Златна топка

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Златна топка (француски: Ballon d'Or, често нарекувана и Најдобар европски фудбалер на годината) е фудбалска награда која се доделува секоја година. Златната топка се доделува на оној фудбалер за кого се смета дека покажал најмногу во претходната календарска година. Наградата ја воспоставил новинарот на France Football Габриел Хано, кој во 1956 ги замолил колегите да гласаат за најдобар играч на годината во Европа. Прв победник бил Стенли Метјуз од Блекпул.[1]

Новинарите најпрво можеле да гласаат само за европските играчи кој настапуваат во европските клубови, што значи дека играчи како што биле Диего Марадона и Пеле не биле во конкуренција за наградата.[2] Во 1995 со промената на правилото е дозволено гласање и за неевропските играчи кој настапувале во европските клубови. Прв неевропјанин кој ја освоил наградата по смената на правилото бил Жорж Веа од Милан веќе во истата година.[3] Правилата биле повторно променети во 2007 како би во конкуренцијата влегле играчи од било која националност и од било кој клуб на светот. Автоматски се зголемил и бројот на новинари кој имаат право на гласање; 96 од целиот свет ги избрале својте најдобри 5 играчи, додека во 2006 тоа го направиле 52 од Европа.[4]

Три играчи ја освоиле наградата три пати: Јохан Кројф, Мишел Платини и Марко ван Бастен. Платини е единствениот играч кој ја освоил наградата три пати по ред; наградата ја освојувал од 1983 до 1985.[1] Роналдо во 1997 станал првиот Бразилец кој ја освоил наградата.[3] Најуспешни се холандските и германските играчи кој највеќе пати ја освојувале наградата. Италијанските клубови Јувентус и Милан имаат највеќе победници.[5] Последен добитник на златната топка бил Лионел Меси.[6]

Ново име и награди[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Златна топка на ФИФА.

ФИФА во 2010 година ги споила својата годишна награда Играч на годината според ФИФА со Златната топка, и од тогаш постој ФИФА Златна топка (за фудбалерите), и Играч на годината според ФИФА (за фудбалерките).

Победници[уреди | уреди извор]

