Модрич

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Модрич
Поглед на селото Модрич.jpg

Поглед на селото Модрич

Модрич се наоѓа во Republic of Macedonia
Модрич
Местоположба на Модрич во Македонија
Координати 41°22′00″ СГШ 20°34′19″ ИГД / 
Регион Logo of Southwestern Region, Macedonia.svg Југозападен
Општина Coat of arms of Struga Municipality.svg Струга
Област Дримкол
Население 25[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 6337
Повик. бр. 046
Надм. вис. 781 м
Commons-logo.svg Модрич на Ризницата


Модрич — село во областа Дримкол, во Општина Струга, на патот помеѓу градовите Струга и Дебар.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Ридот со крст на него над селото

Селото се наоѓа во областа Дримкол, во северозападниот дел на територијата на Општина Струга, чиј атар се издига до сртот на планината Јабланица, каде што се допира со државната гранична линија со Албанија.[2] Селото е планинско, чии куќи се издигаат на надморска височина од 880 до 1.000 метри. Од градот Струга е оддалечено 25 километри.[2]

Селото се наоѓа на падините на планината Јабланица, по течението на реката Црн Дрим, во областа наречена Долни или Дебарски Дримкол.

Селото е од разбиен тип и во моментов брои околу 50-тина куќи и останати малкумина постојани жители, претежно стари лица.

Модрич е познат по својата уникатна местоположба и чистиот воздух, изворите со вода за кои е и снимен игран филм на таа тема „Време Води“ од Бранко Гапо, гостопримливота и отвореноста на луѓето кои живеат или потекнуваат од таму. Претставува одлично место за одмор, спортски риболов (Дебарско Езеро - 10км и Глобочица - 10км), лов на дивеч.

Историја[уреди | уреди извор]

Стара куќа во селото

Тврдината којашто се наоѓала во Модрич во текот на османлиското владеење била од големо значење поради нејзината стратешка позиција на левиот брег од реката Црн Дрим, непосредно до патот од Охрид до Дебар. На другата страна од патот се наоѓал Коџаџик (тогаш Светиград).[3] На почетокот од османлиското владеење Модрич најверојатно бил дури и позначаен од Коџаџик.[4] Во ноември 1443 година Скендербег се побунил против султанот и тврдината во Модрич станало негово упориште. Истото се толкува во делата на албанскиот историчар и католички свештеник Марин Барлети.[5]

Во 1448 година, султанот Мурат II ја опседнал тврдината во Светиград. Првата битка меѓу војската на Скендербег и oтоманската војска во опсадата на Светиград (1449) се одиграла кај тврдината Модрич.[6]

Во 1452 година, отоманската војска од Охрид ги нападнале скендербеговите бунтовници, но била поразена кај Модрич. На чело на бунтовниците стоел Хамза Кастриоти.[7][8]

Според Стефанаљ Поло и Арбен Путо, во 1456 година внукот на Скендербег, Георги Стреши Балшич, ја продал тврдината на Османлиите.[9] Во 1467 година Модрич бил регистриран како тимар на извесен Синан кој бил диздар на твдрината Модрич. Тврдината најверојатно била уништена до тој степен што во неа немало гарнизон, а нејзина реконструкција била или невозможна или непотребна.[10]

За тврдината денес сведочат остатоците на ѕидините, гробници, стари монети итн.[11]

Во XIX век, Модрич било село во рамките на Дебарската каза на Отоманското Царство.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Атарот зафаќа простор од 16,2 км². На него преовладуваат шумите на површина од 1.178 хектари, на пасиштата отпаѓаат 233 хектари, а на обработливото земјиште само 191 хектар.[2]

Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.[2]

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците од 1873 година, селото имало 60 домаќинства и 152 жители мажи.[12]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Модрич имало 960 жители.[13] По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Модрич имало 624 жители.[14]

Модрич било средно по големина село, но со значителна емиграција на населението, преминало во мало село. Така, селото во 1961 година броело 701 жител, а во 1994 година само 51 жител, македонско население.[2]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Модрич живееле 25 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[15] 1905[16] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 960 624 729 758 701 405 196 60 51 25
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[17]

Денес, Модрич е пред целосно раселување, поради миграцијата која го зафатила селото во втората половина на XX век.

Родови[уреди | уреди извор]

Селото Модрич е целосно населено со македонски православни родови. Староседелски родови се: Неловци порано се викале Нинови (слават Св. Петка); Лековци (слават Богородица Пречиста) од старина биле на мал број куќи затоа што нерадо се делат на деленици; Бурјаковци (слават Св. Никола); Белшовци (слават Св. Ѓорѓи-зимен); Бежановци (слават Св. Ѓорѓи); Чубриновци заедно со родовскиот огранок Ѓорчевци (слават Св. Петка).[18] За најстари доселени родови, при што сите слават Мартинден, се сметаат: Турмаковци, Џакеловци, Цацановци, Радевци, Ојлевци и за нив се вели дека се по потекло до селото Мартинеш во Албанија и дошле пред околу 250 години откако во нивното село не сакале да преминат во ислам, па откако заминале црквата Св. Никола во нивното село била претворена во теќе.[18]

