Јужна Кореја

Од Википедија — слободната енциклопедија
(Пренасочено од Република Кореја)
Прејди на: содржини, барај
Република Кореја
대한민국
Дехан-мингук
Знаме Coat of arms
Гесло널리 인간을 이롭게 하라 (홍익인간
„Придобива целото човештво“
ХимнаЕгука (애국가)
„Родољубива песна“
Главен град
(и најголем)
Сеул
37°35′ СГШ 127°00′ ИГД / 
Службен јазик корејски
Демоним Корејци
Уредување полупретседателски систем
 •  Претседател Мун Џе-ин
 •  Премиер неназначен
Законодавство Собрание на Република Кореја
Основање
 •  Објавена декларација 1 март 1919 
 •  Провизорна влада 13 април 1919 
 •  Поделба на Кореја 15 август 1945 
 •  Устав 17 јули 1948 
 •  Влада 15 август 1948 
Површина
 •  Вкупна 100.032 км2 (108-ма)
 •  Вода (%) 0,3
Население
 •  проценка за  г. 48,379,392 (26-та)
 •  Густина 493 жит/км2 (12-та)
БДП (ПКМ) проценка за 2008 г.
 •  Вкупен $1.342 трилиони[1] (13-та)
 •  По жител $29.730(2017)[1] (32-ра)
БДП (номинален) проценка за 2008 г.
 •  Вкупно $947 милијарди[1] (15-та)
 •  По жител $19.504[1] (36-та)
Џиниев коеф. (2014) 30.2[2]
среден
ИЧР (2015)  0.901[3]
многу висок · 18та
Валута јужнокорејски вон (₩) (KRW)
Часовен појас Корејско стандардно време (UTC+9)
 •  (ЛСВ) н/п (UTC+9)
Датумски формат гггг년 мм월 дд일
Се вози на десно
НДД .kr
Повик. бр. 82

Јужна Кореја — суверена држава која се наоѓа во јужниот дел на Корејскиот Полуостров. Службено се нарекува Република Кореја (корејски: 대한민국, „Tехан-мингук“) и во резолуцијата на OОН од 1948 г. е опишана како единствена законски влада во Кореја. Меѓународното име на Кореја доаѓа од старата династија Корјо во периодот кога многу западни нации го забележале постоење на династијата на Корејскиот Полуостров. Корејското име „Техан-мингук“ може да се преведе како „Република на великиот Хан“. „Хан“ е името на народите на полуостровот и во некои делови на Манџурија. Ова име на народите потекнува од името на единствениот древен бог на корејските народи, наречен „Хананим“.

Нејзините соседи се Кина на запад, Јапонија на исток, Северна Кореја на север, и на Источнокинеското Море на југ. Јужна Кореја се наоѓа во умерена северна зона и има претежно планински рељеф. Нејзината територија зафаќа вкупна површина од 99.392 квадратни километри и има население од речиси 50 милиони. Главен и најголем град е Сеул, со население од 10.421.782 жители.

Археолошки наоди покажуваат дека Корејскиот Полуостров бил населен до стариот (долниот) палеолит. Корејската историја започнува со основањето на Кочосон во 2333 г. п.н.е. од страна на легендарниот Дан-гун. По обединувањето на Трите кралства на Кореја под водство на Шила во 668 г. од н.е., Кореја го помина периодот на династијата Корјо и династијата Чосон како една нација до крајот на Корејската империја во 1910 г., кога Кореја беше присвоена од Јапонија. По ослободувањето и окупацијата од советските и американските сили на крајот од Втората светска војна, нацијата беше поделена на Северна и Јужна Кореја. Јужна Кореја беше основана во 1948 г. како демократија, иако политички превирања и периодите на воена власт и воена состојба, означија голем дел од периодот до основањето на Шестата Република во 1987 г.

По инвазијата на Јужна Кореја од страна на силите од Северот на 25 јуни 1950 г., војната која резултурашемеѓу двете Кореи заврши со Догвор за примирје, но границата меѓу двете земји е најдобро обезбедена граница во светот. По војната, Јужна Кореја забележа зачителен раст и земјата прерасна во голема економија, целосна демократија и регионална сила во Источна Азија.

Јужна Кореја е претседателска република која се состои од шеснаесет административни единици и е развиена земја со многу висок стандард на живеење. Таа е четвртата по големина економија во Азија и 15. (номинална) или 12. (според паритет на куповна моќ) најголема економија во светот. Економијата е ориентирана на извоз, со производство што се задржува на електрониката, автомобилите, бродоградбата, машинството, петрохемикалиите и роботиката. Јужна Кореја е членка на Обединетите нации, СТО (Светската трговска организација), ОЕСР (Организација за економска сработка и развој) и Г-20 големи економии. Исто така таа е еден од основачите на АПЕС (Азиско-пацифичка економска соработка) и Источно-азискиот самит.

Историја[уреди | уреди извор]

Пред поделбата[уреди | уреди извор]

Чикчи, првата книга испечатена со подвижна метална машина во 1377 х. Национална библиотека на Франција, Париз.

Корејската историја започнува со основањето на династијата Чосун (позната и како „Кочосон“ за да се спречи забуна со друга династија основана во 14. век; префиксот „Ко“ значи „постар“, „пред“ или „порано“) во 2323 година п.н.е. од страна на Тангун , според корејски митологија за создаванњето на светот. Династијата Кочосон се проширила додека не го контролирала северниот дел на Корејскиот Полуостров и некои делови на Манџурија. По многу конфликти со кинеската династија Хан, династијата Кочосон се распаднала, што доведува до периодот на Прото-Три царства на Кореја.

Во раните векови на нашата ера, царството Пујо, Окчо, Тонгје и конфедерацијата Самхан го окупирале полуостровот и јужниот дел на Манџурија. Од многуте држави, Когурјо, Пекче и Шила ја презеле контролата врз полуостровот како Трите кралства на Кореја. Обединување на трите кралства од страна на Шила во 676 г. доведе до период на Северно-јужна држава (Шила била на југ, а на север Палхе (или Бохаи од кинески)), во кој голем дел од Корејскиот Полуостров бил под контрола на обединета Шила, додека Палхе успеала да преземе контрола врз северните делови на Когурјо.

Во Обединета Шила, луѓето биле охрабрувани да учат поезија и уметност, а будистички култура напредувала. Односите меѓу Кореја и Кина останале релативно мирни во ова време. Сепак, Обединета Шила, ослабнала од внатрешни судири, и му се предала на Горјео во 935 г. Државата Палхе, северен сосед на Шила, била формирана како држава-наследничка на Когурјо. Во периодот кога го достигнала својот врв, Палхе имала контрола врз поголемиот дел од Манџурија и делови од рускиот Далечен Исток. Бил освоена од Китанците во 926 г.

Полуостровот бил обединета од страна на царот Течо од Корјо во 936 г. Како Шила, Корјо била држава со висока културна и од таму потекнува корејските будистички записи Чикчи од 1377 г., со користење на најстарата подвижна метална печатарска преса во светот. Монголска инвазија во 13. век ја ослабела многу Корјео. По речиси 30 години војна, династијата Корјео продолжила да владее во Кореја, иако како сојузник на Монголите. По падот на Монголската империја, следела тешка политичка борба и династијата Корјо била заменета од династијата Чосон во 1388 г., по бунтот од страна на генералот Ји Сонг-Гје (Течо).

Дворецот Кјонгпок е најголемата на Петте големи дворци изградени за време на династијата Чосон.

Кралот Течо го прогласил новото име на Кореја – „Чoсон“ во однос на Кочосон, и ја префрлил престолнината во Хансонг (старото име на Сеул). Првите 200 години од династијата Чосон биле обележани со релативен мир и создавањето на Хангул (корејската азбука) од страна на кралот Сечонг Велики во 14. век и зголемувањето на влијанието на конфучијанизмот во земјата.

Помеѓу 1592 г. и 1598 г., Јапонците извршиле инвазија на Кореја. Хидејоши Тотојоми ги предводел силите и се обидел да го нападне азискиот континент преку Кореја, но на крајот бил одбиен од страна на Праведната армија и помошта која стигнала од кинеската династија Минг. Во оваа војна иста така се истакнал адмиралот Ји Сун-син и неговиот познат „брод-желка“. Во20-тите и 30-тите години на 17. век, Манџурците извршиле инвазии на Чосон, а на крајот ја освоил цела Кина.

По уште една серија на војни против Манџурија, во Чосон настапил период од речиси 200 години мир. Кралот Јонгчо и кралот Чонгчо предводеле нова ренесанса на династијата Чосон.

Сепак, последните години од династија Чосон биле обележани од страна на зависноста од Кина за надворешни работи и изолација од надворешниот свет. Во текот на 19. век, со изолационистичка политика, Кореја го заслужи името „Еремтско царство“. Династојата Чосон се обидела да се заштити од Западниот империјализам, но на крајот била принудена да се отвори за трговија. По Првата Сино-јапонската војна и на Руско-јапонската војна, Кореја беше окупирана од страна на Јапонија (1910-1945). На крајот на Втората светска војна, јапонските сили се предадоа на Советскиот Сојуз која го окупира севернит дел на Кореја и американските сили кои го окупираа јужниот дел.

По поделбата[уреди | уреди извор]

Влада[уреди | уреди извор]

Под нејзиниот сегашен устав, државата понекогаш се нарекува Шестата република Јужна Кореја. Како и многу други демократски држави, Јужна Кореја има влада поделена во три гранки: извршната власт, судство и законодавство. Извршната и законодавна власт работат првенствено на државно ниво, иако различни министерства во извршната власт исто така извршуваат функции на локално ниво. Локалните власти се полуавтономни, и содржат сопствени извршни и законодавни тела. Судската власт функционира како на државно, така и на локално ниво. Јужна Кореја е уставна демократија.

Структурата на владата на Јужна Кореја е утврдена со Уставот на Република Кореја. Овој документ е ревидиран неколку пати откако беше прогласен за прв пат во 1948 година за независноста. Меѓутоа, тој има задржано многу општи карактеристики и со исклучок на краткотрајната Втора република Јужна Кореја, земјата отсекогаш имала претседателски систем со независен претседател. Првите директни избори се одржаа во 1948 година. Иако Јужна Кореја доживеа неколку воени диктатури од 1960-тите до 1980-тите години, оттогаш прерасна во успешна либералната демократија. Денес, Светската книга на факти на ЦИА ја опишува демократијата во Јужна Кореја како „целосно функционална модерната демократија“.

Административна поделба[уреди | уреди извор]

Јужна Кореја е поделена на 8 покраини („до“), 1 специјална автономна покраина текпјол („текпјол чачидо“), 6 метрополски градови („квангјок-си“) и 1 специјален град („текбјол-си“). Тие потоа се делат на разни помали единици: градови („си“), околии („кун“), окрузи („ку“), помали градови („еп“), паланки („мјон“), маала („донг“) и села („ри“).

Покраинските единици се првостепени административни единици во земјата. Се делат на пет групи: покраини, специјални самоуправни покраини, специјални градови, метрополски градови и специјални самоуправни градови.