Кеви Киген, освојувач на наградата во 1978 и 1979
Франц Бекенбауер, двократен добитник на наградата.
Роналдо, двократен освојувач на наградата.
Павел Недвед, победник во 2003
Лионел Меси, последниот освојувач на златната топка.
Клуч
  double-dagger   Означува дека добитникот на Златната топка истата година ја освоил и наградата Фудбалер на годината на ФИФА (1991—2009) или
наградата Најдобар фудбалер на ФИФА (2016—денес)
Кристијано Роналдо (лево) и Лионел Меси (десно), ја освоиле наградата по рекордни пет пати.
Џорџ Веа, прв неевропеец кој ја освоил наградата.
Лав Јашин, единствен голман кој ја освоил наградата.
Мишел Платини, трикратен освојувач на наградата
Година Позиција Играч Тим Поени
Златна топка (1956–2009)
1956 1 Англија Стенли Метјуз Англија Блекпул 47
2 Шпанија Алфредо ди Стефано Шпанија Реал Мадрид 44
3 Франција Рајмон Копа Шпанија Реал Мадрид 33
1957 1 Шпанија Алфредо ди Стефано[напомена 1] Шпанија Реал Мадрид 72
2 Англија Били Рајт Англија Вулверхемптон вондерерси 19
3 Англија Данкан Едвардс Англија Манчестер јунајтед 16
Франција Рајмон Копа Шпанија Реал Мадрид
1958 1 Франција Рајмон Копа Шпанија Реал Мадрид 71
2 Западна Германија Хелмут Ран Западна Германија Рот Виз Есен 40
3 Франција Жист Фонтен Франција Ремс 23
1959 1 Шпанија Алфредо ди Стефано Шпанија Реал Мадрид 80
2 Франција Рајмон Копа Шпанија Реал Мадрид 42
3 Велс Џон Чарлс Италија Јувентус 24
1960 1 Шпанија Луис Суарез Шпанија Барселона 54
2 Унгарија Ференц Пушкаш Шпанија Реал Мадрид 37
3 Западна Германија Уве Зелер Западна Германија Хамбургер 33
1961 1 Италија Омар Сивори[напомена 2] Италија Јувентус 46
2 Шпанија Луис Суарез Италија Интер 40
3 Англија Џони Хајнес Англија Фулам 22
1962 1 Чехословачка Јозеф Масопуст Чехословачка Дукла Прага 65
2 Португалија Еузебио Португалија Бенфика 53
3 Западна Германија Карл Хајнц Шилингер Западна Германија Келн 33
1963 1 СССР Лав Јашин СССР Динамо Москва 73
2 Италија Џани Ривера Италија Милан 53
3 Англија Џими Гревс Англија Тотенхем хотспер 33
1964 1 Шкотска Денис Лоу Англија Манчестер јунајтед 61
2 Шпанија Луис Суарез Италија Интер 43
3 Шпанија Амансио Шпанија Реал Мадрид 38
1965 1 Португалија Еузебио Португалија Бенфика 67
2 Италија Џакинто Факети Италија Интер 59
3 Шпанија Луис Суарез Италија Интер 45
1966 1 Англија Боби Чарлтон Англија Манчестер јунајтед 81
2 Португалија Еузебио Португалија Бенфика 80
3 Западна Германија Франц Бекенбауер Западна Германија Баерн Минхен 59
1967 1 Унгарија Флоријан Алберт Унгарија Ференцварош 68
2 Англија Боби Чарлтон Англија Манчестер јунајтед 40
3 Шкотска Џими Џонстон Шкотска Селтик 39
1968 1 Северна Ирска Џорџ Бест Англија Манчестер јунајтед 61
2 Англија Боби Чарлтон Англија Манчестер јунајтед 53
3 Југославија Драган Џајиќ Југославија Црвена ѕвезда 46
1969 1 Италија Џани Ривера Италија Милан 83
2 Италија Луиџи Рива Италија Каљари 79
3 Западна Германија Герд Милер Западна Германија Баерн Минхен 38
1970 1 Западна Германија Герд Милер Западна Германија Баерн Минхен 77
2 Англија Боби Мур Англија Вест Хем јунајтед 70
3 Италија Луиџи Рива Италија Каљари 65
1971 1 Холандија Јохан Кројф Холандија Ајакс 116
2 Италија Сандро Мацола Италија Интер 57
3 Северна Ирска Џорџ Бест Англија Манчестер јунајтед 56
1972 1 Западна Германија Франц Бекенбауер Западна Германија Баерн Минхен 81
2 Западна Германија Герд Милер Западна Германија Баерн Минхен 79
Западна Германија Гинтер Нецер Западна Германија Борусија Менхенгладбах
1973 1 Холандија Јохан Кројф[напомена 3] Холандија Ајакс 96
2 Италија Дино Ѕоф Италија Јувентус 47
3 Западна Германија Герд Милер Западна Германија Баерн Минхен 44
1974 1 Холандија Јохан Кројф Шпанија Барселона 116
2 Западна Германија Франц Бекенбауер Западна Германија Баерн Минхен 105
