дел од населението биле православните Македонци и малиот дел на поалбанчени Македонци-муслимани.

  • Македонски родови: Пејовци (од околината на Охрид), Крстевци (од с. Мешеишта - Охридско), Костовци (од Дебарско), Стамевци (од с. Трапчин Дол - Кичевско) чиј основач Стамен при доселувањето имал 5 синови од кои само 2 останале во селото, Огнановци (од с. Издеглавје - Охридско), Глувчаровци (од соседното с. Арангел), Стамески (од с. Јагол)[7]
  • Албански родови: Усеиноски (од с. Србиново - Гостиварско), Веселоски, Османоски, Калешовци (сите од с. Туин), Пиловци, Дуковци, Малески (сите од блиското с. Папрадиште), Незироски (од с. Бериково), Новоселци (од с. Ново Село), Алилоски (од с. Ќафа), Нухија (од с. Јагол) и Беадини (од околината на Дебар)[5]. Најголемиот дел од овие родови, подалечното потекло им е од областа Матија во северниот дел на Албанија.
  • Поалбанчени Македонци - муслимани: Бајрамови (од с. Србица) чии предци зборувале македонски јазик (самиот род велел „чатачки јазик“)[5]

Според истражувањата пак на Тома Смиљаниќ во периодот од 1921-1926 година родови во селото се:

Македонски:

Албански:

  • Алими (6 к.) доселени се од селото Туин; Јакупи (1 к.), Садика (1 к.), Зибера (1 к.) и Ќерима (1 к.) доселени се од селото ПапрадиштеТуин; Латифи (1 к.) доселени се од селото Туин; Елези (2 к.) доселени се од селото Србица; Алили (1 к.) доселени се од селото Ќафа; Џеладин Бег (2 к.), Оломан Бег (2 к.) и Емин Бег (1 к.) доселени се од Дебар.[8]

Стопанство[уреди | уреди извор]

Населението на Поповјани се занимава во најголем дел со сточарство, односно одгледување на овци, говеда (крави и волови) и во помал дел кози, како и земјоделство во плодниот предел јужно од селото каде највеќе се одгледуваат пченица, пченка, компир. Значаен дел од населението е на печалба и привремена работа во странство, пртежно во западна Европа, а помал дел и во Америка, додека еден мал дел работи и во РЕК „Осломеј“. Последните 4 години, се спроведува геолошка студија за проценка на лежиштето на лигнит (јаглен) во Поповјани, за кое се планира да се отвори како ископ во рамки на ископите „Осломеј - запад“[9].

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Иселеници од селото во минатото се забележани во Кичево (10 македонски и 1 албанско семејство), Скопје, Белград, Бугарија, Романија, македонскиот род Милјановци се иселиле во соседното село Јагол, додека 4 албански домаќинства се иселиле во Турција[5]. Во денешно време се забележани иселувања на албанското население во Швајцарија, Австрија и Германија, а во помал дел и во САД и Италија.

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 801 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на културен дом.[10]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 305 гласачи.[11]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

-->

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 г. стр.48
  2. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр.90-91.
  3. Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.255
  4. D.M.Brancoff. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905, р.154 – 155.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 г. стр.49
  6. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). База на податоци МАКСтат. Државен завод за статистика.
  7. Трифуноски Ф. Јован. „Кичевска Котлина - сеоска насеља и становништво“. Скопје, 1968 г. стр.48-49
  8. „Кичевија - Тома Смиљаниќ (1926)“. Кичево. 2018-05-16. Посетено на 2019-11-02.
  9. Рударски институт - Истражувачки проекти
  10. „Описи на ИМ“. Посетено на 3 ноември 2019.
  11. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 3 ноември 2019.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]