Лера

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Лера
Велоекспедиција Ѓават-Кол 31.jpg

Панорамски поглед на селото

Лера is located in Македонија
Лера
Местоположба на Лера во Македонија
Координати 41°6′6″N 21°10′22″E / 41.10167° СГШ; 21.17278° ИГД / 41.10167; 21.17278Координати: 41°6′6″N 21°10′22″E / 41.10167° СГШ; 21.17278° ИГД / 41.10167; 21.17278
Регион Logo of Pelagonia Region.svg Пелагониски
Општина Coat of arms of Bitola Municipality.svg Битола
Област Ѓават-Кол
Население 122[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 7314
Повик. бр. 045
Надм. вис. 750 м
Commons-logo.svg Лера на Ризницата


Лера — село во Општина Битола, во областа Ѓават-Кол, во околината на градот Битола.

Етимологија[уреди | уреди извор]

Еднаш еден богат човек по име Леро Шестокрило се натпреварувал во фрлање на камен со Крали Марко. Бидејќи го натфрлил Марка местото каде паднал каменот на Леро, подоцна било населено со селани и наречено по него - Лера.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото погледнато од далечина

Селото се наоѓа во областа Ѓават-Кол, во западниот дел од Општина Битола, непосредно до реката Шемница.[2] Селото е ридско, на надморска височина од 750 метри. Од градот Битола, селото е оддалечено околу 18 километри и се наоѓа непосредно до патот Битола-Ресен.[2]

Атарот зафаќа површина од 13 км2. На него преовладуваат пасиштата на површина од 540 хектари, на шумите отпаѓаат 397 хектари, а на обработливото земјиште 290 хектари.[2]

Историја[уреди | уреди извор]

Во XIX век, Лера било село во нахијата Ѓават-Кол во Битолската каза на Отоманското Царство.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Селото има полјоделско-сточарска функција.[2]

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Лера имало 520 жители, од кои 180 Македонци христијани и 340 Албанци муслимани.[3] По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Лера имало 592 жители.[4]

Лера во 1961 година броело 395 жители, од кои 279 биле Македонци, 68 Албанци и 46 жители Турци, додека во 1994 година бројот на населението се намалил на 153 жители, од кои 86 биле Албанци, а 65 жители Македонци.[2]

Според пописот од 2002 година, во селото Лера имало 122 жители, од кои 36 Македонци, 85 Албанци и 1 Србин.[1]

Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Лера:

Години Македонци Албанци Турци Роми Срби Ост. Вкупно
1948 442
1953 236 81 166 0 1 1 485
1961 279 68 46 1 1 395
1971 258 30 32 0 1 57 378
1981 312 107 0 19 1 5 444
1991 168 91 0 10 2 2 273
1994 65 86 0 0 1 1 153
2002 36 85 0 0 1 0 122

* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1953-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години

Родови[уреди | уреди извор]

Лера е македонско-албанско село.

Македонски родови во селото се: Наумчевци (9 к.), Танчевци (3 к.), Вељановци (3 к.), Талевци (2 к.), Ристевци (2 к.), Таневци (2 к.), Фодулчевци (2 к.), Ѓерасимовци (1 к.), Начковци (1 к.), Котевци (1 к.), Шаковци (1 к.), Чолаковци (1 к.) и Анчевци (1 к.), сите овие родови се староседелски; Анѓелевци (1 к.), потекнуваат од домазет кој дошол од блиското село Свиниште; Саздановци (1 к.), доселени се во 1912 година од селото Цапари, каде припаѓале на истоимениот род; Милевци (1 к.), доселени се на почетокот на XX век од селото Свиниште; Вељановци (1 к.), доселени се кога и Милевци од селото Турје Дебарца; Мишевци (1 к.), доселени се после предходните два рода од селото Цапари; Живко (1 к.), доселен од Цапари во 1956 година; Трајче (1 к.), доселен од Вирово, Железник во 1956 година; Ороштанци (1 к.), доселени во 1957 година од селото Ротино; Иљо (1 к.) и Трајче (1 к.), доселени се од селото Вирово во 1957 година и Лесковчани (1 к.), доселени се од селото Лесково, Железник во 1957 година.

Албански родови во селото се: Браимовци (2 к.), доселени се на крајот на XVIII или почетокот на XIX век од некое место во јужна Албанија. Ја знаат следната генеологија Ќамил (жив во 1950-тите на 70 години) Амет-Беќир-Амет-Браим, предокот кој се доселил; Салиовци (6 к.), Таовци (3 к.), Зенговци (2 к.), Мусовци (2 к.), Реџовци (1 к.), Мелиовци (1 к.) и Ризмановци (1 к.), сите овие родови се доселени од јужна Албанија (околината на Корча и Колоња); Пајовци (3 к.), доселени се од селото Рамна, а таму се доселени од јужна Албанија.[5]

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Главната селска црква „Св. Никола“

Селото влегува во рамките на Општина Битола, која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе биле придодадени поранешните општини, Бистрица, Кукуречани и Цапари. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Цапари.

Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Кажани, во која влегувале селата Гопеш, Доленци, Ѓавато, Кажани, Маловиште и Лера.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Кажани, во која покрај селото Лера се наоѓале селата Гопеш, Доленци, Ѓавато, Кажани, Маловиште, Рамна, Ротино, Српци и Цапари.

Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната општина Дихово.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборно место бр. 0210 според Државната изборна комисија, кое е сместено во задружниот дом.[6]

На локалните избори во 2017 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 112 гласачи.[7]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Светиот крст над селото
Археолошки локалитети[8]
  • Кале — населба од доцноантичко време;
  • Калуѓери — населба од среден век;
  • Кора — населба од доцноантичко време; и
  • Барбеш — светилиште од непознат период.[9]
Цркви[10]
Џамии
Други верски објекти
Реки
Езера

Личности[уреди | уреди извор]

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 "Попис на Македонија" (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 22 ноември 2017. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 176. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 22 ноември 2017 г. 
  3. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 239.
  4. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 174-175.
  5. 1914-1997., Trifunoski, Jovan F., (1998). Битољско-Прилепска котлина : антропогеографска проучавања. Srpska akademija nauka i umetnosti. ISBN 8670252678. OCLC 469501519. http://worldcat.org/oclc/469501519. 
  6. "Описи на ИМ". конс. 22 ноември 2017. 
  7. "Локални избори 2017". конс. 21 ноември 2017. 
  8. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  9. Јован Ф. Трифуновски, (1998) Битољско - Прилепска котлина, Антропогеогрофско проучавање. Београд, САНУ ISBN 8670252678
  10. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]