Петнаесетти македонски корпус

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Петнаесетти македонски корпус
15 Македонски корпус.jpg
Подготовка на 15от Македонски корпус за борбите на Сремскиот фронт
Активнапрва половина на октомври 1944 – 11 април 1945
БиткиЗавршни операции за ослободување на Македонија, Сремски фронт и завршни операции за ослободување на Југославија
Команданти
Истакнати
команданти
Алексо Демниевски - Бауман
XV Македонски корпус на пат за Сремскиот фронт, 1945 година.
Извештај од Штабот на II корпус до Гл. Штаб на НОВ и ПОМ за освојувањето на градот Прилеп и друго. (30 октомври 1944 г.)

Петнаесетти македонски корпусвоена единица на НОВ и ПОМ и НОВЈ која постоела од првата половина на октомври 1944 до 11 април 1945 и учествувала во борбите на Сремскиот фронт. Бил формиран како Втор корпус на НОВ и ПОМ до 10 ноември 1944[1]

Во формацискиот состав влегле 41та и 49та македонска дивизија[1]. Веднаш по формирањето учествувал во борбите против единиците на ГАЕ, кои се повлекувале од Грција по долината на Вардар, во ослободувањето на Повардарието, Пелагонија, Преспанско и Охридско, а потоа и Кичево и Гостивар[1].

Во декември 1944 година корпусот бил реорганизиран и во неговиот состав влегле 42та и 48та македонска дивизија, по што бил именуван како ударен[1]. Во јануари 1945 учествувал во борбите на Сремскиот фронт во составот на Првата армија на ЈА[1]. Бројната состојба изнесувала 22.000 борци и офицери[1]. Во борбите на Сремскиот фронт, корпусот имал над 9.000 загинати, околу 2.800 ранети, 150 исчезнати и 20 заробени борци.[2] По расформирањето, неговите дивизии биле ставени под команда на првата армија на ЈА[1].

Команден состав[уреди | уреди извор]

Командниот состав на корпусот го сочинувале:[3]

Политички комесари биле:

Борбени дејства во НОВ[уреди | уреди извор]

15. македонски корпус бил создаден во декември 1944 година, во близината на Скопје. Веќе во февруари 1945 година, корпусот заминал на подготовки во Срем, бидејќи бил прододаден на Првата армија, која добила задача да го пробие Сремскиот фронт. Притоа, корпусот имал голема улога во ослободувањето на Посавина, каде што водел тешки борби. На неколку места, корпусот се соочил со големи човечки загуби: на 15 април 1945 година, во Будровац, во близината на Ѓаково, погинале 210 партизани, а потоа во борбата кај Врполе корпусот имал уште поголеми загуби, т.е. погинале 1.000 партизани. Големите жртви се должеле на фактот дека корпусот бил опремен само со лесно, пешадиско вооружување.[4] Од вкупно 25.000 борци и старепини, на Сремскиот фронт загинале околу 1674 борци, ранети биле 3400, а за исчезнати се сметале 378 борци и старешини.[3]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Блаже Ристовски, уред (2009). „2“. Македонска енциклопедија. Скопје: МАНУ. стр. 1143. ISBN 978-608-203-023-4 (1). 
  2. Ацо Манински „Боро Поцков-Мирко“, Струмица, 2011, 86 стр.
  3. 3,0 3,1 д-р Марјан Димитријевски „Македонската војска 1944-1945“, Скопје, ИНИ, 1999 г., стр. 194-199
  4. „Исчистена гробницата на 210 загинати македонски партизани“, Дневник, година XX, број 6174, понеделник, 26 септември 2016, стр. 32.

Литература[уреди | уреди извор]