Карта Код Име корејски
(хангул)
корејски
(ханча)
Статус[4]
KR-11 Сеул 서울 특별시 서울特別市
СГ
KR-26 Пусан 부산 광역시 釜山廣域市
МГ
KR-27 Тегу 대구 광역시 大邱廣域市
МГ
KR-28 Инчон 인천 광역시 仁川廣域市
МГ
KR-29 Квангџу 광주 광역시 光州廣域市
МГ
KR-30 Теџон 대전 광역시 大田廣域市
МГ
KR-31 Улсан 울산 광역시 蔚山廣域市
МГ
KR-?? Сеџонг 세종 특별자치시 世宗特別自治市
ССГ
KR-41 Кјонги 경기도 京畿道
П
KR-42 Кангвон 강원도 江原道
П
KR-43 Северен Чунгчонг 충청북도 忠清北道
П
KR-44 Јужен Чунгчонг 충청남도 忠清南道
П
KR-45 Северна Чола 전라북도 全羅北道
П
KR-46 Јужна Чола 전라남도 全羅南道
П
KR-47 Северен Кјонгсанг 경상북도 慶尙北道
П
KR-48 Јужен Кјонгсанг 경상남도 慶尙南道
П
KR-49 Чеџу 제주 특별자치도 濟州特別自治道
ССП

Војска[уреди | уреди извор]

Географија[уреди | уреди извор]

Топографија на Јужна Кореја

Јужна Кореја го зафаќа јужниот дел на Корејскиот Полуостров, кој се протега на околу 1.100 километри од азискиот континент. Овој планински полуостров е опкружен со Жолто Море на запад и Јапонско Море на исток. Неговиот јужен врв лежи на Корејскиот теснец и Источно Кинеско Море.

Земјата, вклучувајќи ги и сите нејзини острови, лежи на 33° и 39° N и 124° и 130° Е. Нејзината вкупна површина е 100.032 квадратни километри[5].

Јужна Кореја може да се подели на четири општи региони: источен регион со високи планински масиви и тесни крајбрежни рамнини; западен регион со широки крајбрежни рамнини, речни сливови и ридови; југозападен регион на планини и долини; и југоисточниот регион доминиран од широкиот басен на реката Нактонган[6].

Земјиштето на Јужна Кореја е главно планинско, од кое поголемиот дел не се обработува. Низините, кои се наоѓаат првенствено на запад и југоисток, сочинуваат само 30% од вкупната површина на земјиштето.

Kлима[уреди | уреди извор]

Сеул
Климатограм
Ј Ф М А М Ј Ј А С О Н Д
 
 
&1000000000000002200000022
 
&100000000000000020000002
&09999999999999993999999−6
 
 
&1000000000000002400000024
 
&100000000000000040000004
&09999999999999995999999−4
 
 
&1000000000000004600000046
 
&1000000000000001000000010
&100000000000000010000001
 
 
&1000000000000007700000077
 
&1000000000000001800000018
&100000000000000070000007
 
 
&10000000000000102000000102
 
&1000000000000002300000023
&1000000000000001300000013
 
 
&10000000000000133000000133
 
&1000000000000002700000027
&1000000000000001800000018
 
 
&10000000000000328000000328
 
&1000000000000002900000029
&1000000000000002200000022
 
 
&10000000000000348000000348
 
&1000000000000003000000030
&1000000000000002200000022
 
 
&10000000000000138000000138
 
&1000000000000002600000026
&1000000000000001700000017
 
 
&1000000000000004900000049
 
&1000000000000002000000020
&1000000000000001000000010
 
 
&1000000000000005300000053
 
&1000000000000001200000012
&100000000000000030000003
 
 
&1000000000000002500000025
 
&100000000000000040000004
&09999999999999996999999−3
Прос. мин. и макс. температура во °C
Вкупно врнежи во мм
Извор: [7]

Околу три илјади острови, претежно мали и ненаселени, лежат во западниот и јужниот брег на Јужна Кореја. Чеџу е околу 100 километри од јужниот брег на Јужна Кореја. Тој е најголемиот остров во земјата, со површина од 1.845 квадратни километри. Чеџу е исто така место на највисоката точка на Јужна Кореја: Халасан, изумрен вулкан, кој достигнува 1.950 метри надморска височина. Јужна Кореја има 20 национални паркови. Еколошкиот парк Сунчон и првиот национален парк на Чирисан.

Јужна Кореја има влажна континентална клима и влажна суптропска клима, и е под влијание на источноазиски монсуни, со врнежи потешки во текот на летото за време на кратката дождлива сезона наречена jangma (장마), која започнува кон крајот на јуни до крајот на јули. Зимите можат да бидат екстремно студени со минимална температура која паѓа под -20° C во внатрешниот регион на земјата: во Сеул, просечниот температурен опсег на јануари е -7 до 1° C, а просечниот температурен опсег во август изнесува 22 до 30° C. Зимските температури се поголеми долж јужниот брег и значително се пониски во планинскиот ентериер[8]. Летото може да биде непријатно топло и влажно, со температури над 30° C во повеќето делови на земјата. Јужна Кореја има четири различни сезони; пролет, лето, есен и зима. Пролетта обично трае од крајот на март до почетокот на мај, лето од средината на мај до почетокот на септември, есента од средината на септември до почетокот на ноември и зимата од средината на ноември до средината на март.

Врнежите се концентрирани во летните месеци од јуни до септември. Јужниот брег е предмет на доцни летни тајфуни кои носат силни ветришта, обилни дождови и поплави. Просечните годишни врнежи варираат од 1370 милиметри во Сеул до 1.470 милиметри во Пусан.

Животна средина[уреди | уреди извор]

Чеџу е вклучен во списокот на УНЕСКО
Cheonggyecheon river is a modern public recreation space in downtown Seoul, South Korea

Во текот на првите 20 години од порастот на растот на Јужна Кореја, биле направени малку напори за зачувување на животната средина[9]. Непроверената индустријализација и урбаниот развој резултирале со уништување на шумите и тековно уништување на мочуриштата како што е Сондото Тидал[10]. Сепак, постојат неодамнешни напори за балансирање на овие проблеми, вклучително и владата која работи со петгодишен проект за зелен раст од 84 милијарди долари, кој има за цел да ја зголеми енергетската ефикасност и зелената технологија.[11].

Зелената економска стратегија е сеопфатна промена на економијата на Јужна Кореја, искористувајќи скоро два проценти од националниот БДП. Иницијативата за позеленување вклучува такви напори како мрежа за велосипеди низ целата земја, соларна и ветерна енергија, намалување на возилата што зависат од маслото, заштеда на дневна светлина и широко користење на технологии кои се штетни за животната средина, како што се ЛЕД диоди во електрониката и осветлувањето[12]. Земјата планира да изгради национална мрежа од следната генерација која ќе биде 10 пати побрз од широкопојасните објекти, со цел да се намали употребата на енергија[12].

Стандардната програма за обновливи извори на енергија трае од 2012 до 2022 година[13]. Системите за квоти зависат од големи, вертикално интегрирани генератори и мултинационални електрични комунални претпријатија, само затоа што сертификатите обично се деноминирани во единици од еден мегават-час[14]. Во 2012 година биле инсталирани околу 350 станбени микро комбинирани постројки за топлинска и електрична енергија[15].

Водата од чешма во Сеул неодамна станала безбедна за пиење, при што градските власти ја брендирале Арису во обид да ја убедат јавноста[16]. Исто така, биле направени напори за создавање на проекти за пошумување. Друг проект вреден повеќе милијарди долари бил реконструкцијата на Cheonggyecheon, поток кој се протега низ центарот на Сеул, кој претходно бил поплочен со автопат[17].

Економија[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Економија на Јужна Кореја.
Графички приказ на корејскиот извоз на производи во 28 обоени кодови
Банка на Кореја, централната банка на Република Кореја
Седиштето на Samsung

Јужна Кореја има мешана економија[18][19][20] и е рангирана на 11-то место според номинален БДП и 13-то според куповната моќ во светот, идентификувајќи ја како една од најголемите економии на Г-20. Таа е развиена земја со економија на високи приходи и е најиндулиализирана земја членка на ОЕЦД. Јужнокорејските брендови како LG Electronics и Samsung се меѓународно познати.

Нејзиното огромно вложување во образованието ја довело земјата од масовна неписменост до голема меѓународна технолошка централа. Националната економија на земјата има корист од високо квалификувана работна сила и е меѓу најобразованите земји во светот со еден од највисоките проценти на своите граѓани кои имаат високо образование.[21]. Економијата на Јужна Кореја е една од најбрзо растечките во светот од почетокот на 1960-тите до крајот на 1990-тите години, а Јужна Кореја сè уште е една од најбрзорастечките развиени земји во 2000-тите, заедно со Хонг Конг, Сингапур и Тајван[22]. Јужнокорејците го познаваат овој период по името Чудо на реката Хан.[23]. Јужнокорејската економија е во голема мера зависна од меѓународната трговија, а во 2014 година, Јужна Кореја била петти најголем извозник и седми најголем увозник во светот.

Јужна Кореја бил домаќин на петтиот самит на Г-20 во главниот град Сеул, во ноември 2010 година. Дводневниот самит се очекуваЛ да ја зголеми економијата на Јужна Кореја со 31 трилиони вон или 4% од БДП на Јужна Кореја во 2010 година со економски ефекти и да се создадат над 160.000 работни места во Јужна Кореја, како и подобрување на суверениот кредитен рејтинг на земјата[24].

И покрај високиот потенцијал за раст на јужнокорејската економија и очигледна структурна стабилност, земјата страда од нејзиниот кредитен рејтинг на берзата поради воинственоста на Северна Кореја во време на длабоки воени кризи, што има негативен ефект врз финансиските пазари во Јужна Кореја[25][26]. Меѓународниот монетарен фонд ја поздравува отпорноста на економијата на Јужна Кореја од различни економски кризи, повикувајќи се на нискиот државен долг и високите фискални резерви кои брзо може да се мобилизираат за да се справат со финансиските итни случаи[27]. Иако била сериозно повредена од азиската економска криза кон крајот на 1990-тите, економијата на Јужна Кореја успеала брзо да закрепне и последователно го зголемила тројно својот БДП[28].

Покрај тоа, Јужна Кореја била една од ретките развиени земји способни да избегнат рецесија за време на глобалната финансиска криза[29]. Нејзината стапка на економски раст достигнал 6,2 проценти во 2010 година (најбрз раст од осум години по значителниот пораст од 7,2 проценти во 2002 година[30]), нагло заздравување од стапките на економскиот раст од 2,3% во 2008 година и 0,2% во 2009 година, кога глобалната финансиска криза била на својот врв. Стапката на невработеност во Јужна Кореја, исто така, останала на ниско ниво во 2009 година, на 3,6%[31].

Сообраќај[уреди | уреди извор]

Меѓународен аеродром Инчон
Кореја го развил брзиот воз HEMU-430X, кој може да патува со преку 430km/h (267 mph), со што Јужна Кореја стана четврта земја во светот по Франција, Јапонија и Кина која развила брз воз кој поминува над 420 km/h.

Јужна Кореја има технолошки напредна сообраќајна мрежа која се состои од високо-брзински железници, автопати, автобуски линии, фериботски услуги и воздушни патишта. Кореја Експресвеј Корпорејшн управува со патарините и сервисите на патот.

Кораил обезбедува услуги за железнички превоз на сите поголеми градови од Јужна Кореја. Две железнички линии во Северна Кореја денес се повторно поврзани со Јужна Кореја. Корејскиот железнички систем со голема брзина, KTX, обезбедува брза услуга долж овие две линии. Големите градови, вклучувајќи ги Сеул, Бусан, Инчон имаат урбани брзи транзитни системи[32]. Експресните автобуски терминали се достапни во повеќето градови[33].

Најголемиот аеродром во Јужна Кореја, Меѓународниот аеродром Инчон, бил завршен во 2001 година. До 2007 година, тој опслужувал 30 милиони патници годишно[34]. Други меѓународни аеродроми се Гимпо, Бусан и Чеџу. Постојат и седум домашни аеродроми, како и голем број хелидроми[35].

Коријан ер, основан во 1962 година, опслужувал 21.640.000 патници, вклучувајќи 12.490.000 патници во странство во 2008 година[36]. Вториот авиопревозник, Асиана ерлајнс, основана во 1988 година, исто така, служи и за внатрешен и меѓународен сообраќај. Комбинирани, јужнокорејски авиокомпании имаат 297 меѓународни линии[37]. Помалите авиокомпании, како Jeju Air, обезбедуваат домашни услуги со пониски цени[38].