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Споменик од НОБ пред поранешното основно училиште во селото
  • Поранешно основно училиште

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Струга, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било седиште на некогашната Општина Луково.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Струга. Селото припаѓало на некогашната општина Струга во периодот од 1957 до 1965 година, додека во периодот 1955-1957 селото било седиште на тогашната општина Луково.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Манастирец, во која покрај селото Модрич, се наоѓале и селата Буринец, Дренок, Отишане, Селци и Џепиште. Во периодот 1950-1952 година, селото Модрич било седиште на некогашната општина Модрич, во која влегувале селата Дренок и Модрич.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото се наоѓа изборното место бр. 1886, кое според Државната изборна комисија е сместено во основното училиште во Модрич. Во изборното место е опфатено и селото Дренок.[19]

На локалните избори во 2017 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 22 гласачи.[20] На референдумот во 2018 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 21 гласач.[21]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Главната селска црква „Успение на Пресвета Богородица“
Археолошки локалитети[22]
  • Градиште — утврдена населба од доцноантичко време и средновековна населба со некропола.
Цркви[23]
Реки
Споменици
  • Споменик од НОБ

Личности[уреди | уреди извор]

Родени во Модрич

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“. Завод за статистика на Македонија. 2002. http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf. посет. 18 ноември 2018 г. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 199. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 18 ноември 2018 г. 
  3. Aleksandar Stojanovski (1989). Makedonija vo turskoto srednovekovie: (od krajot na XIV-početokot na XVIII v.). Kultura. стр. 411-412. http://books.google.com/books?id=ND4yAAAAIAAJ. 
  4. Aleksandar Stojanovski (1989). Makedonija vo turskoto srednovekovie: (od krajot na XIV-početokot na XVIII v.). Kultura. стр. 412. http://books.google.com/books?id=ND4yAAAAIAAJ. „Сето тоа укажува на можноста дека во овој период Модрич по својата функција бил помалку значаен од Коџаџик.“ 
  5. Glasnik na Institutot za nacionalna istorija. Institut. 1977. http://books.google.com/books?id=WaVpAAAAMAAJ. посет. 6 април 2013 г. 
  6. Aleksandar Stojanovski (1988). Istorija na makedonskiot narod. Makedonska kniga. стр. 88. http://books.google.com/books?id=eJ0MAAAAIAAJ. „До прва голема битка помеѓу двете противнички војски дошло кај тврдината Модрич.“ 
  7. Kosta Balabanov; Krste Bitoski (1978). Ohrid i Ohridsko niz istorijata. Opštinsko sobranie na grad Ohrid. стр. 62. http://books.google.com/books?id=-tMwAQAAMAAJ. „Во летото 1452 година, од насока на Охрид, против востаниците тргнал Хамза-паша, но кај Модрич бил победен“ 
  8. Matkovski, Aleksandar (1983). Otporot vo Makedonija vo vremeto na turskoto vladeenje: Buni i vostanija. Misla. стр. 88. http://books.google.com/books?id=FZ8MAAAAIAAJ. „Внукот на Скендер-бег, Хамза, успеал да го зароби турскиот војсководец со истото име Хамза-паша.“ 
  9. Stefanaq Pollo; Arben Puto; Kristo Frashëri; Skënder Anamali (1974). Histoire de l'Albanie, des origines à nos jours. Horvath. стр. 93. ISBN 978-2-7171-0025-9. http://books.google.com/books?id=e3xpAAAAMAAJ. „Un autre chef albanais, Georges Stres Balsha, neveu de Skanderbeg, lui aussi mécontent de la politique de son oncle, livra traîtreusement aux Turcs la citadelle frontière de Modrica.“ 
  10. Aleksandar Stojanovski (2006). Македонија под турската власт: статии и други прилози. Ин-т за национална историја. стр. 122. http://books.google.com/books?id=GtotAQAAIAAJ. „... и Модрич (во Голо Брдо). Последново село во времето на пописот од 1467 година било тимар на Синан, диздар на тврдината Модрич.“ 
  11. Мил. С. Филиповић. Дебарски Дримкол. стр. 17. „Предео у прошлости“ .
  12. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995. стр. 172-173.
  13. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 261.
  14. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 184-185.
  15. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  16. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  17. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика. http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popisi_nm_1948_2002_NasPoVozrPol_mk.px/?rxid=46ee0f64-2992-4b45-a2d9-cb4e5f7ec5ef. 
  18. 18,0 18,1 Филиповиħ, Миленко. С. Голо Брдо. Белешке о насељима, пореклу становништва, народном животу и обичаjима, Скопље 1940, с. 130-132.
  19. „Описи на ИМ“. http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html. посет. 18 ноември 2018 г. 
  20. „Локални избори 2017“. https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2208#. посет. 18 ноември 2018 г. 
  21. „Референдум 2018“. https://referendum.sec.mk/Referendum/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2229. посет. 18 ноември 2018 г. 
  22. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  23. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]