Зајас

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Зајас
Зајас се наоѓа во Republic of Macedonia
Зајас
Местоположба на Зајас во Македонија
Координати 41°36′25″ СГШ 20°56′17″ ИГД / 
Општина Coat of arms of Kičevo Municipality.png Кичево
Население 4.712 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 755 м
Commons-logo.svg Зајас на Ризницата


Зајас — село во Општина Кичево, во областа Кичевија, во околината на градот Кичево. До 2013 било центар на истоимената општина.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Зајас се наоѓа во северниот дел на областа Кичевија, на 10 километри северно од Кичево. Селото се наоѓа крај Зајаска Река. Името на селото на месниот дијалект е Зајаз (Zajaz).

Потекло на името[уреди | уреди извор]

Се смета дека името на селото доаѓа од долот (јазот) во кој се плакнело железото, а селото се наоѓало зад, па така е наречено зајаз, денес Зајас.

Историја[уреди | уреди извор]

Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Кичевската нахија (Nahiye-I Kirçova) со 70 семејства, 9 неженети и 3 вдовици, сите христијани.[1]

Според бугарскиот етнограф Васил К’нчов, Албанците во селото се населиле во XVIII век[2]. Изворното население на Зајас било христијанско. Околу 1740 г. селото е албанизирано со населување или исламизација. Населените Албанци ги нападнале ооколните православни села и ги колонизирале. Такви се Црвивци, Бериково, Трапчин Дол и други[3][4] К’нчов забележал дека во селото во 1900 година имало 2.150 жители Албанци.[5] Слични ставови имал и рускиот филолог Афанасиј Селишчев во 1929 година.[6]

Демографија[уреди | уреди извор]

Според пописот од 2002 год. во Зајас живееле вкупно 4.712 жители[7], од кои:

Родови:[уреди | уреди извор]

Како едни од најстарите албански родови во селото се споменуваат родовите: Думовци, Џаковци, Лимановци и Браовци, сите заедно имаат околу 240 куќи. Доселени се од споменатата област Мат (во северна Албанија) кон крајот на 18-от век.[8]

Личности[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.266
  2. Кънчов, Васил, Македония. Етнография и Статистика, София 1900, с. 95
  3. Димитрије Богдановић: „Књига о Косову”, Београд 1986
  4. Димитрије Богдановић: „Књига о Косову”, Београд 1986
  5. Кънчов, Васил, Македония. Етнография и Статистика, София 1900, с. 255
  6. Афанасий Селищев. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929.
  7. „Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година)“. Државен завод за статистика. http://www.stat.gov.mk/pxweb2007bazi/Dialog/varval.asp?ma=Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk&ti=%CD%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8%E5+%ED%E0+%D0%E5%EF%F3%E1%EB%E8%EA%E0+%CC%E0%EA%E5%E4%EE%ED%E8%BC%E0+%F1%EF%EE%F0%E5%E4+%E8%E7%BC%E0%F1%ED%F3%E2%E0%9C%E5%F2%EE+%E7%E0+%E5%F2%ED%E8%F7%EA%E0%F2%E0+%EF%F0%E8%EF%E0%E4%ED%EE%F1%F2%2C+%EF%EE++%ED%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8+%EC%E5%F1%F2%E0%2C+%F1%EF%EE%F0%E5%E4+%EF%EE%EF%E8%F1%E8%F2%E5+%ED%E0+%ED%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8%E5+1948%2C+1953%2C+1961%2C+1971%2C+1981%2C+1991%2C+1994+%E8+2002++%E3%EE%E4%E8%ED%E0+%28%F1%EE%E3%EB%E0%F1%ED%EE+%F2%E5%F0%E8%F2%EE%F0%E8%BC%E0%EB%ED%E0%F2%E0+%EE%F0%E3%E0%ED%E8%E7%E0%F6%E8%BC%E0+%EE%E4+1996+%E3%EE%E4%E8%ED%E0%29&path=../Database/%CF%EE%EF%E8%F1%E8/%CF%EE%EF%E8%F1%E8%20%ED%E0%20%ED%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8%E5%201948%20-%202002/&lang=18. 
  8. Албанците во Македонија само од 1780 година, д-р Ристо Ивановски, Битола, 2014 год., 9 стр.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]