Јужна Кореја е петти најголем светски производител на нуклеарни централи и е втор по големина во Азија од 2010 година[39]. Нуклеарната енергија во Јужна Кореја обезбедува 45% од производството на електрична енергија, а истражувањата се многу активни во истражувањето на разни напредни реактори, вклучувајќи и мал модуларен реактор, реактор за брза реакција на течни метали и трансмутациски реактор и високо-температурен водороден генератор. Технологијата за производство на гориво и ракување со отпад, исто така, е развиена локално. Јужна Кореја е исто така член на проектот ИТЕР[40].

Јужна Кореја е извозник на нуклеарни реактори, кој има склучено договори со ОАЕ за изградба и одржување на четири напредни нуклеарни реактори[41], со Јордан за истражувачки нуклеарен реактор[42][43], и со Аргентина за изградба и поправка на нуклеарни реактори[44][45]. Од 2010 година, Јужна Кореја и Турција се во преговори за изградба на два нуклеарни реактори[46].

На Јужна Кореја не и е дозволено сама да го збогатува ураниумот или да развие традиционална технологија за збогатување на ураниум, поради политичкиот притисок на САД[47], за разлика од повеќето големи нуклеарни сили како Јапонија, Германија и Франција, конкурентите на Јужна Кореја на меѓународниот нуклеарен пазар. Оваа пречка за домородните нуклеарни индустриски претпријатија на Јужна Кореја предизвикале повремени дипломатски конфликти меѓу двата сојузници. Додека Јужна Кореја е успешна во извозот на својата нуклеарна технологија и нуклеарни реактори кои произведуваат електрична енергија, таа не може да го искористи пазарот за објектите за збогатување на нуклеарното оружје и рафинериите, спречувајќи го понатамошното проширување на извозот. САД се претпазливи во врска со се поголемата нуклеарна програма на Јужна Кореја, за која Јужна Кореја инсистира дека ќе биде само за цивилна употреба[39].

Туризам[уреди | уреди извор]

Во 2012 година, 11,1 милиони странски туристи ја посетиле Јужна Кореја, што ја направило 20-та најпосетена земја во светот[48], со 8,5 милиони во 2010 година[49]. Јужна Кореја била посетена од 12 милиони туристи во 2013 година со 6 милиони туристи кои доаѓаат само од Кина[50][51]. Со зголемените туристички потенцијали, особено од странски земји надвор од Азија, владата на Јужна Кореја си постави цел за привлекување на 20 милиони странски туристи годишно до 2017 година[52]. Истражувачкиот институт Хјундаи објавил дека корејскиот бран од туристи има директно влијание во охрабрувањето на директните странски инвестиции назад во земјата преку побарувачката за производи и туристичката индустрија[53]. Меѓу азиските земји, Кина била најпривлечна, инвестирала 1,4 милијарди долари во Јужна Кореја, со голем дел од инвестициите во нејзиниот услужен сектор, седумкратно зголемување од 2001 година.

Пензиски систем[уреди | уреди извор]

Јужнокорејскиот пензиски систем бил создаден за да обезбеди бенефиции за лицата кои стасале до старосна пензија, семејства и лица погодени од смртта на нивниот примарен главен добротворник, главно поради стабилизирање на својата нација во социјална држава.[54]. Структурата на пензискиот систем во Јужна Кореја првенствено се базира на оданочување и е поврзана со приходите. Во 2007 година имало вкупно 18.367.000 осигурени лица со само 511.000 лица исклучени од задолжителен придонес[55]. Тековниот пензиски систем е поделен на четири категории кои ги распределуваат придобивките на учесниците преку национални, воени кадри, владини и приватни пензиски шеми за наставници[56]. Националната пензиска шема е примарен систем на социјална помош кој обезбедува надоместоци на мнозинството лица. Подобноста за националната пензиска шема не зависи од приходот, туку од возраста и живеалиштето, каде што се опфатени оние на возраст меѓу 18 и 59 години[57]. Секој кој е на возраст под 18 години, е зависен од некој старател. Националната пензиска шема е поделена на четири категории на осигуреници - осигуреник на работното место, индивидуално осигурување, доброволно осигурување и доброволно и континуирано осигурување.

Наука и технологија[уреди | уреди извор]

Демографија[уреди | уреди извор]

Во јуни 2012 година, населението во Јужна Кореја достигнало 50 милиони[58]. Од 2000-тите години, Јужна Кореја се бори со ниска стапка на наталитет, што води до некои испитувања за да се сугерира дека доколку се одржат трендовите на популацијата, населението на земјата ќе исчезне до 2750 година[59][60].

Во април 2016 година, населението во Јужна Кореја било проценето на околу 50,8 милиони од Националниот завод за статистика, со континуиран пад на населението во работоспособното население и вкупната стапка на фертилитет[61][62]. Густината на населението според податоци од 2015 година изнесува околу 505 по квадратен километар[61], повеќе од 10 пати од глобалниот просек. Повеќето јужнокорејци живеат во урбаните средини, поради брзата миграција од селата за време на брзата економска експанзија на земјата во 1970-тите, 1980-тите и 1990-тите[63]. Главниот град Сеул, исто така, е најголемиот град во земјата и главен индустриски центар. Според пописот од 2005 година, Сеул имал население од 10 милиони жители. Во главниот град на Сеул има 24,5 милиони жители (околу половина од целокупната популација на Јужна Кореја), што е втора по големина метрополитенска област во светот. Други главни градови се Бусан (3,5 милиони), Инчон (2,5 милиони), Тегу (2,5 милиони), и.т.н.[64]

Населението е исто така зафатено од меѓународната миграција. По Втората светска војна и поделбата на Корејскиот полуостров, околу четири милиони луѓе од Северна Кореја ја преминале границата со Јужна Кореја. Овој тренд се променил во следните 40 години поради емиграцијата, особено во САД и Канада. Вкупното население во Јужна Кореја во 1955 година изнесувало 21,5 милиони[65], и се зголемило за повеќе од двојно, до 50 милиони евра до 2010 година[66].

Јужна Кореја е едно од најпознатите етнички хомогени општества во светот, при што повеќе од 99% од жителите имаат корејска етничка припадност[67].

Процентот на странски државјани рапидно расте[68]. Од 2009 година, Јужна Кореја имала 1.106.884 странски жители, 2,7% од населението. Сепак, повеќе од половина од нив се етнички Корејци со странско државјанство. На пример, емигрантите од Кина (ПРЦ) сочинуваат 56,5% од странските државјани, но околу 70% од кинеските граѓани во Кореја се државјани на НР Кина со корејска етничка припадност[69]. Без оглед на етничката припадност, во Јужна Кореја има 28.500 американски воен персонал, кој најмногу служи за еднолетна турнеја без придружба (иако приближно 10% служат за подолги патувања придружени со семејство), според Корејскиот национален завод за статистика[70][71]. Покрај тоа, околу 43.000 наставници по англиски јазик од англиско говорно подрачје привремено престојуваат во Кореја[72]. Во моментов, Јужна Кореја има една од највисоките стапки на раст на странски родените жители, со околу 30.000 странски родени жители кои добиваат јужнокорејско државјанство секоја година од 2010 година.

Наталитетот во Јужна Кореја бил најнизок во светот во 2009 година[73]. Доколку се продолжи со овој тренд, се очекува неговото население да се намали за 13% на 42,3 милиони во 2050 година[74]. Годишниот наталитет во Јужна Кореја е приближно 9 раѓања на 1000 луѓе[75]. Сепак, наталитетот се зголемил за 5,7 отсто од 2010 година, а Кореја веќе нема најнизок наталитет во светот[76]. Според извештајот за 2011 година од Chosun Ilbo, вкупната стапка на фертилитет во Јужна Кореја (1,23 деца родени по жена) е повисока од онаа на Тајван (1,15) и Јапонија (1,21)[77]. Просечниот животен век во 2008 година изнесувал 79,10 години[78],​​(што е 34 место во светот[79]), но до 2015 година се зголемил на околу 81.[80]. Јужна Кореја има најголем пад во работоспособното население во земјите на ОЕЦД[81]. Во 2015 година, Националниот завод за статистика проценил дека населението во земјата ќе го достигне својот врв до 2035 година[61][62].

Образование[уреди | уреди извор]

Предната страна на научната библиотека од универзитетот KAIST

Централизираната администрација во Јужна Кореја го надгледува процесот на едукација на децата од градинката до третата и последната година од средното училиште. Училишната година е поделена на два семестри, од кои првата почнува на почетокот на март и завршува во средината на јули, а втората започнува кон крајот на август и завршува кон средината на февруари. Распоредот не е унифицирано стандардизиран и варира од училиште до училиште. Повеќето јужнокорејски средни училишта имаат училишни униформи, моделирани според униформи во западен стил. Машките униформи обично се состојат од панталони и бели кошули, а женските носат здолништа и бели кошули (ова важи само во средните училишта). Земјата усвоила нова образовна програма за зголемување на бројот на нивните странски студенти до 2010 година. Според Министерството за образование, наука и технологија, бројот на стипендии за странски студенти во Јужна Кореја би бил (според програмата) двојно поголемм за тоа време, а бројот на странски студенти би достигнал 100.000[82].

Јужна Кореја е една од најуспешните земји на ОЕЦД во писменост, математика и науки со просечна студентска оценка 542 и има една од највисоко образовни работнички сили во светот меѓу земјите на ОЕЦД[83][84]. Земјата е позната по својата висока трескавична перспектива за образованието, каде што нејзината национална опсесија во образованието е наречена „образовна треска[85][86][87]. Оваа опсесија со образованието ја намалила сиромашната нација која постојано се наоѓаше на врвот на глобалниот рејтинг на образование, каде што во 2014 година на националната ранг-листа на учениците по математика и наука од страна на Организацијата за економска и соработка и развој (ОЕЦД), Јужна Кореја го освоила второто место низ светот по Сингапур[88].

Високото образование е сериозно прашање во општеството во Јужна Кореја, каде што се смета за едно од основните темели на животот на Јужна Кореја. Образованието се смета со висок приоритет за јужнокорејските семејства, бидејќи успехот во образованието има културен статус, како и неопходност за подобрување на социоекономската положба во јужнокорејското општество.[89][90]. Академскиот успех често е извор на гордост за семејствата и во рамките на јужнокорејското општество во целост. Јужнокорејците го сметаат образованието за главен пропелер на социјална мобилност за себе и за своето семејство како порта за јужнокорејската средна класа. Дипломирањето на врвен универзитет е крајниот маркер на престиж, висок социоекономски статус, ветувачки изгледи за брак и респектабилна кариера[91]. Просечниот живот на Јужнокорејското дете се врти околу образованието, бидејќи притисокот да се успее академски е длабоко вкоренет во јужнокорејските деца уште од рана возраст. Немање универзитетска диплома носи голема културна стигма, бидејќи оние кои немаат формално универзитетско образование се соочуваат со социјални предрасуди и често се одделуваат од другите[92].