3 Полска Казимјеж Дејна Полска Легија Варшава 35
1975 1 СССР Олег Блохин СССР Динамо Киев 122
2 Западна Германија Франц Бекенбауер Западна Германија Баерн Минхен 42
3 Холандија Јохан Кројф Шпанија Барселона 27
1976 1 Западна Германија Франц Бекенбауер Западна Германија Баерн Минхен 91
2 Холандија Роб Ренсенбринк Белгија Андерлехт 75
3 Чехословачка Иво Виктор Чехословачка Дукла Прага 52
1977 1 Данска Алан Симонсен Западна Германија Борусија Менхенгладбах 74
2 Англија Кевин Киген[напомена 4] Западна Германија Хамбургер 71
3 Франција Мишел Платини Франција Нанси 70
1978 1 Англија Кевин Киген Западна Германија Хамбургер 87
2 Австрија Ханс Кранкл Шпанија Барселона 81
3 Холандија Роб Ренсенбринк Белгија Андерлехт 50
'197'9 1 Англија Кевин Киген Западна Германија Хамбургер 118
2 Западна Германија Карл Хајнц Румениге Западна Германија Баерн Минхен 52
3 Холандија Руд Крол Холандија Ајакс 41
1980 1 Западна Германија Карл Хајнц Румениге Западна Германија Баерн Минхен 122
2 Западна Германија Бернд Шустер Шпанија Барселона 34
3 Франција Мишел Платини Франција Сент Етјен 33
1981 1 Западна Германија Карл Хајнц Румениге Западна Германија Баерн Минхен 106
2 Западна Германија Паул Брајтнер Западна Германија Баерн Минхен 64
3 Западна Германија Бернд Шустер Шпанија Барселона 39
1982 1 Италија Паоло Роси Италија Јувентус 115
2 Франција Ален Жире Франција Бордо 64
3 Полска Збигњев Боњек Италија Јувентус 39
1983 1 Франција Мишел Платини Италија Јувентус 110
2 Шкотска Кени Даглиш Англија Ливерпул 26
3 Данска Алан Симонсен Данска Вејле 25
1984 1 Франција Мишел Платини Италија Јувентус 110
2 Франција Жан Тигана Франција Бордо 57
3 Данска Пребен Елкјер Италија Хелас Верона 48
1985 1 Франција Мишел Платини Италија Јувентус 127
2 Данска Пребен Елкјер Италија Хелас Верона 71
3 Западна Германија Бернд Шустер Шпанија Барселона 46
1986 1 СССР Игор Беланов СССР Динамо Киев 84
2 Англија Гари Линекер[напомена 5] Шпанија Барселона 62
3 Шпанија Емилио Бутрагењо Шпанија Реал Мадрид 59
1987 1 Холандија Руд Гулит[напомена 6] Италија Милан 106
2 Португалија Паоло Футре[напомена 7] Шпанија Атлетико Мадрид 91
3 Шпанија Емилио Бутрагењо Шпанија Реал Мадрид 61
1988 1 Холандија Марко ван Бастен Италија Милан 129
2 Холандија Руд Гулит Италија Милан 88
3 Холандија Франк Рајкард[напомена 8] Италија Милан 45
1989 1 Холандија Марко ван Бастен Италија Милан 129
2 Италија Франко Барези Италија Милан 80
3 Холандија Франк Рајкард Италија Милан 43
1990 1 Германија Лотар Матеус Италија Интер 137
2 Италија Салваторе Скилачи Италија Јувентус 84
3 Германија Андреас Бреме Италија Интер 68
1991 1 Франција Жан Пјер Папен Франција Олимпик Марсеј 141
2 Југославија Дејан Савиќевиќ Југославија Црвена ѕвезда 42
Југославија Дарко Панчев Југославија Црвена ѕвезда
Германија Лотар Матеус Италија Интер
1992 1 Холандија Марко ван Бастенdouble-dagger Италија Милан 98
2 Бугарија Христо Стоичков Шпанија Барселона 80
3 Холандија Денис Бергкамп Холандија Ајакс 53
1993 1 Италија Роберто Баџоdouble-dagger Италија Јувентус 142
2 Холандија Денис Бергкамп Италија Интер 83
3 Франција Ерик Кантона Англија Манчестер јунајтед 34
1994 1 Бугарија Христо Стоичков Шпанија Барселона 210
2 Италија Роберто Баџо Италија Јувентус 136
3 Италија Паоло Малдини Италија Милан 109
1995 1 Либерија Џорџ Веаdouble-dagger[напомена 9] Италија Милан 144
2 Германија Јирген Клинсман Германија Баерн Минхен 108
3 Финска Јари Литманен Холандија Ајакс 67
1996 1 Германија Матијас Самер Германија Борусија Дортмунд 144
2 Бразил Роналдо[напомена 10] Шпанија Барселона 143
3 Англија Алан Ширер Англија Њукасл јунајтед 107
1997 1 Бразил Роналдоdouble-dagger[напомена 11] Италија Интер 222
2 Шаблон:Зас Предраг Мијатовиќ Шпанија Реал Мадрид 68
3 Франција Зинедин Зидан Италија Јувентус 63
