Долна Белица

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Долна Белица
Викиекспедиција во Дримкол 118.jpg

Поглед на куќи во селото Долна Белица

Долна Белица се наоѓа во Republic of Macedonia
Долна Белица
Местоположба на Долна Белица во Македонија
Координати 41°12′47″ СГШ 20°38′06″ ИГД / 
Регион Logo of Southwestern Region, Macedonia.svg Југозападен
Општина Coat of arms of Struga Municipality.svg Струга
Област Дримкол
Население 1.026[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 6334
Повик. бр. 046
Надм. вис. 702 м
Commons-logo.svg Долна Белица на Ризницата


Долна Белица — село во областа Дримкол, во Општина Струга, во околина на градот Струга.

Етимологија[уреди | уреди извор]

Првото име на Горна Белица било Бела, добиено од белината на реката Беличка Река, што се пени на стрмниот тек.[2]

Со време се појавиле две населби, поради што селата ги добиле имињата Долна и Горна Белица.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа во областа Дримкол, во јужниот дел на територијата на Општина Струга, недалеку од градот Струга, сместено во Струшкото Поле.[3] Селото е рамнинско, на надморска височина од 730 метри. Од самиот град Струга е оддалечено 7 километри.[3]

Селото се наоѓа во Струшкото Поле, на источното подножјето на планината Јабланица.

Ова големо село се наоѓа во областа Струшки Дримкол, а покрај него поминува Беличка Река. Најблиски села се: Враниште, Заграчани, Велешта и Октиси.[4]

Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Подпиле, Зад-река, Кодру, Кала Маре, Џамија, Димарзено и Краста.[4]

Долна Белица има збиен тип и е поделено на маала кои се именувани по родови: Томаноско, Укоско, Рочи, Шабаноско и други.[4]

Историja[уреди | уреди извор]

Во областа е раширено преданието дека Горна Белица на планината Јабланица и Долна Белица во подножјето на планината биле основани од Власи, кои како номадски сточари престојувале на територија на денешна Албанија, но бидејќи направиле многу штета на околните села, турската власт им наредила да се населат тука.[4]

Тоа било во XVIII век, кога Власите дошле од месноста Змолник во областа Черменик, западно од планината Јабланица. Подоцна дошле Власи и од другите делови на Албанија и северниот дел на Грција.[4]

Легендата кажува дека првин било основано Горна Белица на Јабланица, додека на подрачјето на денешното село Долна Белица им се наоѓале зимските колиби. Подоцна, некои Власи решиле тука да се преселат, па така тие добиле и малку земја за обработување.[4]

Селото уште од неговото основање имало и муслимански Албанци (од денешниот род Рочи и други). Тие работеле како слуги кај богатите Власи. Така, селото постепено растело како влашко-албанско.[4]

Во XIX век, Долна Белица било село во рамките на Струшката нахија, во Охридската каза, на Отоманското Царство.

Етничката структура во селото нагло била променета по Втората светска војна, кога Власите се иселиле и ги продале своите имоти, а на нивно место се населиле Албанци од другите села во Струшко.[4]

Стопанство[уреди | уреди извор]

Атарот зафаќа простор од 6,4 км². На него преовладува обработливото земјиште на површина од 524,5 хектари, на пасиштата отпаѓаат 63,5 хектари, а на шумите само 3,4 хектари.[3]

Селото, во основа, има полјоделска функција.[3]

Жителите главно се занимаваат со земјоделство, сточарство и одат на печалба.[4]

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците од 1873 година, селото имало 109 домаќинства и 28 жители муслимани, 40 Македонци и 212 Власи.[5]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Долна Белица имало 700 жители, од кои 650 Власи и 50 Албанци.[6] Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Долна Белица имало 1.224 Власи, патријаршисти.[7]