Во 2015 година, земјата потрошила 4,7% од БДП на сите нивоа на образование - приближно еднаква на просекот на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) од 4,7%[93]. Силната инвестиција во образованието, милитантната желба за успех, како и страста за извонредност, помогнало на сиромашната за ресурси земја бргу да ја зголеми својата економија во изминатите 60 години од воена разурната пустелија[94]. Јужнокорејската ревност за образование и желбите на учениците да влезат на престижен универзитет е една од највисоките во светот, бидејќи влезот во највисоката високообразовна институција води кон престижна, сигурна и добро платена работа како во банки, големите јужнокорејски гиганти, како што се Samsung, Hyundai или LG Electronics.[95]. Главните три универзитети во Јужна Кореја, честопати нарекувани „SKY“, се Националниот универзитет во Сеул, Корејскиот универзитет и Универзитетот Јонсеј[96][97]. Интензивната конкуренција за највисоките оценки и академскиот притисок да биде главен ученик е длабоко вкоренета во психата на учениците од Јужна Кореа во рана возраст[97]. Сепак, со само толку места на универзитетите, па дури и помалку места во врвните компании, многу млади луѓе остануваат разочарани. Постои голема културна табу тема во јужнокорејското општество во прилог на оние кои не постигнале формално универзитетско образование, каде што оние кои немаат универзитетски дипломи се соочуваат со социјални предрасуди и често се гледаат од другите како граѓани од втор ред, што резултира со помалку можности за вработување, подобрување на социоекономската позиција и изгледите за брак[98].

Меѓународниот прием на јужнокорејскиот образовен систем е поделен. Тој е пофален од различни причини, вклучувајќи ги и неговите релативно високи резултати од тестовите и неговата главна улога во воспоставувањето на економскиот развој на Јужна Кореја, создавајќи една од најобразованите работници во светот[99]. Британските министри за образование активно активно работат на реконструкција на сопствените наставни планови и испити во обид да го имитираат корејскиот модел и страст за извонредност и високи образовни постигнувања.[99]. Американскиот претседател Барак Обама, исто така, го пофалил ригорозниот училишен систем на земјата, каде што над 80 проценти од дипломираните средношколци од Јужна Кореја одат на универзитет[100]. Високата стапка на влез на универзитетот во земјата создало висококвалификувана работна сила која ја направило Јужна Кореја меѓу најобразованите земји во светот со еден од највисоките проценти на своите граѓани кои имаат високо образование[21]. Степенот на дипломи се одржува до 68 проценти од Јужнокорејците на возраст од 25 до 34 години.[21].

Хиерархиската структура на системот е критикувана за задушување на креативноста и иновативноста[101][102], и е опишано како интензивно и „брутално“ конкурентно[103], поради кое системот често се обвинува за високата стапка на самоубиства во земјата, стапки меѓу оние на возраст од 10-19 години. Различни медиуми ја припишуваат високата стапка на самоубиства во земјата поради националната вознемиреност околу испитите во земјата, преку кои се утврдува траекторијата за целиот живот на учениците и кариерата[104][105]. Поранешниот наставник во Јужна Кореја, Се-Вонг Ку, напишал дека образовниот систем во Јужна Кореја претставува злоупотреба на децата и дека треба да се „реформира и да се реструктуира без одлагање“.[106]. Системот, исто така, бил критикуван поради вишокот на дипломирани студенти кои создаваат прекумерна и недоволна работна сила. Само во првиот квартал од 2013 година, скоро 3,3 милиони дипломирани студенти од Јужна Кореја биле без работа, оставајќи многу дипломци преквалификувани за работа што бара помало образование[107]. Понатамошната критика е произлезена од предизвикувањето на недостиг на работна сила за различни квалификувани работници и професионални занимања, каде што многумина остануваат непополнети, бидејќи негативната социјална стигма поврзана со професионална кариера и немање универзитетска диплома продолжува да останува длабоко вкоренета во јужнокорејското општество[92][108][109][110][111][112][113][114].

Религија[уреди | уреди извор]

Верници во Јужна Кореја
Корејски Конфуци
  
56.9%
Протестанти
  
19.7%
Католици
  
7.9%
Корејски Будисти
  
15.5%

Религијата во Јужна Кореја се карактеризира со фактот што според резултатите од пописот од 2015 година, повеќе од половина од населението во Јужна Кореја (56,9%) се изјасниле дека не се поврзани со ниту една религиозна организација[115]. Корејскиот шаманизам (познат и како Синдо) е главна религијата на Корејците. Според истражувањето за 2012 година, само 15% од населението се изјаснило дека не се религиозни во смисла на атеизнот[116]. Од луѓето кои се поврзани со религиозна организација, повеќето се христијани и будисти. Според пописот од 2015 година, 27,6% од населението биле христијани (19,7% се идентификувале како протестанти, 7,9% како римокатолици), а 15,5% биле будисти[115]. Други религии се исламот (130.000 муслимани, главно работници, мигранти од Пакистан и Бангладеш, меѓу кои има и околу 35.000 корејски муслимани[117]), домашна секта на Вон-будизам, конфучијанство и други. Слободата на религијата е загарантирана со уставот и нема државна религија[118]. Севкупно, помеѓу пописите во 2005 и 2015 година има мало опаѓање на христијанството (до 29% на 27,6%), остар пад на будизмот (од 22,8% на 15,5%) и пораст на неповрзаното население (од 47,2% до 56,9%)[115].

Христијанството е најголемата организирана религија во Јужна Кореја, кое опфаќа повеќе од половина од сите јужнокорејски приврзаници на религиозни организации. Денес во Јужна Кореја има околу 13,5 милиони христијани. Околу две третини од нив припаѓаат на протестантските цркви, а остатокот на Римокатоличката црква.[115]. Бројот на протестанти бил во стагнација во текот на 1990-тите и 2000-тите, но се зголемил на највисоко ниво во текот на 2010 година. Римокатолиците значително се зголемиле помеѓу 1980-тите и 2000-тите, но се намалиле во текот на 2010-те[115]. Христијанството, за разлика од другите источноазиски земји, открило плодна почва за ширење во Кореја во 18 век, а до крајот на 18 век убедило голем дел од населението, бидејќи монархијата го поддржувала и ја отворила земјата на раширениот прозелитизам како дел на проектот за Вестернизација. Слабоста на корејскиот шаманизам, кој, за разлика од јапонскиот шинтоизам и кинескиот религиозен систем, никогаш не се развил во национална религија со висок статус[119], во комбинација со осиромашената состојба на корејскиот будизам, оставило слободна рака на христијанските цркви. Сличноста на христијанството со мајчинските религии претставувало друг фактор кој придонел за нејзиниот успех на полуостровот[120]. Јапонската колонизација во првата половина на 20 век дополнително ја зацврстило идентификацијата на христијанството со корејскиот национализам, бидејќи Јапонците се обиделе да го воспостават на полуостровот јапонскиот шинтоизам.

Меѓу христијанските деноминации, презвитеријанството е најголемо. Околу девет милиони луѓе припаѓаат на една од стотиците презвитеријански цркви; Најголемите се Презвитеријанска црква ХапДонг, Презвитеријанска црква Тонгахап, Презвитеријанска црква Кошин. Јужна Кореја, исто така, е втора по големина нација која испраќа мисии, по САД[121].

Будизмот бил воведен во Кореја во 4 век[122]. Наскоро станал доминантна религија во југоисточното Кралство Сила, регионот кој дотогаш бил седиште на најсилната концентрација на будистите во Јужна Кореја. Во другите држави од периодот Три кралства, Когурео и Пекче, будизмот бил прогласен за државната религија во 372 и 528 година. Подоцна бил потиснат во поголемиот дел од следната историја под унифицираното царство на Хозеон (1392-1897), кое официјално го усвоил строгиот корејски конфучијанизам. Денес, Јужна Кореја има околу 7 милиони будисти,[115].

Здраство[уреди | уреди извор]

Јужна Кореја има универзален здравствен систем[123].

Самоубиството во Јужна Кореја е сериозен и раширен проблем и слабо е рангиран на светско ниво за земја со високи примања[124]. Стапката на самоубиства била највисока во ОЕЦД во 2012 година (29.1 смртни случаи на 100.000 лица)[125].

Јужнокорејските болници имаат на располагање напредна медицинска опрема и капацитети, кои се рангираат на 4-то за МРИ единици по глава на жител и 6 за КТ скенери по глава на жител во ОЕЦД[126]. Исто така, Јужна Кореја има втор најголем број на болнички кревети на ОЕЦД, 1000 луѓе на 9,56 кревети.

Очекуваното траење на животот брзо се зголемува, а Јужна Кореја е рангирана на 9-тото место во светот за очекуваното траење на животот со 82 години во 2013 година, што се рангира на 4-тото место во светот.

Надворешна политика[уреди | уреди извор]

Самит на Г-20 во Јужна Кореја во 2010 година

Јужна Кореја одржува дипломатски односи со повеќе од 188 земји. Земјата, исто така, е членка на ООН од 1991 година, кога стана членка во исто време како и Северна Кореја. На 1 јануари 2007 година поранешниот јужнокорејски министер за надворешни работи, Бан Ки Мун, бил избран за Генерален секретар на Обединетите Нации и на таа функција се задржал до 2016 година. Исто така, Јужна Кореја има развиени врски со Асоцијацијата на југоисточни азиски земји како член на ASEAN Plus three.

Во 2010 година, Јужна Кореја и Европската унија склучиле договор за слободна трговија (ССТ) за намалување на трговските бариери. Јужна Кореја, исто така, преговара за Договор за слободна трговија со Канада[127], и со Нов Зеланд[128]. Во ноември 2009 година, Јужна Кореја се приклучила на Комитетот за помош на ОЕЦД за развој, и станала прва земја која некогаш примила помош од оваа организација, а денес е донаторска членка. Јужна Кореја била домаќин на Самитот на Г-20 во Сеул во ноември 2010 година.

Северна Кореја[уреди | уреди извор]

И Северна и Јужна Кореја продолжуваат официјално да бараат сувереност над целиот полуостров и сите оддалечени острови. И покрај заедничката нетрпеливост, напорите за помирување продолжиле уште од првичната поделба меѓу Северна Кореја и Јужна Кореја. Политичките личности, како што е Ким Ку, работеле на помирување на двете влади дури и по Корејската војна[129]. Со долготрајните непријателства по Корејската војна од 1950 до 1953 година, Северна Кореја и Јужна Кореја потпишале договор за продолжување на мирот[130]. На 4 октомври 2007 година, Ро Мо-Хун и севернокорејскиот лидер Ким Џонг Ил потпишале договор со осум точки за прашања на траен мир, разговори на високо ниво, економска соработка, обновување на железничките услуги, автопат и авионски патувања, заеднички олимписки состав[130].

И покрај напорите за помирување, напредокот бил комплициран од тестовите на севернокорејските проектили во 1993, 1998, 2006, 2009 и 2013 година. Од почетокот на 2009 година, односите меѓу Северна и Јужна Кореја биле многу напнати. Северна Кореја била пријавена дека има распоредени проектили[131], ги поништила своите поранешни договори со Јужна Кореја[132], и се заканувала на Јужна Кореја и на САД да не се мешаат со лансирањето на сателитот што го планирале[133]. Северна и Јужна Кореја сè уште се технички во војна (никогаш не потпишале мировен договор по Корејската војна) и ја делат најсилно утврдената граница во светот[134]. На 27 мај 2009 година, севернокорејските медиуми објавиле дека примирјето повеќе не е валидно поради заложбата на владата на Јужна Кореја за дефинитивно да се приклучи на Иницијативата за безбедност во борбата против распространување на оружје за масовно уништување[135]. За дополнително да ги комплицираат и интензивираат проблемите помеѓу двете нации, тонењето на јужнокорејскиот воен брод во март 2010 година било потврдено од страна на владата на Јужна Кореја[136] и дека истото било предизвикано од севернокорејско торпедо, кое Северна Кореја го негира. Претседателот во мај 2010 година објавил дека Сеул ќе ја намали целата трговија со Северна Кореја, како дел од мерките кои првенствено се насочени кон дипломатско и финансиско отстранување на Северна Кореја, со исклучок на заедничкиот индустриски проект Кесонг и хуманитарната помош[137]. Северна Кореја првично се заканила дека ќе ги прекине сите врски, целосно ќе го укине претходниот договор за ненапаѓање и ќе ги истера сите Јужнокорејци од заедничката индустриска зона во Кесонг, но ги прекршила своите закани и одлучила да ги продолжи своите врски со Јужна Кореја. И покрај континуираните врски, индустриската зона забележала големо намалување на инвестициите и работната сила како резултат на овој воен конфликт. Во февруари 2016 година, комплексот бил затворен од Сеул, како реакција на ракетата на Северна Кореја порано во месецот[138], што било едногласно осудено од Советот за безбедност на Обединетите нации[139].