1998 1 Франција Зинедин Зиданdouble-dagger Италија Јувентус 244
2 Хрватска Давор Шукер Шпанија Реал Мадрид 68
3 Бразил Роналдо Италија Интер 66
1999 1 Бразил Ривалдоdouble-dagger Шпанија Барселона 219
2 Англија Дејвид Бекам Англија Манчестер јунајтед 154
3 Украина Андриј Шевченко[напомена 12] Италија Милан 64
2000 1 Португалија Луис Фиго[напомена 13] Шпанија Реал Мадрид 197
2 Франција Зинедин Зидан Италија Јувентус 181
3 Украина Андриј Шевченко Италија Милан 85
2001 1 Англија Мајкл Овен Англија Ливерпул 176
2 Шпанија Раул Шпанија Реал Мадрид 140
3 Германија Оливер Кан Германија Баерн Минхен 114
2002 1 Бразил Роналдоdouble-dagger[напомена 14] Шпанија Реал Мадрид 169
2 Бразил Роберто Карлос Шпанија Реал Мадрид 145
3 Германија Оливер Кан Германија Баерн Минхен 110
2003 1 Чешка Павел Недвед Италија Јувентус 190
2 Франција Тјери Анри Англија Арсенал 128
3 Италија Паоло Малдини Италија Милан 123
2004 1 Украина Андриј Шевченко Италија Милан 175
2 Португалија Деко[напомена 15] Шпанија Барселона 139
3 Бразил Роналдињо Шпанија Барселона 133
2005 1 Бразил Роналдињоdouble-dagger Шпанија Барселона 225
2 Англија Френк Лампард Англија Челси 148
3 Англија Стивен Џерард Англија Ливерпул 142
2006 1 Италија Фабио Канавароdouble-dagger[напомена 16] Шпанија Реал Мадрид 173
2 Италија Џанлуиџи Буфон Италија Јувентус 124
3 Франција Тјери Анри Англија Арсенал 121
2007 1 Бразил Какаdouble-dagger Италија Милан 444
2 Португалија Кристијано Роналдо Англија Манчестер јунајтед 277
3 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 255
2008 1 Португалија Кристијано Роналдоdouble-dagger Англија Манчестер јунајтед 446
2 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 281
3 Шпанија Фернандо Торес Англија Ливерпул 179
2009 1 Аргентина Лионел Месиdouble-dagger Шпанија Барселона 473
2 Португалија Кристијано Роналдо[напомена 17] Шпанија Реал Мадрид 233
3 Шпанија Чави Шпанија Барселона 170
Златна топка на ФИФА (2010–2015)
2010 1 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 22,65%
2 Шпанија Андрес Иниеста Шпанија Барселона 17,36%
3 Шпанија Чави Шпанија Барселона 16,48%
2011 1 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 47,88%
2 Португалија Кристијано Роналдо Шпанија Реал Мадрид 21,60%
3 Шпанија Чави Шпанија Барселона 9,23%
2012 1 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 41,60%
2 Португалија Кристијано Роналдо Шпанија Реал Мадрид 23,68%
3 Шпанија Андрес Иниеста Шпанија Барселона 10,91%
2013 1 Португалија Кристијано Роналдо Шпанија Реал Мадрид 27,99%
2 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 24,72%
3 Франција Франк Рибери Германија Баерн Минхен 23,36%
2014 1 Португалија Кристијано Роналдо Шпанија Реал Мадрид 37,66%
2 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 15,76%
3 Германија Мануел Нојер Германија Баерн Минхен 15,72%
2015 1 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 41,33%
2 Португалија Кристијано Роналдо Шпанија Реал Мадрид 27,76%
3 Бразил Нејмар Шпанија Барселона 7,86%
Златна топка (2016–денес)
2016 1 Португалија Кристијано Роналдоdouble-dagger Шпанија Реал Мадрид 745
2 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 316
3 Франција Антоан Гризман Шпанија Атлетико Мадрид 198
2017 1 Португалија Кристијано Роналдоdouble-dagger Шпанија Реал Мадрид 946
2 Аргентина Лионел Меси Шпанија Барселона 670
3 Бразил Нејмар[напомена 18] Франција Париз Сен Жермен 361
2018 1st Хрватска Лука Модриќdouble-dagger Шпанија Реал Мадрид 753
2 Португалија Кристијано Роналдо[напомена 19] Италија Јувентус 476
3 Франција Антоан Гризман Шпанија Атлетико Мадрид 414
2019 1st Аргентина Лионел Месиdouble-dagger Барселона 686
2 Холандија Вирџил ван Дијк Англија Ливерпул 679
3 Португалија Кристијано Роналдо Италија Јувентус 476