Селото е средно по големина и во 1961 година броело 659 жители, од кои 251 биле Албанци, 50 Македонци, а 349 се означени како други, иако всушност се Власи, додека во 1994 година бројот е зголемен на 894 жители, од кои 779 биле Албанци, 36 Македонци, 36 Власи и 6 Турци.[3]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Долна Белица живееле 1.026 жители, од кои 17 Македонци, 945 Албанци, 1 Турчин, 24 Власи, 1 Србин и 38 останати.[1]

Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Долна Белица:

Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Ост. Вкупно
1948 692
1953 27 207 0 3 471 1 3 712
1961 50 251 1 5 352 659
1971 52 478 5 0 0 152 687
1981 68 627 0 0 91 1 21 808
1991 32 41[заб 1] 1 0 33 1 69 177
1994 36 779 6 0 36 1 36 894
2002 17 945 1 0 24 1 38 1.026

* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1953-2002), според податоци од официјалните пописи во соодветните години

Родови[уреди | уреди извор]

Селото Долна Белица отсекогаш имало влашко-албански родови:[4]

  • Влашки родови се: Томаноски (5 к.), Укоски (4 к.), Гучески (4 к.), Џангоски (3 к.), Филипоски (3 к.), Пиповски (2 к.), Мареноски (2 к.), Дардански (2 к.), Пржитоски (2 к.), Ќуфовски (2 к.), Попоски (1 к.), Неделкоски (1 к.), Шкаркоски (1 к.), Зоза (1 к.) и Трцовски (1 к.). Овие родови немаат куќна слава. Во родот Укоски се знае следнава генеалогија: Симон (жив на 72 г.) Јаков-Јане-Ѓорѓи, подалечните предци не ги знаат.
  • Албански родови се следниве:
    • Постари родови: Рочи (34 к.), прв албански род во селото доселен во втората половина на XVIII век, потекнуваат од околината на Пешкопеја, од селото Рочи каде што биле слуги кај Власите, во овој род се знае следнава генеалогија: Беџет (жив на 67 г.) -Малиќ-Зенел-Осман-Селим-Бајрам-Бриим-Таир, основач на родот кој се доселил, кој имал три браќа, кои се населиле на три места, едниот во Долна Белица, другиот во Велешта и третиот во Битола; Шабаноски (15 к.), најнапред живееле во соседното Горна Белица, не им се знае потеклото и Салиевски (8 к.), дошле по Шабаноски, но не им се знае потеклото.
    • Понови родови: Велештани (20 к.), Октишани (8 к.), Радолиштани (2 к.), Татешани (2 к.), Добовјанци (2 к.) и Делогождани (2 к.), сите наречени по селата од каде што потекнуваат. Родот Октишани во претходното село биле Торбеши.

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Поглед на основното училиште во селото

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Струга, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото се наоѓало во некогашната Општина Струга.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Струга. Селото припаѓало на некогашната општина Струга во периодот од 1957 до 1965 година, додека во периодот 1955-1957 селото било седиште на тогашната општина Велешта.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Велешта, во која покрај селото Долна Белица, се наоѓале и селата Велешта, Враниште, Горно Татеши, Добовјани, Долно Татеши, Ташмаруништа и Тоска. Во периодот 1950-1952 година, селото припаѓало на некогашната општина Враниште, во која влегувале селата Враниште, Долна Белица и Ложани.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место место бр. 1871 според Државната изборна комисија, сместено во основното училиште.[8]