Кина[уреди | уреди извор]

Историски гледано, Кореја имала блиски односи со династиите во Кина[140][141][142][143]. Во модерни времиња, пред формирањето на Јужна Кореја борците за корејската независност соработувале со кинески војници за време на јапонската окупација. Сепак, по Втората светска војна, Народна Република Кина го прифатил маоизмот, додека Јужна Кореја барала блиски односи со САД. Кина помогнала на Северна Кореја со работна сила и набавки за време на Корејската војна, а по нејзините последици речиси целосно ги прекинале дипломатските односи меѓу Јужна Кореја и КНР. Во последно време, Јужна Кореја и КНР повторно воспоставиле формални дипломатски односи на 24 август 1992 година. Двете земји се обиделе да ги подобрат билатералните односи и да го укинат четириесетгодишното трговско ембарго[144], и односите меѓу Јужна Кореја и Кина постепено се подобруваат од 1992 година[144]. Република Кореја ги прекинала официјалните односите со Република Кина (Тајван), добивајќи официјални односи со Народна Република Кина, која не го признава суверенитетот на Тајван[145].

Јапонија[уреди | уреди извор]

Карпи Лианкурт

Иако немало формални дипломатски врски меѓу Јужна Кореја и Јапонија по завршувањето на Втората светска војна, Јужна Кореја и Јапонија го потпишале Договорот за основни односи меѓу Јапонија и Република Кореја во 1965 година за воспоставување дипломатски врски. Има многу антијапонски чувства во Јужна Кореја поради голем број нерешени јапонско-корејски спорови, од кои многумина произлегуваат од периодот на јапонската окупација по јапонската анексија на Кореја. За време на Втората светска војна, повеќе од 100.000 Корејци служеле во Царската Јапонска Армија[146][147]. Корејските жени биле принудени на воениот фронт за да им служат на Царската Јапонска Армија како сексуални робови, наречени жени за утеха[148][149][150][151].

Долготрајните прашања како што се јапонските воени злосторства против корејските цивили, негатизмот при препишување на јапонските учебници во врска со јапонските злосторства за време на Втората светска војна, територијалните спорови околу карпите Лианкурт[152], и посетите на јапонските политичари во светилиштето Јасукуни, во чест на јапонскиот народ (цивили и војници) за време на војната, продолжуваат да ги нарушуваат корејско-јапонските односи. Карпите Лианкурт биле првите корејски територии кои во 1905 година биле насилно колонизирани од Јапонија. Иако повторно биле вратени на Кореја заедно со остатокот од нејзината територија во 1951 година со потпишувањето на Договорот од Сан Франциско, Јапонија не се откажала од своите барања дека карпите се јапонска територија[153]. Како одговор на посетата на тогашниот премиер Џуничиро Коизуми на светилиштето Јасукуни, поранешниот претседател на Кореја ги суспендирал сите разговори за самитот помеѓу Јужна Кореја и Јапонија во 2009 година[154].

Европска Унија[уреди | уреди извор]

Европската Унија (ЕУ) и Јужна Кореја се важни трговски партнери, преговарајќи за договор за слободна трговија многу години откако Јужна Кореја била прогласена како приоритетен партнер за слободна трговија во 2006 година. Договорот за слободна трговија бил одобрен во септември 2010 година и стапил на сила на 1 јули 2011[155]. Јужна Кореја е десетти најголем трговски партнер на ЕУ, а ЕУ станала четврта најголема дестинација за извоз во Јужна Кореја. Трговијата со ЕУ со Јужна Кореја надминала 90 милијарди евра во 2015 година и ужива годишна стапка на раст од 9,8% годишно меѓу 2003 и 2013 година[156].

ЕУ е единствениот најголем странски инвеститор во Јужна Кореја од 1962 година и изнесува речиси 45% од сите приливи на странски директни инвестиции во Кореја во 2006 година. Сепак, компаниите во ЕУ имаат значителни проблеми при пристапувањето и работењето на пазарот во Јужна Кореја поради строгите стандарди. И во своите редовни билатерални контакти со Јужна Кореја и преку нејзиниот Договор за слободна трговија со Кореја, ЕУ се обидува да ја подобри оваа ситуација[156].

САД[уреди | уреди извор]

Мун Џае Ин со Доналд Трамп на 30 јуни 2017

САД се вклучиле во деколонизација на Кореја (главно на југ, со Советскиот Сојуз ангажиран во Северна Кореја) од Јапонија по Втората светска војна. По три години воена администрација од страна на САД, владата на Јужна Кореја била формирана. По почетокот на Корејската војна, американските сили биле испратени да се бранат од инвазијата од Северна Кореја на југот. По примирјето, Јужна Кореја и САД се согласиле на „Договор за заемна одбрана“, според кој нападот врз која било страна во областа на Пацификот би го повикал другиот на помош[157]. Во 1967 година, Јужна Кореја се обврзила со договор за заемна одбрана, испраќајќи голем контингент на борбени единици за поддршка на САД во Виетнамската војна. Осмата армија на САД, Седмата воздухопловна сила и американските поморски сили се стационирани во Јужна Кореја. Двете земји имаат силни економски, дипломатски и воени врски, иако тие понекогаш не се согласуваат во однос на политиките кон Северна Кореја, и во врска со некои од индустриските активности на Јужна Кореја, кои вклучуваат употреба на ракетни или нуклеарни технологии. Исто така, постоеле силни антиамерикански чувства во одредени периоди, кои во голема мера се модерирани денес[158]. Во 2007 година, меѓу Јужна Кореја и САД бил потпишан договор за слободна трговија познат како Договор за слободна трговија меѓу Република Кореја и САД, но неговото официјално спроведување било постојано одложувано, во очекување на одобрување од страна на законодавните тела на двете земји. На 12 октомври 2011 година, Конгресот на САД го усвоил долгогодишниот трговски договор со Јужна Кореја[159] и истиот стапил на сила на 15 март 2012 година[160].

Култура[уреди | уреди извор]

Музичар на Gayageum

Јужна Кореја ја дели својата традиционална култура со Северна Кореја, но двете Кореи имаат развиено различни современи форми на култура, бидејќи полуостровот бил поделен во 1945 година. Историски, иако културата на Кореја била силно под влијание на онаа на соседна Кина, сепак успеала да се развие како посебен културен идентитет кој се разликува од неговиот поголем сосед[161]. Неговата богата и живописна култура вклучува 19 нематеријални културни наследства на човештвото според УНЕСКО, трета по големина во светот, заедно со 12 локации на светско наследство. Јужнокорејското Министерство за култура, спорт и туризам активно ги охрабрува традиционалните уметности, како и модерните форми преку програми за финансирање и едукација[162]. Индустријализацијата и урбанизацијата на Јужна Кореја донеле многу промени во начинот на живеење на Корејците. Промената на економијата и начинот на живот довеле до концентрација на населението во поголемите градови, особено во главниот град Сеул.

Уметност[уреди | уреди извор]

청화백자진사채복숭아연적.jpg

Корејската уметност е под големо влијание на будизмот и конфучијанизмот, што може да се види во многуте традиционални слики, скулптури, керамика и изведувачки уметности[163]. Корејската керамика и порцелан е добро позната низ целиот свет.[164].

Повоената модерна корејска уметност започнала да цвета во 1960-тите и 1970-тите години, кога јужнокорејските уметници се интересирале за геометриски форми и нематеријални предмети. Воспоставувањето на хармонија меѓу човекот и природата исто така било фаворизирано тоа време. Поради социјалната нестабилност, социјалните прашања се појавиле како главни теми во 1980-тите. Уметноста била под влијание на разни меѓународни настани и експонати во Кореја, а тоа донело и повеќе разновидност[165]. Олимписката скулпторска градина од 1988 година, преместувањето на изданието на Витни Биенале од 1993 година во Сеул[166], создавањето на Биенале Гванџу[167] и Корејскиот павилјон на Венециското биенале во 1995 година биле значајни настани.

Архитектура[уреди | уреди извор]

Поради бурна историја на Јужна Кореја, градењето и уништувањето се повторувало бескрајно, што резултирало до добивање на различни архитектонски стилови и дизајни[168].

Корејската традиционална архитектура се карактеризира со хармонија со природата. Античките архитекти прифатиле систем карактеризиран со сламени покриви и подови наречени ондол[169]. Луѓето од горните слоеви граделе поголеми куќи со елегантни криви покривни плочки. Традиционалната архитектура може да се види во палатите и храмовите, сочуваните стари куќи наречени ханок[170], и специјални локации, како што е населбата Хахо, Фолклорно село Јангдонг и Корејското народно село. Традиционалната архитектура е вклучена во списокот на светско наследство на УНЕСКО[171].

Западната архитектура првпат била претставена во Кореја кон крајот на 19 век. Црквите, училиштата и универзитетски згради биле изградени во нови стилови. Со анексијата на Кореја од страна на Јапонија во 1910 година, колонијалниот режим интервенирал во архитектонското наследство на Кореја, а модерната архитектура во јапонски стил била наметната. Анти-јапонското чувство и Корејската војна довеле до уништување на повеќето градби изградени во тоа време[172].

Корејската архитектура влегла во нова фаза на развој за време на реконструкцијата по Корејската војна, инкорпорирајќи модерни архитектонски трендови и стилови. Поттикнати од економскиот раст во 1970-тите и 1980-тите, активната реконструкција забележала нови хоризонти во архитектонскиот дизајн. По завршувањето на Олимписките игри во Сеул во 1988 година, Јужна Кореја била сведок на широка варијанта на стилови во нејзиниот архитектонски пејсаж, поради што во голем дел се должи на отворањето на пазарот на странски архитекти[173].

Забава[уреди | уреди извор]

Покрај домашната потрошувачка, Јужна Кореја има просперитетна забавна индустрија, каде што разните аспекти на јужнокорејската забава, вклучувајќи телевизиски драми, филмови и популарна музика, генерира значителни финансиски приходи за економијата на нацијата. Културниот феномен познат како Халју или „Корејски бран“ зафатил многу земји низ Азија, со што Јужна Кореја станала голема сила како извозник на популарна култура и забава, која ги опфаќа западните земји како што се САД и Обединетото Кралство[174].

До 1990-тите години, популарната музика во Јужна Кореја доминирала со балади и традиционални корејски балади. Појавата на јужнокорејската поп-група Со Тајџи и момчињата во 1992 година претставувало пресвртница за јужнокорејската популарна музика, исто така позната како K-поп, бидејќи жанрот се модернизирал од инкорпорирање на елементи од популарните музички жанрови од целиот свет, како што се западната популарна музика, експерименталната музика, џез, латино, класика, хип хоп, ритам и блуз, електронски танц, реге, фолк и.т.н. Жанрови како поп, хип-хоп, ритам и блуз, рок, фолк, станале доминантни во модерната јужнокорејска популарна музичка сцена, и покрај тоа што се уште ужива уловот меѓу постарите Јужнокорејци. К-поп ѕвездите и групите се добро познати низ цела Азија и имаат меѓународна слава што на земјата и донесува милиони долари приходи.

