Породин

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Породин е село во Општина Битола, во околината на градот Битола.

Породин
Породин is located in Македонија
Породин
Местоположба на Породин во Македонија
Координати 40°55′59″N 21°22′0″E / 40.93306° СГШ; 21.36667° ИГД / 40.93306; 21.36667Координати: 40°55′59″N 21°22′0″E / 40.93306° СГШ; 21.36667° ИГД / 40.93306; 21.36667
Општина Општина Битола
Население 202 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 596 м
Commons-logo.svg Породин на Ризницата


Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото Породин се наоѓа во јужниот дел на Битолското Поле, на потпланинскиот пат кој води јужно од Битола кон селото Драгош и државната граница со Грција. Од градот Битола, Породин е оддалечено 13 километри. Селото е рамничарско и е расположено на надморска височина од 600 метри. Атарот зафаќа површина од 13,7 км², а на него преовладува обработливото земјиште со 1154 ха[1].

Историja[уреди | уреди извор]

Породин е село со богата историја. Во непосредна близина на Породин е археолошкото наоѓалиште од средниот период на младото камено време - неолитот наречено „Тумба“[2]. Од доаѓањето на османлиите па се до Руско-турската војна Породин (во историските документи често наведувано како Горни и Долни Породин) било село исклучиво населено со православни Македонци и 5 цркви изградени во Х-от век и нивен заеднички манастир кај сегашната црква „Св. Богородица“ во с. Велушина каде што бил закопан еден од синовите на Цар Самуил[3]. По овој период македонското население било раселено, а на негово место се доселени муслимани Турци и Албанци кои се задржале се до крајот на Првата светска војна. Потоа повторно започнуваат да се доселуваат Македонци од околните села, Леринско, Костурско и Мала Преспа.

Економија[уреди | уреди извор]

Породин има исклучително полјоделска функција, што се должи на неговата местоположба во Пелагониската раминина. Најзастапено од полјоделството е одгледувањето на житните растенија: пченица, јачмен, пченка, потоа фуражните култури за сточна храна, како што се: трици, крмна пченка, луцерка, граор, детелина, како и индустриските и градинарските растенија: шеќерна и маслодајна репка, сончоглед, црвен пипер (познат за овој крај), кромид. Во селото Породин се наоѓа и свињарската фарма на ЗИК „Пелагонија“ од Битола, која е една од најголемите свињарски фарми во Македонија. Покрај свињарството од сточарството најмногу се застапени и краварството и овчарството, а во помала мера и козарството. Голем дел од населението што одгледува крави и овци се занимава и со млекопроизводство. Во селото Породин е регистрирана и едно авто-превозно претпријатие.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Породин живееле 490 жители, од кои 300 Македонци и 190 Албанци.[4]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Породин имало 96 Македонци егзархисти.[5]

Населението на селото изнесува 202 жители, од ко 194 Македонци, 6 Албанци, 3 Срби и 2 останати.[6]

На табелата е прикажан бројот на население во сите пописни години:[7]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 490[4] 96[5] 447 523 460 536 442 284 241 202

Родови[уреди | уреди извор]

Породин е македонско православно и муслиманско албанско-ромско село, во него живеат родови доселенички, македонските родови дошле од околните Битолски села, од Леринско, од Костурско и од Корчанско и Мала Преспа. Сите македонски родови се доселени после турското владеење.

Родови доселени од Костурско се: Дељовци (1 к.) и Василевци (1 к.) доселени се 1924 од селото Апоскеп; Лулевци (4 к.), Грибевци (2 к.) и Огњановци (1 к.) доселени се 1924 од селото Кономлади; Боговци (1 к.),Младеновци (1 к.), Секуловци (4 к.), Геџовци (3 к.), Кубуровци (3 к.) и Ковачевци (1 к.) исто така се доселени од Кономлади во 1925, нивни роднини има во Скопје и Битола; Новачевци (1 к.) доселени се 1927 од Ошчима; Тодоровци (4 к.), Ванговци (2 к.) и Беќаровци (1 к.) доселени се од Желево, првите во 1925, а останатите во 1927; Сотировци (1 к.), Лумбуровци (1 к.) и Бундевци (1 к.) доселени се исто така од Желево во 1925, од првиот род имаат роднини во Велушина и Битола; Тошевци (2 к.) доселени се исто така од Желево во 1926; Џавеловци (2 к.) доселени се 1927 од селото Рулја; Мајдуровци (1 к.), Палчевци (1 к.) и Ѕвездинци (1 к.) доселени се 1927 од Трново; Кандилевци (1 к.) и Џонговци (1 к.) доселени се 1925 од Статица.

Родови доселени од Леринско се: Стојковци (1 к.) и Штерјовци (1 к.) доселени се 1927 од Трсје, Леринско; Трпчевци (1 к.) исто така доселени се од Трсје во 1926; Пашевци (1 к.) доселени се 1925 од селото Негочани; Котевци (2 к.), Богдановци (1 к.) и Кузмановци (1 к.) доселени се 1927 од Раково; Божиновци (1 к.) доселени се 1927 од Песочница; Рапашиновци (2 к.) доселени се 1925 од Пополжани; Манојловци (2 к.) и Луковци (1 к.) доселени се од селото Арменско, првите во 1926, а другите во 1928.

Родови доселени од Битолските села се: Христовци (1 к.) доселени се 1928 од Олевени; Кочовци (4 к.), Ропковци (2 к.), Камбовци (1 к.) и Љамчевци (2 к.) доселени се од Велушина, првите во 1928, вторите и третите во 1929, а четвртите во 1933, и во Велушина се однекаде доселени; Живојинци (1 к.) доселени се од селото Живојно, каде припаѓале на староседелскиот род Топал-Золевци; Шамовци (2 к.) доселени се 1925 од Драгош; Најдовци (2 к.) доселени се 1920 од селото Суводол.

Родови доселени од Мала Преспа и Корчанско: Митровци (2 к.) доселени се 1928 од некое село кај Корча; Спасевци (1 к.) доселени се 1928 од Билишта; Гроздановци (2 к.) доселени се 1928 од некое село кај Корча; Китановци (2 к.) доселени се 1929 од селото Шулин, Мала Преспа.

Албански муслимански родови се: Исовци (2 к.) овде живеат од турско време; Јумеровци (1 к.) потекнуваат од домазет доселен од некое албанско село во сливот на Шемница.

Ромски родови во селото се: Церо (1 к.) овде живеат од турско време; Бафтијар (1 к.) доселени се однекаде во 40тите на XX век. Домашен јазик на породинските Роми е Албанскиот. За време на турското владеење имало повише Ромски родови во селото.[8]

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Во селото Породин работи основно училиште до IV одделение, како дел од подрачното ОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Бистрица.

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Цркви[9]
Археолошки локалитети

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.241
  2. http://www.culture.in.mk/story_mk.asp?id=18981&rub=43
  3. Манојлов Панде. „Заблудите и вистините за село Породин“. Зборник на Македонското-турско пријателство, Битола, 2002, стр 227
  4. 4,0 4,1 Кѫнчовъ, Василъ. Македония. Етнография и статистика. София, Българското книжовно дружество, 1900. ISBN 954430424X. с. 236.
  5. 5,0 5,1 Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 166-167.
  6. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  7. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Јован Ф. Трифуновски, (1998) Битољско - Прилепска котлина, Антропогеогрофско проучавање. Београд, САНУ ISBN 8670252678
  9. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  10. 10,0 10,1 Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069