Видрани

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Видрани
Викиекспедиција во Копачка 166.jpg

Поглед на сретселото

Видрани is located in Македонија
Видрани
Местоположба на Видрани во Македонија
Координати 41°27′33″N 20°54′28″E / 41.45917° СГШ; 20.90778° ИГД / 41.45917; 20.90778Координати: 41°27′33″N 20°54′28″E / 41.45917° СГШ; 20.90778° ИГД / 41.45917; 20.90778
Регион Logo of Southwestern Region, North Macedonia.svg Југозападен
Општина Coat of arms of Kičevo Municipality.png Кичево
Област Копачка
Население 8[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 6255
Повик. бр. 045
Надм. вис. 726 м
Commons-logo.svg Видрани на Ризницата


Видрани — село во областа Копачка, во Општина Кичево, на патот помеѓу градовите Кичево и Демир Хисар. До март 2013 година, селото било дел од поранешната Општина Другово, која била споена со Општина Кичево.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Стара куќа во селото

Селото се наоѓа во областа Копачка, во јужниот дел на територијата на Општина Кичево, од десната страна на реката Треска.[2] Селото е ридско, на надморска височина од 820 метри. Од градот Кичево е оддалечено 9 километри.[2]

Селото е мало и е сместено во сливот на Беличка Река. Куќите во селото се наоѓаат на тесна тераса, на надморска височина од околу 800 метри. Околни села се: Пополжани, Брждани, Свињиште и други.[3]

Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Присој, Кутел, Рамниште, Павли Дол, Ограѓе, Влајиница, Рудиње, Кофенџица, Река и Темниште.[3]

Селото има збиен тип. Не постојат маала, бидејќи се работи за мало село.[3]

Селото се наоѓа во областа Долна Копачка, во долината на Беличка Река. Источно од селото се издига планината Баба Сач.

Историја[уреди | уреди извор]

Околу селото се наоѓаат старини и карактеристични топоними, што укажуваат дека постоеле жители.[3]

Остатоци од старини се сретнуваат на месностите Врон и Крс, на кои се верува дека се наоѓале мали цркви. Во одредени ниви се ископани стари гробови со големи земјени ќупови.[3]

Видрани е старо село во Кичевско. Под истото име се споменува во турските пописни дефтери од 1476/77 година, како дел од Кичевската нахија и имало 9 словенски христијански куќи.[3]

Мештаните веруваат дека некогаш селото било поголемо и од разбиен карактер. Меѓутоа, кога дошле Турците, жителите на старото село се раселиле. На напуштениот атар на селото прв се населил некој Јован преку соседното Брждани, кој потекнувал од Елбасан, денешна Албанија. Тој е основачот на денешното село.[3]

На почетокот на XIX век, кога во Видрани живеел синот на Јован, Атанаско, имало обид од муслиманските Арбанаси да се населат во селото. Тогаш, дошло и до судир помеѓу Македонците и Арбанасите.[3]

Во XIX век, Видрани било село во Кичевската каза, на Отоманското Царство.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Стар амбар во селото

Атарот е мошне мал и зафаќа простор од 2,4 км². На него преовладуваат шумите на површина од 151,1 хектар, на обработливото земјиште отпаѓаат 48,2 хектари, а на пасиштата 31,6 хектари.[2]

Селото, во основа, нема некоја значајна аграрна функција.[2]

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците од 1873 година, селото имало 2 домаќинства со 11 жители христијани (Македонци).[4]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Видрани имало 72 жители, сите Македонци.[5]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Видрани имало 80 жители, егзархисти.[6]

Една статистика, која ја подготвил кичевскиот училиштен инспектор Крсто Димчев во 1909 година, ги дава следниве податоци за Видрани:[7]

Домаќинства Гурбетчии Писмени Неписмени
мажи жени вкупно мажи жени вкупно
13 5 11 0 11 38 4482

Видрани е мало село и е доведено во фаза на целосно раселување. Така, тоа во 1961 година броело 101 жител, додека во 1994 година бројот се намалил само на 19 жители, македонско население.[2]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Видрани живееле 8 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[8] 1905[9] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 72 80 132 134 101 67 45 25 19 8
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[10]

Родови[уреди | уреди извор]

Видрани е македонско православно село.[3]

Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1960-тите години родови во селото се: Димовци (10 к.), Костадиновци (7 к.) и Анѓелевци (1 к.). Сите родови слават Свети Никола и потекнуваат од предокот Јован, кој го основал селото, доаѓајќи од некое село во околината на Елбасан. Тој најпрвин дошол со своите браќа, но потоа се разишле. Едниот отишол во селото Брждани, вториот во селото Свињиште, а Јован дошол во Видрани. Во денешниот род Костодиновци се знае следнава генеалогија: Зарија (жив на 70 год. во 1961 година)-Јован-Симјан-Костадин-Атанаско-Јован. Јован ги имал синовите Атанаско и Стојан.

Според истражувањата пак на Тома Смиљаниќ во периодот од 1921-1926 година родови во селото се: Спировци (4 к.), Костадиновци (5 к.), Цветановци (5 к.), Николевци (3 к.) и Марковци (1 к.).[11]

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Кичево, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2013 година. Во периодот од 1996-2013 година, селото се наоѓало во некогашната Општина Другово.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Кичево. Селото припаѓало на некогашната општина Кичево во периодот од 1955 до 1965 година.

Во периодот 1950-1955, селото било дел од тогашната Општина Брждани, во која покрај селото Видрани, се наоѓале и селата Белица, Брждани, Јудово, Козица и Свињишта.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 0760 според Државната изборна комисија, сместено во селскиот дом.[12]

На локалните избори во 2017 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 12 гласачи.[13] На референдумот во 2018 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 10 гласачи.[14]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Поглед кон главната селска црква „Св. Никола“
Археолошки локалитети[15]
Цркви[16]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Се знае за пет иселени домаќинства од селото. Живеат во Кичево (3 к.), Белград (1 к.) и во Бугарија (1 к.).[3]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 12 јануари 2019. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 53. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 12 јануари 2019 г. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Трифуноски, Јован (1968). Кичевска котлина: Селски населби и население. Белград: Српска академија на науките и уметностите. стр. 93-94. 
  4. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр.90-91.
  5. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 256.
  6. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 154-155.
  7. Стойчева, Станислава. Аспекти на грамотността на българското население в Македония (1878 – 1912), Македонски преглед, година ХХХVІІІ, 2015, кн. 2, с. 75.
  8. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  9. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  10. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика. 
  11. Кичевија - Тома Смиљаниќ (1926) - Кичево“, „Кичево“, 16 мај 2018. (на mk-MK)
  12. „Описи на ИМ“. конс. 12 јануари 2019. 
  13. „Локални избори 2017“. конс. 12 јануари 2019. 
  14. „Референдум 2018“. конс. 12 јануари 2019. 
  15. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  16. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]