Зајас

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Зајас
Зајас is located in Македонија
Зајас
Местоположба на Зајас во Македонија
Координати 41°36′25″N 20°56′17″E / 41.60694°СГШ 20.93806°ИГД / 41.60694; 20.93806Координати: 41°36′25″N 20°56′17″E / 41.60694°СГШ 20.93806°ИГД / 41.60694; 20.93806
Општина Coat of arms of Kičevo Municipality.png Кичево
Население 4.712 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 755 м
Commons-logo.svg Зајас на Ризницата


Зајас — село во Општина Кичево, во областа Кичевија, во околината на градот Кичево. До 2013 било центар на истоимената општина.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Зајас се наоѓа во северниот дел на областа Кичевија, на 10 километри северно од Кичево. Селото се наоѓа крај Зајаска Река. Името на селото на месниот дијалект е Зајаз (Zajaz).

Потекло на името[уреди | уреди извор]

Се смета дека името на селото доаѓа од долот (јазот) во кој се плакнело железото, а селото се наоѓало зад, па така е наречено зајаз, денес Зајас.

Историја[уреди | уреди извор]

Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Кичевската нахија (Nahiye-I Kirçova) со 70 семејства, 9 неженети и 3 вдовици, сите христијани.[1]

Според бугарскиот етнограф Васил К’нчов, Албанците во селото се населиле во XVIII век[2]. Изворното население на Зајас било христијанско. Околу 1740 г. селото е албанизирано со населување или исламизација. Населените Албанци ги нападнале ооколните православни села и ги колонизирале. Такви се Црвивци, Бериково, Трапчин Дол и други[3][4] К’нчов забележал дека во селото во 1900 година имало 2.150 жители Албанци.[5] Слични ставови имал и рускиот филолог Афанасиј Селишчев во 1929 година.[6]

Демографија[уреди | уреди извор]

Според пописот од 2002 год. во Зајас живееле вкупно 4.712 жители[7], од кои:

Родови:[уреди | уреди извор]

Како едни од најстарите албански родови во селото се споменуваат родовите: Думовци, Џаковци, Лимановци и Браовци, сите заедно имаат околу 240 куќи. Доселени се од споменатата област Мат (во северна Албанија) кон крајот на 18-от век.[8]

Зајас е албанско село.

Родови во селото се:

  • Во Џума маалото се следните родови: Думовци, Лановци, Џаковци, Лимановци, Браовци, сите имаат околу (240 к.) куќи. Предците на споменатите родови се доселиле кон крајот на 18ти век. Во родот Думовци се знае следната генеологија Мустафа (жив на 51 год. во 1961 година) Асан-Муарем-Реџеп-Садик-Муарем, основачот на родот кој се доселил.
  • Во Теќе маалото се следните родови: Томај, Јаовци, Пирковци и Коџовци, сите заедно имаат (117 к.), предците на споменатите родови се доселени кон крајот на 18ти или почетокот на 19ти век. Во родот Пирковци се знае следната генеологија Медија (жив на 62 год. во 1961 година) Велија-Усејин-Велија-Усејин, се доселил таткото на Усејин.
  • Во Челиковци маалото е родот Челиковци (40 к.) основачот на родот е доселен кон крајот на 18ти или почетокот на 19ти век.
  • Во Туфковци маалото е родот (10 к.) основачот на родот е доселен кога и другите родови.

Сите албански родови имаат потекло од областа Матија во Албанија.[9]

Личности[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.266
  2. Кънчов, Васил, Македония. Етнография и Статистика, София 1900, с. 95
  3. Димитрије Богдановић: „Књига о Косову”, Београд 1986
  4. Димитрије Богдановић: „Књига о Косову”, Београд 1986
  5. Кънчов, Васил, Македония. Етнография и Статистика, София 1900, с. 255
  6. Афанасий Селищев. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929.
  7. "Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година)". Државен завод за статистика. 
  8. Албанците во Македонија само од 1780 година, д-р Ристо Ивановски, Битола, 2014 год., 9 стр.
  9. "Кичевска Котлина: Сеоска насеља и становништво - Јован Ф. Трифуноски". Кичево (mk-MK). 2018-05-16. конс. 2018-12-24. 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]