Тибериј III Апсимар

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Тибериј III
Цар на Византија
Солид на кој е прикажана бистата на Тибериј III, со копје и штит
Владеење 698–705
Полно име Тибериј
Родено име Апсимар
Родно место можно е Памфилија[1]
Починал(а) 15 февруари 706
Место на смрт Константинопол
Претходник Леонтиј
Наследник Јустинијан II
Династија Ираклиева династија
Дваесетгодишна анархија
Хронологија
Леонтиј 695–698
Тибериј III 698–705
Јустинијан II 705–711
со Тибериј совладетел, 706–711
Филипик Вардан 711–713
Анастасиј II 713–715
Теодосиј III 715–717
Наследување
Претходела
Ираклиева династија
Следела
Сириска Династија


Тибериј III (15 февруари 706)[2]Византиски цар од 698 до 21 август 705.[3] Иако неговото владеење билвоглавно успешно, особено во спречувањето на арапската закана на исток, тој бил соборен од поранешниот цар Јустинијан II и последователно погубен.

Доаѓање на власт[уреди | уреди извор]

Тибериј бил германски поморски офицер од областа Памфилија и веројатно првично бил именуван Апсимар[4] кој се издигнал на позиција на друнгариј на Кибирјанската тема.[5] Тој учествувал во неуспешниот поход за повторно освојување на Картагина во 698 година. Како адмирал Јован Патрицијот се повлекол од Картагина до Крит, флотата се побунила, го соборила и убила нивниот водач,[5] и о избрале Аспимар за негова замена.[6] Тој го менува своето име во Тибериј,[7] Апсимар испловил кон Константинопол кој во тие моменти страдал од чума и го опсадил.[7]

Неговиот бунт ја привлекол поддршката на Зелената фракција,[6] како и делови од копнената армија и царската стража, aи службеници кои му биле лојални и му ги отвориле портите од градот и го прогласиле за цар, по што неговите војски го пљачкосале градот.[7] Кога цврсто се воспоставил на власт, наредил на соборениот цар Леонтиј да му се отсече носот, и му наредил да се замонаши во манастирот Псаматион.[6] Леонтиј исто така го осакатил неговиот претходник Јустинијан II три години претходно.[4]

Владеење и соборување[уреди | уреди извор]

Како цар, Тибериј III направи тактичка одлука да ја занемари Африка, каде Картагина дефинитивно била изгубена.[5] Наместо тоа, тој го назначил својот брат Ираклиј како моностратег на истокот, кој првично ги утврдил копнените и поморските одбранбени структури во Анадолија[6] пред да го нападне Омејадскиот калифат под водство на Абд ел-Малик, каде имал помали победи додека го ограбувал северот на Сирија во 700 и 701 година.[8] Тој подоцна нападнал и за одреден период окупирал територија во Ерменија, додек пак арапските угнетувачи во 703 и 704 година биле изгонети од Килкилија при што арапите имале тешки загуби.[6]

Успехот во војувањето се постигнал на тој начин што Тибериј се обидел да ја зајакне воено империјата преку реорганизавија на асминистрацијата.[5] Тибериј тогаш своето внимание го насочил кон островот Кипар, кој бил недоволно населен од времто на владеењето на Јустинијан II.[1] Тој испратил пратеници до калифот на Дамаск, барајќи ги назад кипарските заробеници кој биле заробени во близина на Мраморното Море, и со тоа ги населил повторно во нивните родни места. Ја зајакнал одбраната на островот и истовремено го зголемил бројот на војниците во гарнизонот со војници од Таур.[1] Тој исто така ја преорганизирал и Кибирјанската тема[1] и ги поправил пморските ѕиддини на Консантинопол.[2]

Дома, негово единствено познато дејство било протерувањето на Филипик Вардан, син на значааен патрициј, на островот Кефалонија.Филипик, иден цар, сонувал дека неговата глава е засенета од орел, нешто што Тибериј го проторкувал дека тој планирал бунт против него.[9]

Во меѓувреме, во 704 година, Јустинијан II избегал од неговиот прогон во Херсон,[5]кај, Бусир Главан.[10] барајки помош од казарите. Јустинија повел казарска армија во Константинопол. За три денови, Јустинијан се обидел да ги убеди граѓаните на Константинопол да ги отворат портите, но било залудно.[11] Во меѓувреме, неговите војски откриле одамна напуштен воден довод под градските ѕидини, низ кој Јустинијан и неколку од неговите поддржувачи успеале да влезат во градот.[12] Дознавајќи дека Јустинијан се приближил во Константинопол во ноќта, Тибериј побегнал во Битинија каде успешно избегнувал да биде заробен неколку месеци.[13]

Со неговото заробување, Тибериј, заедно со неговиот брат Ираклиј и претходниот цар Леонтиј,[2] биле парадирани во синџири низ градските улици и биле донесени пред Јустинијан на Константинополскиот хиподром.[13] Таму, пред навивачка публика, носот на Тибериј бил отсечен. Јустинијан ги ставил своите стапала над вратовите на Тибериј и Леонтиј на симболичен начин претставувајќи го покорувањето пред да нареди двајцата да бидат обезглавени.[5] Тиберовиот брат, Ираклиј, и многу од воените водачи кои биле под негова команда биле бесени последователно.[14]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Bury, pg. 356
  2. 2,0 2,1 2,2 Kazhdan, pg. 2084
  3. Dumbarton Oaks, pg. 624
  4. 4,0 4,1 Canduci, pg. 200
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Moore, Tiberius III
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Norwich, pg. 334
  7. 7,0 7,1 7,2 Bury, pg. 354
  8. Bury, pg. 355
  9. Bury, pg. 357
  10. Norwich, pg. 335
  11. Bury, pg. 360
  12. Norwich, pg. 336
  13. 13,0 13,1 Norwich, pg. 337
  14. Bury, pg. 361

Извори[уреди | уреди извор]

Првични извори[уреди | уреди извор]

Theophanes the Confessor, Chronographia.

Секундарни извори[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Тибериј III Апсимар
Роден(а): VII век Починал(а): 15 февруари 706
Владејачки титули
Претходник
Леонтиј
Византиски цар
698–705
Наследник
Јустинијан II