Победи по фудбалери[уреди | уреди извор]

Вклучително и фудбалерите кои ја добиле наградата само еднаш доколку покрај тоа, барем еднаш завршиле на второ или трето место.

Играч Победи Второ место Трето место
Аргентина Лионел Меси[напомена 20] 6 (2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019) 5 (2008, 2013, 2014, 2016, 2017) 1 (2007)
Португалија Кристијано Роналдо[напомена 21] 5 (2008, 2013, 2014, 2016, 2017) 6 (2007, 2009, 2011, 2012, 2015, 2018) 1 (2019)
Франција Мишел Платини 3 (1983, 1984, 1985) 2 (1977, 1980)
Холандија Јохан Кројф 3 (1971, 1973, 1974) 1 (1975)
Холандија Марко ван Бастен 3 (1988, 1989, 1992)
Западна Германија Франц Бекенбауер 2 (1972, 1976) 2 (1974, 1975) 1 (1966)
Бразил Роналдо 2 (1997, 2002) 1 (1996) 1 (1998)
Шпанија Алфредо ди Стефано 2 (1957, 1959) 1 (1956)
Англија Кевин Киген 2 (1978, 1979) 1 (1977)
Западна Германија Карл Хајнц Румениге 2 (1980, 1981) 1 (1979)
Шпанија Луис Суарез 1 (1960) 2 (1961, 1964) 1 (1965)
Португалија Еузебио 1 (1965) 2 (1962, 1966)
Англија Боби Чарлтон 1 (1966) 2 (1967, 1968)
Франција Рејмонд Копа 1 (1958) 1 (1959) 2 (1956, 1957)
Западна Германија Герд Милер 1 (1970) 1 (1972) 2 (1969, 1973)
Франција Зинедин Зидан 1 (1998) 1 (2000) 1 (1997)
Италија Џани Ривера 1 (1969) 1 (1963)
Холандија Руд Гулит 1 (1987) 1 (1988)
Германија Лотар Матеус 1 (1990) 1 (1991)
Италија Роберто Баџо 1 (1993) 1 (1994)
Бугарија Христо Стоичков 1 (1994) 1 (1992)
Украина Андриј Шевченко 1 (2004) 2 (1999, 2000)
Северна Ирска Џорџ Бест 1 (1968) 1 (1971)
Данска Алан Симонсен 1 (1977) 1 (1983)
Бразил Роналдињо 1 (2005) 1 (2004)

Победи по држави[уреди | уреди извор]

Држава Играчи Победи
 Германија 5 7
 Холандија 3 7
 Португалија 3 7
 Франција 4 6
 Италија 5 5
 Бразил 4 5
 Англија 4 5
 Аргентина 1 6
СССР СССР 3 3
 Шпанија 2 3
 Бугарија 1 1
 Хрватска 1 1
 Чешка 1 1
 Чехословачка 1 1
 Данска 1 1
 Унгарија 1 1
 Либерија 1 1
 Северна Ирска 1 1
 Шкотска 1 1
 Украина 1 1

Победи по клубови[уреди | уреди извор]