Од успехот на филмот Шири во 1999 година, корејската филмска индустрија започнала да се признава на меѓународно ниво. Домашниот филм има доминантен удел на пазарот, делумно поради постоењето на екрански квоти кои бараат киното да прикажува корејски филмови најмалку 73 дена во годината[175].

Јужнокорејските телевизиски емисии станале популарни надвор од Кореја. Јужнокорејските телевизиски драми, познати како К-драми, започнале да ја пронаоѓаат славата на меѓународно ниво. Многу драми имаат тенденција да имаат романтичен фокус, но се прават и голем беој на историски драми.

Спорт[уреди | уреди извор]

Боречката вештина теквондо потекнува од Кореја. Во 1950-тите и 1960-тите години, биле стандардизирани модерни правила, со што теквондото станало официјален олимписки спорт во 2000 година[176]. Други корејски боречки вештини вклучуваат хапкидо, танг су до, кук сул вон, кумдо и субак[177].

Фудбалот и безболот традиционално се сметаат за најпопуларни спортови во Кореја[178]. Неодамнешните анкети покажуваат дека мнозинството, 41% од навивачите на Јужна Кореја продолжуваат да се идентификуваат само како фудбалски навивачи, со бејзболот второ место на 25% од испитаниците. Сепак, анкетата не укажува на степенот до кој испитаниците ги следат двата спорта[179]. Национален фудбалски тим станал првиот тим во Фудбалската конфедерација на Азија кој стигнал до полуфиналето на Светското првенство во 2002 година, кога земјата заедно со Јапонија биле домакини. На Летните олимписки игри 2012 Јужна Кореја го освоила бронзениот медал во фудбал.

