Прејди на содржината

Сатурнови месечини

Од Википедија — слободната енциклопедија
Сатурновиот систем (фотомонтажа)
Титан.

Планетата Сатурн досега има 56 познати месечини.

Вовед

[уреди | уреди извор]

Точниот број на месечини на Сатурн веројатно никогаш нема да биде определен поради фактот, дека многу од телата, кои се дел на Сатурновите прстени, имаат премногу мали димензии за некогаш да бидат забележани и квалифицирани.

До средината на XX век познати биле само 9 месечини. Во 1980 год. вселенските програми како Војаџер открија 9 нови месечини во близина на орбитата околу планетата. Во 2000 г. 12 нови месечини беа откриени, сите на големи разстојанија од планетата и на високоексцентрични и повратни орбити — најверојатно тела, заробени од гравитацијата на Сатурн.

Вселенската програма Касини-Хајгенс влезе во орбита околу планетата на 1 јули 2004 г. и при извршени набљудувања беа откриени три мали месечини во внатрешноста на системот. Набљудавани се и неколку непотврдени објекти. На 16 ноември 2004 г. беа набљудувани објекти во прстените на планетата . На 3 мај 2005 г. астрономи во обсерваторијста Мауна Кеја на Хаваите, САД го известија откривањето на 12 нови месечини. .

За откритието во 1905 г. се покажа дека месечината Темида не е точно.

Потврдени месечини

[уреди | уреди извор]
Сатурновите месечини се подредени според орбиталниот период (или просечната оска), од најкратка до најдолга. Месечините имаат сфера се обележани со задеблени, неправилните се обележани со црвена, портокалова и сива позадина.
Легенда
†
Големи ледени месечини		 ♠
Титан		 ‡
Инуитска група		 ♦
Галска група		 ♣
Нордиска група