На локалните избори во 2017 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 975 гласачи.[9] На референдумот во 2018 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 967 гласачи.[10]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Поглед на главната селска црква „Успение на Пресвета Богородица“
Археолошки локалитети[11]
Цркви[12]
Џамии[12]
Реки[14]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Од селото се имаат иселено околу сто влашки семејства, кои сега живеат во Струга, Охрид (помал број), Белград и Панчево. Има и неколку целосно иселени родови, како што е родот Цирка, од каде потекнува поранешниот министер на Југославија, Александар Цинцар-Марковиќ. Влашкиот род Беличани (2 к.) живеат во соседното село Враниште. Има и иселени Албанци, како што е родот Белица, кои сега живеат во селото Радолишта.[4]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“. Завод за статистика на Македонија. 2002. http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf. посет. 5 ноември 2018 г. 
  2. Јачевска, Сања (5 јуни 2018). „Сафари низ дивите беспаќа на Јабланица“. Нова Македонија. https://www.novamakedonija.com.mk/prilozi/raskazi-ni-za-makedonija/%D1%81%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D0%B8-%D0%BD%D0%B8%D0%B7-%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%9C%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D1%98%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86/. посет. 5 ноември 2018 г. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 101. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 5 ноември 2018 г. 
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 Трифуноски, Јован (1992). Охридско-струшка област. Белград: Српска академија на науките и уметностите. стр. 177-180. 
  5. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995. стр. 102-103.
  6. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 254.
  7. Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.164-155.
  8. „Описи на ИМ“. http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html. посет. 5 ноември 2018 г. 
  9. „Локални избори 2017“. https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2187#. посет. 2 октомври 2018 г. 
  10. „Референдум 2018“. https://referendum.sec.mk/Referendum/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=70&ps=2187. посет. 5 ноември 2018 г. 
  11. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  12. 12,0 12,1 Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  13. Маленкова, Татјана (26 април 2010). „УНИШТЕНА ЦРКВАТА „СВ. АРХАНГЕЛ МИХАИЛ“ ВО ДОЛНА БЕЛИЦА“. ТВМ Телевизија. http://tvm.mk/vesti/ohrid/8277-unishtena-crkva-arhangel-mihail-dolna-belica. посет. 6 ноември 2018 г. 
  14. Петрушевски, Илија; Маркоски, Благоја (2014). Реките во Република Македонија. Скопје: Геомап. стр. 12. ISBN 978-9989-2117-6-8. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Реките_во_Македонија.pdf?uselang=mk. 
Забелешки
  1. Во Пописот од 1991 година, во населените места: Страчинци, Љуботен, Арачиново, Грушино, Мојанци, Орланци, Боговиње, Жеровјане, Пирок, Милетино, Радиовце, Теново, Челопек, Горно Јаболчиште, Велешта, Горно Татеши, Долно Татеши, Врапчиште, Топлица, Вруток, Долно Јеловце, Здуње, Речане, Балин Дол, Беловиште, Гостивар, Дебреше, Мало Турчане, Чајле, Баниште, Дебар, Кривци, Селокуќи, Хаме, Делогожди, Корошишта, Ливада, Мислодежда, Ново Село (Делогожди), Горна Бањица, Долна Бањица, Симница, Долна Лешница, Желино, Озормиште, Требош, Бачишта, Букојчани, Горно Строгомиште, Зајас, Колари, Лешница, Палиград, Смесница, Копанце, Шемшево, Горно Палчиште, Долно Палчиште, Камењане, Кичево, Долно Свиларе, Кондово, Радуша, Рудник Радуша, Бедиње, Горно Коњаре, Д`лга, Куманово, Лопате, Романовце, Сопот, Табановце, Черкези, Белановце, Матејче, Никуштак, Опае, Ропалце, Жужње, Нистрово, Сенце, Тануше, Добри Дол, Калиште, Неготино-Полошко, Сенокос, Бериково, Гарани, Јагол, Ново Село (Осломеј), Поповјани, Премка, Србица, Стрелци, Туин, Шутово, Охрид, Ќојлија, Арнакија, Буковиќ, Грчец, Крушопек, Ласкарци, Љубин, Семениште, Барово, Јаболци, Биџево, Долна Белица, Заграчани, Калишта, Радолишта, Струга, Батинци, Вртекица, Морани, Студеничани, Глоѓи, Доброште, Непроштено, Пршовце, Слатино, Теарце, Голема Речица, Лавце, Мала Речица, Сараќино, Тетово, Баланци, Форино, Чегране, Џепиште, Гајре, Лисец, Скопје дел - Гази Баба, Скопје дел Карпош, Скопје дел - Центар и Скопје дел - Чаир, дел од жителите не прифатија да замат учество (го бојкотираа) во Пописот.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]