Бејзболот првпат бил воведен во Кореја во 1905 година и оттогаш станал доста популарен, а некои извори тврдат дека го надминал фудбалот како најпопуларен спорт во земјата[180][181][182]. Последните години се карактеризираат со зголемување на посетеноста и цените на билетите за професионалните бејзбол игри[183][184]. Корејската професионална бејзбол лига, составена од 10 тимови, била основана во 1982 година. Јужнокорејскиот национален тим завршил на третото место во Светското првенство во 2006 и второ на турнирот во 2009 година.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 „South Korea“. International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=542&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=&pr.x=34&pr.y=7. конс. 22 април 2009 г. 
  2. „Gini of South Korea in 2014“. Korea National Statistical Office. http://www.index.go.kr/potal/enaraIdx/idxField/userPageCh.do. 
  3. „2016 Human Development Report“. United Nations Development Programme. 2016. http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf. конс. 23 март 2017 г. 
  4. Кратенки за статусот: СГ = специјален град, МГ = метрополски град, ССГ = специјален самоуправен град, П = покраина, ССП = специјална самоуправна покраина.
  5. The estimated area rises steadily from year to year, possibly because of land reclamation. Грешка: no |title= specified при употребата на {{Cite web}}“ (на ko). Korea Statistical Information Service. архивирано од оригиналот на 17 септември 2004. https://web.archive.org/web/20040917181709/http://kosis.nso.go.kr/cgi-bin/sws_999.cgi?ID=DT_1A1&IDTYPE=3&A_LANG=1&FPUB=3&SELITEM=. конс. 27 март 2006 г. 
  6. Geography of Korea, Asia Info Organization
  7. Climate data in seoul, 1971 ~ 2000(ko), Korea Meteorological Administration.
  8. South Korea climate Архивирано March 30, 2014, во Wayback Machine., U.S. Library of Congress, Country studies
  9. „Korea Air Pollution Problems“. American University of Washington. архивирано од оригиналот на 9 март 2010. https://web.archive.org/web/20100309142227/http://www1.american.edu/TED/KORPOLL.HTM. конс. 18 февруари 2010 г. 
  10. Randolph T. Hester. „Letter to Lee administration: Save the Songdo Tidal Flat“, 28 август 2009 (конс. 18 февруари 2010 г).
  11. Wang, Ucilla (July 28, 2008 ) South Korea Boosts Renewable-Energy Investments by 60%. Greentechmedia.com
  12. 12,0 12,1 South Korea's green new deal“, „CNN.com“, 18 октомври 2009 (конс. 21 октомври 2009 г).
  13. R&D status and prospects on fuel cells in Korea. fuelcellseminar.com
  14. Renewable Energy Policy Mechanisms by Paul Gipe Архивирано May 10, 2012, во Wayback Machine.(1.3MB)
    Lauber, V. (2004). "REFIT and RPS: Options for a harmonized Community framework", Energy Policy, Vol. 32, Issue 12, pp.1405–1414.
    Lauber, V. (2008). "Certificate Trading – Part of the Solution or Part of the Problem?" Ljubljana Conference on the Future of GHG Emissions Trading in the EU, March 2008. Salzburg, Austria: University of Salzburg. Retrieved March 16, 2009 at www.uni-salzburg.at/politikwissenschaft/lauber
  15. The fuel cell industry review 2012. fuelcelltoday.com.
  16. „Seoul City holds 2nd Arisu Festival to show tap water is safe to drink“. Newsworld. http://www.newsworld.co.kr/cont/0609/42.htm. 
  17. Seoul Metropolitan Government – "A Clean, Attractive & Global City, Seoul!" Архивирано February 15, 2009, во Wayback Machine.
  18. South Korea: Introduction >> globalEDGE: Your source for Global Business Knowledge. Globaledge.msu.edu. Retrieved October 5, 2016.
  19. SOUTH KOREA Market overview Архивирано October 25, 2016, во Wayback Machine.. tiq.qld.gov.au
  20. Kerr, Anne; Wright, Edmund (2015). A Dictionary of World History. Oxford University Press. стр. 367–. ISBN 978-0-19-968569-1. https://books.google.com/books?id=POAwBwAAQBAJ&pg=PA367. 
  21. 21,0 21,1 21,2 „OECD.Stat Education and Training > Education at a Glance > Educational attainment and labor-force status > Educational attainment of 25–64 year-olds“. OECD. архивирано од оригиналот на 31 јануари 2016. https://web.archive.org/web/20160131154408/http://stats.oecd.org/. 
  22. Economic Growth Rates of Advanced Economies. International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2015&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=18&pr1.y=5&c=193%2C542%2C122%2C137%2C124%2C181%2C156%2C138%2C423%2C196%2C935%2C142%2C128%2C182%2C172%2C576%2C132%2C936%2C134%2C961%2C174%2C184%2C532%2C144%2C176%2C146%2C178%2C528%2C436%2C112%2C136%2C111%2C158&s=NGDP_RPCH&grp=0&a=. конс. 8 септември 2010 г. 
  23. Kleiner, Jürgen (2001). Korea, A Century of Change. River Edge, NJ: World Scientific. ISBN 978-981-02-4657-0. https://books.google.com/?id=nTCC2ZheFu0C&pg=PA254&lpg=PA254&dq=han+river+miracle&q=han%20river%20miracle. 
  24. Koh Young-aah. „G20 to boost Korean economy by W31.3tr“, „Korea Herald“, 11 октомври 2010.
  25. Moody's Raises Korea's Credit Range“, „The Chosun Ilbo“, 2 август 2010 (конс. 14 август 2010 г).
  26. Financial markets unstable in S.Korea following Cheonan sinking“, „Hankyeoreh“, 26 мај 2010 (конс. 14 август 2010 г).
  27. S Korea stands among world's highest-level fiscal reserve holders: IMF“, „Xinhua“, 7 септември 2010.
  28. Nattavud Pimpa. „Lessons from South Korea's Chaebol economy“, 6 декември 2013.
  29. South Korea Survived Recession With CEO Tactics“, „Newsweek“, 10 мај 2010.
  30. South Korea GDP grew revised 6.2pc in 2010“, „Business Recorder“, 30 март 2011.
  31. „Background Note: South Korea“. U.S. State Department. 7 јули 2011. https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2800.htm. 
  32. „Subway“. Korea Tourism Organization. http://www.visitkorea.or.kr/ena/TR/TR_EN_5_1_4.jsp. 
  33. Express bus terminal guide Архивирано September 23, 2010, во Wayback Machine., Korea Express Bus Lines Association.
  34. Incheon International Airport Corp (27 март 2009). "Eight Years in Coming". Соопштение за печат.
  35. „Transportation Statistics > Heliports (most recent) by country“. NationMaster. 2008. http://www.nationmaster.com/graph/tra_hel-transportation-heliports. 
  36. „Company Info / Overview“. Korean Air. http://www.koreanair.com/local/kr/gd/eng/au/ci/eng_au_ci_ov.htm. 
  37. „International Aviation Policy“. Ministry of Land, Transportation and Maritime Affairs. архивирано од оригиналот на 15 септември 2009. https://web.archive.org/web/20090915184454/https://english.mltm.go.kr/USR/WPGE0201/m_19549/DTL.jsp. конс. 19 мај 2005 г. 
  38. Lee Eun-joo (July 2, 2010). "If you're looking for a ticket to Jeju, leave late". Joongang Daily (Seoul). Retrieved July 15, 2010.
  39. 39,0 39,1 Another Korean Nuclear Issue“, „The Diplomat“, 19 јули 2010 (конс. 14 август 2010 г).
  40. „ITER Members“. ITER. http://www.iter.org/proj/Countries. конс. 2 март 2017 г. 
  41. South Korea wins landmark Gulf nuclear power deal“, Reuters, 29 декември 2009.
  42. All systems go for Jordan's first nuclear reactor“, UPI, 31 март 2010.
  43. South Korea-Jordan sign $130M nuclear deal“, „World Nuclear News“, 27 јули 2010.
  44. Korea, Argentina Sign MOU for Nuclear Plant Project“, „The Chosun Ilbo“, 18 септември 2010.
  45. Argentina eyes nuclear role in S. America“, UPI, 17 септември 2010.
  46. „Korea nearing Turkey nuclear plant contract“. The Korea Times. Seoul. 15 јуни 2010. https://www.koreatimes.co.kr/www/news/biz/2010/08/123_67686.html. 
  47. Choe Sang-Hun. „U.S. Wary of South Korea's Plan to Reuse Nuclear Fuel“, „The New York Times“, 14 јули 2010.
  48. UNTWO (јуни 2008). „UNTWO World Tourism Barometer, Vol.5 No.2“ (PDF). архивирано од оригиналот на 19 август 2008. https://web.archive.org/web/20080819191518/http://www.tourismroi.com/Content_Attachments/27670/File_633513750035785076.pdf. конс. 15 октомври 2008 г. 
  49. Kolesnikov-Jessop, Sonia. „South Korea Sets Its Sights on Foreign Tourists“, 11 ноември 2010.
  50. Hallyu fuels foreign investment in Korea Архивирано January 20, 2015, во Wayback Machine.. Koreatimes.co.kr (August 31, 2014). Retrieved April 17, 2015.
  51. „Tourism To South Korea Number of tourists visiting South Korea expected to top 10 million – ...“. eturbonews.com. http://www.eturbonews.com/32326/number-tourists-visiting-south-korea-expected-top-10-million. 
  52. „Double-digit Growth“. BusinessKorea. http://www.businesskorea.co.kr/article/8288/double-digit-growth-number-foreign-tourists-skyrockets-due-hallyu-boom#sthash.V7xQZIUW.dpuf. 
  53. Hallyu fuels foreign investment in Korea“ (конс. 20 јануари 2015 г).
  54. Bang, Ha-Nam, Study of Korean Corporations’ Retirement Allowance Schemes, Korea Labor Institute, 1998.
  55. „South Korea and Japan's Pension System Compared“. http://www.umdcipe.org/conferences/policy_exchanges/conf_papers/Papers/1051.pdf. 
  56. „The Korean Pension System: Current State and Tasks Ahead“. OECD. http://www.oecd.org/finance/private-pensions/2763652.pdf. 
  57. Грешка во наводот: Погрешна ознака <ref>; нема зададено текст за наводите по име National Pension Service.
  58. „South Korea’s population passes 50 million“. 22 јуни 2012. http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=32310. 
  59. „Wayback Machine“. 11 март 2016. https://web.archive.org/web/20160311195118/http://keia.org/sites/default/files/publications/aps_doc_elizabeth_stephens.pdf. 
  60. „Why South Korea predicts its end will come in 2750 - The Washington Post“. 26 декември 2017. https://web.archive.org/web/20171226110139/https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2014/08/30/why-south-korea-predicts-its-end-will-come-in-2750/. 
  61. 61,0 61,1 61,2 „Population Projections for Provinces (2013~2040)“ (PDF). Statistics Korea. 16 април 2016. http://kostat.go.kr/portal/english/news/1/17/1/index.board?bmode=download&bSeq=&aSeq=333103&ord=1. конс. 20 мај 2016 г. 
  62. 62,0 62,1 „Major Indicators of Korea“. Korean Statistical Information Service. http://kosis.kr/eng/. конс. 9 септември 2016 г. 
  63. „South Korea“. CIA Country Studies. http://countrystudies.us/south-korea/33.htm. конс. 22 април 2006 г. 
  64. Populations for all cities нa 2005 , „Summary of Census Population (by administrative district/sex/age)“. NSO Database. архивирано од оригиналот на 5 октомври 2010. https://web.archive.org/web/20101005082140/http://kosis.kr/eng/database/database_001000.jsp?listid=B&subtitle=Population%2C%20Household. конс. 11 мај 2009 г. 
  65. "South Korea – Population Trends". Library of Congress Country Studies.
  66. Korea's Population Tops 50 Million“, 1 февруари 2010 (конс. 25 април 2010 г).
  67. South Korea Архивирано July 3, 2015, во Wayback Machine.. CIA – The World Factbook.
  68. Choe Sang-Hun (November 2, 2009). "South Koreans Struggle With Race". The New York Times.
  69. More Than 1 Million Foreigners Live in Korea (According to the article, approximately 443,566 people are considered to be Chinese residents in South Korea with Korean ethnicity.)“, 6 август 2009 (конс. 18 октомври 2009 г).
  70. Kostat.go.kr Архивирано May 12, 2010, во Wayback Machine., 대한민국 통계청
  71. Jung Sung-ki. „US Soldiers in Korea Negative About Rotation to Middle East“, 4 ноември 2009 (конс. 25 април 2010 г).
  72. Kang Shin-Who. „Foreign Teachers Unenthusiastic Over Culture Course“, „The Korea Times“, 26 ноември 2009 (конс. 18 февруари 2010 г).
  73. Kim Rahn. „South Korea's birthrate world's lowest“, „The Korea Times“, 22 мај 2009 (конс. 25 април 2010 г).
  74. South Korea: Lowest Birthrate in the World“, LifeSiteNews, 28 август 2006 (конс. 25 април 2010 г).
  75. „South Korea“. CIA World Factbook. 26 јуни 2009. архивирано од оригиналот на 3 јули 2015. https://web.archive.org/web/20150703194347/https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/ks.html. конс. 7 февруари 2011 г. 
  76. "Childbirths in S. Korea grow 5.7 pct in 2010" Архивирано May 26, 2012, во Wayback Machine.. Yonhap News Agency. August 24, 2011.
  77. "Korea's Total Fertility Rate Still Near the Bottom of the World" Архивирано November 19, 2011, во Wayback Machine.. The Chosun Ilbo. November 17, 2011.
  78. CIA – The World Factbook 2008 – Rank Order – Life expectancy at birth
  79. „The World Factbook“. CIA. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html. конс. 10 август 2013 г. 
  80. Life expectancy at birth, total (years) |Data |Table. Data.worldbank.org. Retrieved June 20, 2016.
  81. Leipziger, Danny (6 февруари 2014). „South Korea's Japanese Mirror“. The Diplomat. архивирано од оригиналот на 11 февруари 2014. https://web.archive.org/web/20140211114438/http://thediplomat.com/2014/02/south-koreas-japanese-mirror/. конс. 6 февруари 2014 г. 
  82. „South Korea Now Open For Foreign Students“. Education-blog.net. 28 август 2008. http://www.education-blog.net/2008/08/28/south-korea-now-open-for-foreign-students. конс. 25 април 2010 г. [мртва врска]
  83. „What the world can learn from the latest PISA test results“. 10 декември 2016. https://www.economist.com/news/international/21711247-reforming-education-slow-and-hard-eminently-possible-what-world-can-learn?spc=scode&spv=xm&ah=9d7f7ab945510a56fa6d37c30b6f1709. 
  84. „Education OECD Better Life“. OECD. архивирано од оригиналот на 31 мај 2016. https://web.archive.org/web/20160531152015/http://www.oecdbetterlifeindex.org/topics/education/. конс. 29 мај 2016 г. 
  85. Ripley, Amanda (25 септември 2011). „South Korea: Kids, Stop Studying So Hard!“. http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2094427-2,00.html. 
  86. Habibi, Nader (11 декември 2015). „The overeducated generation“. архивирано од оригиналот на 18 ноември 2016. https://web.archive.org/web/20161118100808/http://www.universityworldnews.com/article.php?story=20151208175803561. 
  87. Cobbold, Trevor (14 ноември 2013). „South Korea's Education Success Has a Dark Side“. архивирано од оригиналот на 18 ноември 2016. https://web.archive.org/web/20161118102555/http://www.saveourschools.com.au/national-issues/south-korea-education-success-has-a-dark-side. 
  88. Diamond, Anna (17 ноември 2016). „Why South Korea Is So Fixated With the College-Entrance Exam“. https://www.theatlantic.com/education/archive/2016/11/south-korean-seniors-have-been-preparing-for-today-since-kindergarten/508031/. 
  89. Lee, Ji-Yeon (26 септември 2014). „Vocational Education and Training in Korea: Achieving the Enhancement of National Competitiveness“. KRIVET. архивирано од оригиналот на 20 декември 2016. https://web.archive.org/web/20161220214903/http://www.uned.ac.cr/ocex/images/stories/SINAES_1103_%20by%20LJY%201.pdf. 
  90. Strother, Jason (10 ноември 2012). „Drive for education drives South Korean families into the red“. http://www.csmonitor.com/World/Asia-Pacific/2012/1110/Drive-for-education-drives-South-Korean-families-into-the-red. 
  91. „South Korean education ranks high, but it's the kids who pay“. 30 март 2015. http://theconversation.com/south-korean-education-ranks-high-but-its-the-kids-who-pay-34430. 
  92. 92,0 92,1 Na Jeong-ju. „Meister schools fight social prejudice“, 23 мај 2012 (конс. 15 јули 2016 г).