Клуб Играчи Победи
Шпанија Реал Мадрид 7 11
Шпанија Барселона 6 12
Италија Јувентус 6 8
Италија Милан 6 8
Германија Баерн Минхен 3 5
Англија Манчестер јунајтед 4 4
Украина Динамо Киев 2 2
Италија Интер 2 2
Германија Хамбургер 1 2
Холандија Ајакс 1 1
Португалија Бенфика 1 1
Англија Блекпул 1 1
Германија Борусија Дортмунд 1 1
Германија Борусија Менхенгладбах 1 1
Чешка Дукла Прага 1 1
Русија Динамо Москва 1 1
Унгарија Ференцварош 1 1
Англија Ливерпул 1 1
Франција Олимпик Марсеј 1 1

Напомени[уреди | уреди извор]

  1. Алфредо ди Стефано бил роден во Аргентина, но зел шпанско државјанство во 1956 година и настапувал за репрезентацијата на Шпанија.
  2. Омар Сивори бил роден во Аргентина, но зел италијанско државјанство во 1961 година и настапувал за репрезентацијата на Италија.
  3. Кројф преминал во Барселона од Ајакс летото 1973 година
  4. Киген преминал во Хамбургер од Ливерпул летото 1977 година.
  5. Линекер преминал во Барселона од Евертон летото 1986 година.
  6. Гулит преминал во Милан од ПСВ летото 1987 година.
  7. Футре преминал во Атлетико Мадрид од Порто летото 1987 година.
  8. Рајкард преминал во Милан од Сарагоса летото 1988 година.
  9. Веа преминал во Милан од Пари Сен Жермен летото 1995 година.
  10. Роналдо преминал во Барселона од ПСВ летото 1996 година.
  11. Роналдо преминал во Интер од Барселона летото 1997 година.
  12. Шевченко преминал во Милан од Динамо Киев летото 1999 година.
  13. Фиго преминал во Реал Мадрид од Барселона летото 2000 година.
  14. Роналдо преминал во Реал Мадрид од Интер летото 2002 година.
  15. Деко преминал во Барселона од Порто летото 2004 година.
  16. Канаваро преминал во Реал Мадрид од Јувентус летото 2006 година.
  17. Кристијано Роналдо је прешао у Реал Мадрид из Манчестер јунајтеда на љето 2009.
  18. Нејмар преминал во Париз Сен Жермен од Барселона летото 2017 година.
  19. Кристијано Роналдо преминал во Јувентус од Реал Мадрид летото 2018 година.
  20. Лионел Меси четири пати ја освоил Златната топка на ФИФА 2010, 2011, 2012, 2015) и два пати завршил како второпласиран (2013, 2014).[7][8]
  21. Кристијано Роналдо два пати ја освоил Златната топка на ФИФА (2013, 2014) и три пати завршил како второпласиран (2011, 2012, 2015).[7][8]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Ronaldo joins legendary list“, BBC Sport, 1. prosinca 2008 (посет. 4 декември 2008 г).
  2. Matthews wins first Golden Ball“, BBC Sport, 1. prosinca 2008 (посет. 4 декември 2008 г).
  3. 3,0 3,1 The 1990s Ballon d'Or winners“, BBC Sport, 1. prosinca 2008 (посет. 4 декември 2008 г).
  4. Kaka wins 2007 award“, BBC Sport, 1. prosinca 2008 (посет. 4 декември 2008 г).
  5. „Rankings by Wins“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. 9. listopada 2008. конс. 4. prosinca 2008. 
  6. Rupnik, Borna (1. prosinca 2009.). „Златната топка во рацете на Меси“. Sportnet.hr. конс. 1. prosinca 2009. 
  7. 7,0 7,1 La liste complête des lauréats du Ballon d'or, de 1956 à nos jours. „France Football“. http://www.francefootball.fr/ballon-d-or/palmares/. посет. 2. 5. 2019 г. 
  8. 8,0 8,1 „FIFA Awards – World Player of the Year“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. 12. 2. 2015. конс. 2. 5. 2019.