Горица или Корча (албански: Korçë, грчки: Κορυτσά, влашки: Cоrceaо, турски: Görice) — град и општина во истоимената област во рамките на Горичкиот округ во југоисточниот дел на Албанија. Општината е создадена во 2015 г. со спојување на дотогашните општини Дреново, Горица, Лејка (Лекас), Дворани, Булгарец, Високуќи (Виткуќ), Воскоп и Москополе, кои станале општински единици.[1] Според пописот од 2011 г. населението на сегашната општина брои 75.994 жители, а тогашната општина зафаќала 805.99км2.[2] Според истиот попис, тогашата општина броела 51.152 жители.[3]. Ова е шести град по големина во Албанија. Сместен е на висорамнина на надморска височина од 850м, обиколена од планината Морава.
По уништувањето на блискиот град Москополе од Али-паша во 1789 година, трговијата се преселувала во Корча, што довело до економски бум. До 1805 година, популацијата достигнала 1.300 семејства (две третини христијани), со доселеници од Москополе, Шале и Колонја – главно аромани (власи) кои ја формирале христијанската урбана елита. Тие се занимавале со трговија, занаети и земјоделство, додека етничките Албанци се фокусирале на сточарство. Жителите зборувале албански и грчки.
На почетокот на 18 век децата од Корча се образувале во училиштата во ближното Москополе.[4] Првото училиште во Корча, на грчки јазик, било основано во 1724 со поддршка на жителите од блиското село Виткуќ.[4][5] Ова училиште било уништено за време на Грчката војна за независност, но било повторно отворено во 1830. Во 1857 година во градот работело грчко училиште за девојчиња.[6] Во текот на 19 век разни локални добротвори како Јоанис Пангас и Анастас Аврамиди-Лакче донирале пари за промоција на грчкото образование и култура во Корча, кога била изградена и гимназијата Бангас.[7][8]
Ученици пред првото албанско училиште во 1899 година
Централниот комитет за заштита на правата на Албанците основан кон крајот на 1870-те со цел да се промовира развојот на албанската култура, основал машко училиште во градот.[9] Ова училиште основано во 1884 е првото албанско училиште во градот.[9] Негов прв директор бил Пандели Сотири.[10][11]Наим Фрашери, одиграл голема улога во отворањето на училиштето.[12] Кон крајот на 1880-те Ѓерасим Кирјази ја започнал протестантската мисија во градот. Неговата сестра Севасти Кирјази го основала и првото женско училиште на албански јазик во 1891.[13]
Во Горица било отворено првото училиште на албански јазик во 1887 г., а во 1891 г. било отворено и првото училиште за девојчиња од страна на влашкиот учител Хараламбие Баламачи (подалечен роднина на Константин Белемаче, авторот на влашката химна), кој по отворањето на училиштата за Албанците, отворил и повеќе влашки училишта во Горица.
Во 2000-те е отворено и првото училиште на македонски јазик со поддршка од партијата Македонска алијанса. Од 2015 г. во градот се одржува и македонскиот фолклорен фестивал „Сонце“.
↑Ismyrliadou, Adela; Karathanasis, Athanasios (1999). „Koritsa: Education-Benefactors-Economy 1850–1908“. Balkan Studies. 1 (40): 224–228. Among them benefactors Ioanis Bangas (1814–1895) and Anastasios Avramidis Liaktsis have a definite place...", "General Rules for Public Institutions in the town of Koritsa were drawn up and changed for the better the functioning of the educational estamblishments.
12Palairet, Michael (2016). Macedonia: A Voyage through History (Volume 2, From the Fifteenth Century to the Present). Cambridge: Cambridge Scholars Publishing. стр.114–115. ISBN9781443888493. Of these, 14,000 were "Greek", the rest Albanian. "Greek" means that they adhered to the Orthodox Church, but they were probably predominantly Vlach, and enjoyed strong links with Romania...Progress was "spurred on by a climate of ethnic rivalry with lethal characteristics". A pioneering effort by one Vekilcharje in about 1850 produced an Albanian alphabet, in which a few small books were printed. It flourished briefly at Korçë, but its creator is believed to have been poisoned by the Greek Patriarch. Subsequent impetus for Albanian language education came from the American and British Protestant missions. In the late 1870s, a Latin-based Albanian alphabet was devised by a Committee of Albanian Patriots based on Constantinople, and was adopted by the British and Foreign Bible Study. In the early 1880s, a rich Vlach emigre named Anastasios Avramidis-Liaktis announced his intention of making over his fortune for the benefit of people of Korçë, and Albanians (presumably the Committee) approached him for funds to open an Albanian school there. The project caused inter-communal tension which led to the donor proposing instead a Greek school with Albanian teaching twice a week. Even this diluted scheme was dropped, as Avramidis-Liaktis learned to act "according to a purely Greek consciousness". Despite this, in 1884 the Albanian Committee set up a boys school. Greek sources represent Albanian efforts to compete in establishing schools as failing because of weaker demand for education and smaller funding, but once more, Greek interference undermined the school: it "struggled in the face of Greek anathemas". It is, however, the first Albanian school to be founded, and the building in Korçë (or a facsimile thereof) is preserved as a museum. It survived until 1902, under teachers Naum and Leonidas Natcha, but they were incarcerated as traitors (to the Ottoman state) at the behest of the Greek clergy, and their school was wrecked and vandalized. An American inspired Protestant school was founded, also at Korçë in 1889, but it struggled in the face of similar pressures.
↑Грешка во наводот: Погрешна ознака <ref>; нема зададено текст за наводите по име Skendi1342.