  93. Tomoko Otake. „Public education spending in Japan lowest in OECD for sixth straight year“ (конс. 28 октомври 2016 г).
  94. „High performance, high pressure in South Korea's education system“. ICEF Monitor. 23 јануари 2014. http://monitor.icef.com/2014/01/high-performance-high-pressure-in-south-koreas-education-system/. конс. 29 мај 2016 г. 
  95. „South Koreans Consider The Trades Over University Education“. Public Radio International. http://www.pri.org/stories/2011-11-18/south-koreans-consider-trades-over-university-education. 
  96. David Santandreu Calonge (30 март 2015). „South Korean education ranks high, but it’s the kids who pay“. http://theconversation.com/south-korean-education-ranks-high-but-its-the-kids-who-pay-34430. конс. 3 јули 2015 г. 
  97. 97,0 97,1 WeAreTeachers Staff. „South Korea's School Success“. WeAreTeachers. архивирано од оригиналот на 5 јули 2015. https://web.archive.org/web/20150705082626/http://www.weareteachers.com/blogs/post/2015/04/01/south-korea-s-school-success. конс. 3 јули 2015 г. 
  98. „Korea Awash with the Under-Skilled and Overeducated“. 8 декември 2011. http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2011/12/08/2011120800579.html. конс. 23 октомври 2016 г. 
  99. 99,0 99,1 Reeta Chakrabarti. „South Korea's schools: Long days, high results“, BBC News, 2 декември 2013.
  100. „The Pressures of the South Korean Education System“. 20 април 2013. http://beyondhallyu.com/culture/the-pressures-of-the-south-korean-education-system/. 
  101. „South Korean students wracked with stress“. 8 декември 2013. http://www.aljazeera.com/indepth/features/2013/12/south-korean-students-wracked-with-stress-201312884628494144.html. 
  102. Ripley, Amanda. „Teacher, Leave Those Kids Alone“, „Time“, 25 септември 2011.
  103. Thomas, Tanya. „Intensely Competitive Education In South Korea Leads to Education Fever“, Medindia, 27 април 2010.
  104. „The All-Work, No-Play Culture Of South Korean Education“. 15 април 2015. http://www.npr.org/sections/parallels/2015/04/15/393939759/the-all-work-no-play-culture-of-south-korean-education. 
  105. Janda, Michael. „Korea's Rigorous Education System Has Delivered Growth, but It is Literally Killing the Country's Youth“, Australian Broadcasting Corporation, 22 октомври 2013 (конс. 4 декември 2013 г).
  106. Koo, Se-Woong. „An Assault Upon Our Children“, 2 август 2014.
  107. Over 3 Million Highly Educated People Unemployed“, 27 јуни 2013.
  108. „Lee calls for end to prejudices against non-college graduates“. Yonhap. http://english.yonhapnews.co.kr/national/2012/03/05/38/0301000000AEN20120305002600315F.HTML. 
  109. Na Jeong-ju (23 мај 2012). „Meister schools fight social prejudice“. архивирано од оригиналот на 17 август 2016. https://web.archive.org/web/20160817161544/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2014/01/181_111552.html. 
  110. „S Korea's vocational education needs to tackle its shortcomings“. The Nation. 6 јануари 2014. http://www.nationmultimedia.com/opinion/S-Koreas-vocational-education-needs-to-tackle-its--30223540.html. 
  111. Ju-min Park. „Bleak job prospects drive South Korean youth to vocational schools“. Reuters. https://www.reuters.com/article/us-southkorea-economy-students-idUSKCN0T02I520151111. 
  112. „Lee calls for end to prejudices against non-college graduates“. Yonhap. http://english.yonhapnews.co.kr/national/2012/03/05/38/0301000000AEN20120305002600315F.HTML. 
  113. Horn, Michael B. (14 март 2014). „Meister of Korean school reform: A conversation with Lee Ju-Ho“. архивирано од оригиналот на 24 септември 2016. https://web.archive.org/web/20160924232349/http://www.christenseninstitute.org/meister-of-korean-school-reform-a-conversation-with-lee-ju-ho/. конс. 29 мај 2016 г. 
  114. „South Koreans Consider The Trades Over University Education“. Global Politics. 18 ноември 2011. http://www.pri.org/stories/2011-11-18/south-koreans-consider-trades-over-university-education. 
  115. 115,0 115,1 115,2 115,3 115,4 115,5 South Korea National Statistical Office's 19th Population and Housing Census (2015): "Religion organizations' statistics". Retrieved December 20, 2016
  116. WIN-Gallup International: "Global Index of Religiosity and Atheism 2012".
  117. Korea's Muslims Mark Ramadan“, „The Chosun Ilbo“, 11 септември 2008.
  118. „Constitution of the Republic of Korea“. Constitutional Court of Korea. архивирано од оригиналот на 23 март 2008. https://web.archive.org/web/20080323052835/http://www.ccourt.go.kr/home/english/welcome/republic.jsp. 
  119. Ogata, Mamoru Billy (1984). A Comparative Study of Church Growth in Korea and Japan: With Special Application to Japan. Fuller Theological Seminary. p. 32 ff.
  120. Kim, Andrew Eungi (Spring–Summer 2000 г). Christianity, Shamanism, and Modernization in South Korea. „CrossCurrents“ (New York: Association for Religion and Intellectual Life). http://koreamosaic.net/articles/syncretism.pdf. конс. 8 јуни 2013 г. 
  121. Moll, Rob. „Missions Incredible“, „Christianity Today“, 1 март 2006 (конс. 17 февруари 2009 г).
  122. „Buddhism in Korea“. Korean Buddhism Magazine. Seoul. 1997. архивирано од оригиналот на 26 април 2009. https://web.archive.org/web/20090426080342/http://www.buddhismtoday.com/english/world/country/027-korea.htm. конс. 17 февруари 2009 г. 
  123. (француски) Health at a Glance 2015 |OECD READ edition. Keepeek.com. Retrieved June 20, 2016.
  124. „World Happiness Report 2016 Update“. UN Sustainable Development Solutions Network; Earth Institute (University of Columbia). стр. 20–21–22. http://worldhappiness.report/ed/2016. конс. 20 март 2016 г. 
  125. „Suicide rates“. OECD. 2012. архивирано од оригиналот на 9 октомври 2016. https://web.archive.org/web/20161009234659/https://data.oecd.org/healthstat/suicide-rates.htm. 
  126. (француски) Health at a Glance 2015 |OECD READ edition. Keepeek.com. Retrieved June 20, 2016.
  127. „Canada-Korea – Free Trade Agreement Negotiations“. Foreign Affairs and International Trade Canada. 5 јануари 2009. http://www.international.gc.ca/trade-agreements-accords-commerciaux/agr-acc/korea-coree/index.aspx?lang=en. конс. 5 март 2009 г. 
  128. South Korea, New Zealand launch FTA negotiations“, 3 март 2009 (конс. 7 јуни 2013 г).
  129. modern korean history – Home. Modernkoreanhistory.weebly.com. Retrieved April 17, 2015.
  130. 130,0 130,1 North, South Korea pledge peace, prosperity“, Reuters, 4 октомври 2007 (конс. 17 февруари 2009 г).
  131. North Korea deploying more missiles“, „BBC News“, 23 февруари 2009.
  132. North Korea tears up agreements“, „BBC News“, 30 јануари 2009 (конс. 8 март 2009 г).
  133. North Korea warning over satellite“, „BBC News“, 3 март 2009 (конс. 8 март 2009 г).
  134. Koreas agree to military hotline“, „CNN.com“, 4 јуни 2004 (конс. 18 февруари 2010 г).
  135. „Proliferation Security Initiation“. 31 мај 2003. http://www.globalsecurity.org/military/ops/psi.htm. конс. 8 мај 2012 г. 
  136. Jung Sung-ki. „Seoul reaffirms N. Korea's torpedo attack in final report“, „The Korea Times“, 13 септември 2010.
  137. Seoul Decides to Continue Kaesong Project, Humanitarian Aid“, „The Chosun Ilbo“, 25 мај 2010.
  138. Seoul shuts down joint North-South Korea industrial complex“, „The Guardian“, 10 февруари 2016.
  139. North Korea rocket launch: UN security council condemns latest violation“, „The Guardian“, 7 февруари 2016.
  140. Korea Herald. (2004) Korea now, p. 31; excerpt, "The Chinese also insist that even though Goguryeo was part of Chinese domain, Silla and Baekje were states subjected to China's tributary system."
  141. Pratt, Keith L. (1999). Korea: a historical and cultural dictionary. p. 482.
  142. Kwak, p. 99., p. 99, at Google Books; excerpt, "Korea's tributary relations with China began as early as the fifth century, were regularized during the Goryeo dynasty (918–1392), and became fully institutionalized during the Yi dynasty (1392–1910)."
  143. Seth, Michael J. (2006). A concise history of Korea, p. 64, p. 64, at Google Books; excerpt, "China found instead that its policy of using trade and cultural exchanges and offering legitimacy and prestige to the Silla monarchy was effective in keeping Silla safely in the tributary system. Indeed, the relationship that was worked out in the late seventh and early eighth centuries can be considered the beginning of the mature tributary relationship that would characterize Sino-Korean interchange most of the time until the late nineteenth century;"
  144. 144,0 144,1 Asia Times – News and analysis from Korea; North and South“, „Asia Times“, 11 септември 2004 (конс. 25 април 2010 г).
  145. Kristof, Nicholas D.. „Chinese and South Koreans Formally Establish Relations“, „The New York Times“, 24 август 1992.
  146. A Brief History of the US-Korea Relations Prior to 1945. "While less than 100 Koreans in America enlisted in the US military during World War II, more than 100,000 Koreans served in the Japanese army as officers and soldiers. There were two Korean Lt. Generals in the Japanese Army: a Chosun prince, whose rank was honorary and who commanded no troops; and Lt. Gen. Hong Sa-Ik, who was a professional military man from the old Chosun army."
  147. „Truth Commission on Forced Mobilization under the japanese Imperialism Republic of Korea.“. архивирано од оригиналот на 14 февруари 2009. https://web.archive.org/web/20090214033600/http://gangje.go.kr/admin_view0305.asp?idx=711&page=1. конс. 18 март 2009 г. 
  148. „従軍慰安婦の正体“. архивирано од оригиналот на 12 јули 2012. https://web.archive.org/web/20120712004202/http://www35.atwiki.jp/kolia/pages/11.html. конс. 19 август 2012 г. 
  149. Soh, C. Sarah (мај 2001). „Japan's Responsibility Toward Comfort Women Survivors“. San Francisco: Japan Policy Research Institute. http://www.jpri.org/publications/workingpapers/wp77.html. конс. 3 февруари 2012 г. 
  150. „WCCW's Mission“. Washington Coalition for Comfort Women Issues. 2011. архивирано од оригиналот на 2 мај 2010. https://web.archive.org/web/20100502044945/http://www.comfort-women.org/index.php. конс. 18 февруари 2010 г. 
  151. „朝日新聞が日韓関係を破壊した 慰安婦についての大誤報を謝罪することが関係修復の条件“. http://jbpress.ismedia.jp/articles/-/35903. конс. 19 август 2012 г. 
  152. „DYNAMIC-KOREA“. 14 мај 2011. https://web.archive.org/web/20110514111833/http://www.dynamic-korea.com/news/view_news.php?main=KTD&sub=&uid=200800220395&keyword=. 
  153. „Dokdo Takeshima Island Liancourt Rocks The Historical Facts of the Dokdo / Takeshima Island Dipute Between Korea and Japan“. http://www.dokdo-takeshima.com/dokdo-takeshima-related-historical-data. 
  154. President Roh Moo-hyun will not hold a summit with Japanese Prime Minister Junichiro Koizumi until Koizumi stops visits to Japan's Yasukuni shrine“, „Voice of America“, 17 март 2006 (конс. 15 февруари 2009 г).
  155. EU agrees free trade deal with S.Korea“, 16 септември 2009.
  156. 156,0 156,1 „South Korea-EU - trade in goods - Statistics Explained“ (на en). http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/South_Korea-EU_-_trade_in_goods#EU_and_South_Korea_in_world_trade. 
  157. „Mutual Defense Treaty Between the United States and the Republic of Korea; October 1, 1953“. Yale Law School. http://avalon.law.yale.edu/20th_century/kor001.asp. 
  158. Haesook Chae. South Korean Attitudes toward the ROK–U.S. Alliance: Group Analysis. Cambridge University Press. http://journals.cambridge.org/action/displayFulltext?type=1&fid=7819663&jid=PSC&volumeId=43&issueId=03&aid=7819661. 
  159. Appelbaum, Bintamin. „Congress Ends 5-Year Standoff on Trade Deals in Rare Accord“, „The New York Times“, 13 октомври 2011.
  160. New Opportunities for U.S. Exporters Under the U.S.-Korea Trade Agreement“, 9 јуни 2012.
  161. Fairbank, John K.; Reischauer, Edwin O.; Craig, Albert M. (1978). East Asia: Tradition & Transformation. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-25812-X. 
  162. „Associated Organisations“. MCT. архивирано од оригиналот на 24 декември 2005. https://web.archive.org/web/20051224163415/http://www.mct.go.kr/english/section/bureau/cultural_1.jsp. конс. 11 април 2006 г.  See also „Mission and Goal“. Korea Cultural Administration. архивирано од оригиналот на 30 април 2006. https://web.archive.org/web/20060430184339/http://www.kcaf.or.kr/ehome3/mission.htm. конс. 11 април 2006 г. 
  163. Korean painting Архивирано July 30, 2010, во Wayback Machine., Asia Art
  164. Korean Pottery and Celadon, Asian Relocation Management Korea
  165. Contemporary Korean Art in 1990s, apexart, 1999
  166. (корејски) Whitney Biennal to come to Seoul again, Seoul News, March 26, 2010. Retrieved July 13, 2010.
  167. „Gwangju Biennale“. Gwangju Biennale. архивирано од оригиналот на 10 јули 2010. https://web.archive.org/web/20100710205915/http://gb.or.kr/?mid=main_eng. конс. 29 октомври 2010 г. 
  168. Korean architecture, Asian Info Organization
  169. Chung Ah-young (March 31, 2010). "Exhibit Focuses on Traditional Architecture" Архивирано December 20, 2014, во Wayback Machine., The Korea Times; Photos of traditional Korean shelters
  170. List of traditional Korean houses, Asian Tradition in Architecture
  171. „UNESCO World Heritage: Republic of Korea“. Unesco. http://whc.unesco.org/en/statesparties/kr. конс. 29 октомври 2010 г. 
  172. Brief Review of Korea Modern Architecture, Prof. Park Kil-ryong (Kukmin University), modified by Architectural Design Lab, GSNU.
  173. Contemporary Korean architecture, Asian Info Organization
  174. 'Korean Wave' piracy hits music industry“, „BBC News“, 9 ноември 2001 (конс. 25 јуни 2010 г).
  175. "S.Korea's Screen Quota Hinders Market Access", KBS World, July 16, 2010.
  176. „Taekwondo“. World Taekwondo Federation. 29 ноември 2002. http://www.wtf.org/wtf_eng/site/about_taekwondo/present_day.html. конс. 10 август 2013 г. 
  177. „Korea Martial Arts Federation“ (на ko). архивирано од оригиналот на 19 јули 2011. https://web.archive.org/web/20110719031130/https://www.kmaf.kr/. 
  178. Грешка: no |title= specified при употребата на {{Cite web}}“. EBN. 17 март 2015. http://news1.kr/articles/?2139988. конс. 13 април 2016 г. 
  179. Грешка: no |title= specified при употребата на {{Cite web}}“. Gallup.co.kr. 20 мај 2009. http://www.gallup.co.kr/gallupdb/reportContent.asp?seqNo=211&pagePos=1&selectYear=0&search=0&searchKeyword=%BD%BA%C6%F7%C3%F7. конс. 10 август 2013 г. 
  180. KOIS (Korea Overseas Information Service) (2003). Handbook of Korea, 11th ed. Seoul: Hollym. стр. 632. ISBN 1-56591-212-8. 
  181. Trading Markets.com. "S. Korean Game Developer NCsoft Interested in Pro Baseball"[мртва врска]. December 21, 2010. Accessed December 26, 2010.
  182. Min-sik, Yoon. "Baseball comes roaring back to Seoul". The Korea Herald. October 25, 2013. Accessed November 9, 2013. http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20131025000840
  183. Kim Yang-hee (April 21, 2011). "Professional baseball rising in popularity". The Hankyoreh. Accessed April 21, 2011.
  184. 나라지표-프로스포츠 관중현황. Index.go.kr (January 26, 2016). Retrieved June 20, 2016.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]