Редослед Ознака
 Име Слика Пречник (км) Маса
(×1015 кг)		 Просечна оска (км) Орбитален период (д) Инкланација Занесеност Положба Откриена во
[1]		 Откриена од
[1]
0 S/2009 S 1≈ 0,3< 0,0001≈ 117.000≈ 0,47≈ 0°≈ 0Надворешен дел од прстенот Б2009Касини-Хајгенс[2]
0(месечинки)A noisy image showing a few bright dots marked by circles0.04 to 0.4 (Earhart)< 0,0001≈ 130.000≈ 0,55≈ 0°≈ 03000 км во A прстенот2006Касини-Хајгенс
1XVIII ПанA bright fuzzy band (rings of Saturn) is running from the left to right. In the center a bright irregularity shaped body is superimposed on its upper edge. A narrow grayish band, which is a part of the main band, partially covers the body.28,2 ± 2,6
(34 × 31 × 20)		4,95 ± 0,75133.584+0,575050.001°0,000035во пукнатината Енке1990М. Шовалтер
2XXXV ДафнисTwo bright bands run from the left to right. In the narrow gap between them (Keeler gap), which has wavy edges, a small oblong object can be seen.7,6 ± 1,6
(9 × 8 × 6)		0,084 ± 0,012136.505+0,59408≈ 0°≈ 0во јазот Килер2005Касини-Хајгенс
3XV АтласAn irregularly shaped body is half illuminated from the right. The terminator runs from the top to bottom. The body, which looks like a cone viewed from the vertex, is elongated in the direction perpendicular to the image.30,2 ± 1,8
(41 × 35 × 19)		6,6 ± 0,045137.670+0,601690.003°0,0012надворешен дел на прстенот А1980Војаџер 2
4XVI ПрометејAn irregularly shaped oblong body is fully illuminated. It is elongated in the direction from the right to left. Its surface is covered by craters. There is valley at the top.86,2 ± 5,4
(136 × 79 × 59)		159,5 ± 1,5139.380+0,612990.008°0,0022внатрешен дел на прстенот Ф1980Војаџер 2
5XVII ПандораAn irregularly shaped body is half illuminated from the bottom. The terminator runs from the left to right. The surface is covered by numerous craters.81,4 ± 3,0
(104 × 81 × 64)		137,1 ± 1,9141.720+0,628500.050°0,0042надворешен дел на прстенот Ф1980Војаџер 2
6aXI ЕпиметејA fully illuminated irregular body, which has a shape remotely resembling a cube. One vertex with a large crater is at the right side of the image pointing towards the light source. The body's surface consists of ridges and valleys and is covered by craters.116,2 ± 3,6
(130 × 114 × 106)		526,6 ± 0,6151.422+0,694330.335°0,0098ко-орбитала со Јанус1977Џ. Фонтејн и С. Ларсон
6bX ЈанусAn irregular body, whose outline looks like an approximate circle in this image. It is illuminated from the bottom-left. The terminator runs from the top-left to bottom-right. The surface is covered by craters.179,0 ± 2,8
(203 × 185 × 153)		1.897,5 ± 0,6151.472+0,694660.165°0,0068ко-орбитала со Епиметеј1966А. Долфус
8LIII ЕгеонThere images of a ring's segment are stacked together from the right to left. They shows motion of a moon along the ring.≈ 0,5≈ 0,0001167.500+0,808120.001°0,0002месечинка во прстенот Г2008Касини-Хајгенс
9I †МимантA spherical body is half illuminated from the left. The terminator runs from the top to bottom in the vicinity of the right limb. A large crater with a central peak sits on the terminator slightly to the right and above the center of the body. It makes the body look like the Death Star. There are numerous smaller craters.396,4 ± 0,8
(416 × 393 × 381)		37.493 ± 31185.404+0,9424221.566°0,0202 1789В. Хершел
10XXXII МетонеFrom May 2012 flyby3,2 ± 1,2≈ 0,02194.440+1,009570.007°0,0001Алкониди2004Касини-Хајгенс
11XLIX АнтеAn animated image showing as a dot (right) moves around Saturn (left) outside the main rings (in the middle), which are viewed from a relatively low angle≈ 1≈ 0,007197.700+1,036500.1°0,001Алкониди2007Касини-Хајгенс
12XXXIII ПаленаA dot in the glare of Saturn5,0 ± 1,2
(6 × 6 × 4)		≈ 0,05212.280+1,153750.181°0,0040Алкониди2004Касини-Хајгенс
13II †ЕнкеладA spherical body is half illuminated from the left. The terminator runs from the top to bottom in the vicinity of the right limb. In the center and at the top there are heavily cratered areas. The areas to the left and at the bottom have few craters and are intersected by lots of sinuous greenish grooves. The four prominent grooves at the bottom are Tiger stripes.504,2 ± 0,4
(513 × 503 × 497)		108.022 ± 101237.950+1,3702180.010°0,0047Главно во прстенот E1789В. Хершел
14III †ТетидаA spherical heavily cratered body is illuminated from the bottom. The terminator runs from the left to right in the vicinity of the top limb. There is a wide curved graben running from the center of the body to the bottom. It is Ithaca Chasma.1.062 ± 1,2
(1077 × 1057 × 1053)		617.449 ± 132294.619+1,8878020.168°0,0001 1684Џ. Касини
14aXIII ТелестоA potato shaped body is illuminated from the right. The terminator runs from the top to bottom. There is a large crater at the bottom near the terminator. The body is elongated from the right to left.24,8 ± 0,8
(33 × 24 × 20)		≈ 9,41294.619+1,8878021.158°0,000преден тројан на Тетида1980Б. Смит, Х. Рејтсема, С. Ларсон, and Џ. Фонтејн
14bXIV КалипсоAn oblong reddish body is seen in this low resolution image.21,4 ± 1,4
(30 × 23 × 14)		≈ 6,3294.619+1,8878021.473°0,000заден тројан на Тетида1980Д. Паску, П. Сиделман, В. Бауми, Д. Кари
17IV †ДионаA spherical body is half illuminated from the right. The terminator is running from the top to bottom slightly to the left off the center. The central part of the body is smooth and has only a few craters. A heavily cratered terrain is near the right limb. A part of a large crater is intersected by the terminator in the lower-left corner. To the left of it there is a long crack running parallel to the terminator.1.122,8 ± 0,8
(1128 × 1123 × 1119)		1.095.452 ± 168377.396+2,7369150.002°0,0022 1684Џ. Касини
17aXII ЕленаAn irregularly shaped body illuminated from the left. Its surface is covered by numerous impact craters.35,2 ± 0,8
(43 × 38 × 26)		≈ 24,46377.396+2,7369150.212°0,0022преден тројан на Диона1980П. Лакс и Ж. Лекашо
17bXXXIV ПолидевкA small oblong body is barely resolved in this image.2,6 ± 0,8
(3 × 2 × 1)		≈ 0,03377.396+2,7369150.177°0,0192заден тројан на Диона2004Касини-Хајгенс
20V †РејаA spherical body is almost fully illuminated. The terminator is running near the top edge. The surface is covered by numerous craters. Two partially overlapping large craters can be seen above the center. One that is younger is above and to the right from the older one.1.527,0 ± 1,2
(1530 × 1526 × 1525)		2.306.518 ± 353527.108+4,5182120.327°0,001258 1672Џ. Касини
21VI ♠ТитанAn orange spherical body is half illuminated from the right. The terminator is running from the top to bottom slightly to the left off the center. Both limb and terminator are fuzzy due to light scattering in the atmosphere.5.151134.520.000 ± 20.0001.221.930+15,945420.3485°0,0288 1655К. Хајгенс
22VII †ХиперионAn irregularly shaped oblong body is illuminated from the left. The terminator is near the right limb. The body is elongated in the top-bottom direction. The surface is punctured by numerous impact craters, which make it look like a sponge or cheese.270 ± 8
(360 × 266 × 205)		5.620 ± 501.481.010+21,276610.568°0,123006во 4: 3 резонанца со Титан1848В. Бонд
Џ. Бонд
В. Лејсел
23VIII †ЈапетA walnut shaped body illuminated from the bottom-left. The terminator runs from the top to right along the top-right limb. An equatorial ridge runs from the left to right and is convex in the direction of the bottom-left. Above and below it there are dark areas. Above the upper dark area and below the lower one there are bright poles. There numerous craters. Three among them are very large: one sits on the limb at the right another is in the center above the ridge. The third is below the ridge near the left limb.1.468,6 ± 5,6
(1491 × 1491 × 1424)		1.805.635 ± 3753.560.820+79,321515.47°0,028613 1671Џ. Касини
24XXIV ‡Кивиок≈ 16≈ 2,7911.294.800+448,1649.087°0,3288Инуитска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
25XXII ‡Ижирак≈ 12≈ 1,1811.355.316+451,7750.212°0,3161Инуитска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
26IX ♣†ФебаAn approximately spherical heavily cratered body is illuminated from the bottom-right. The terminator runs near the left and top limbs. There is huge crater at the top, which affects the shape, and another slightly smaller at the bottom.213,0 ± 1,4
(219 × 217 × 204)		8.292 ± 1012.869.700−545,09173.047°0,156242Нордиска група1899В. Пикеринг
27XX ‡Палијак≈ 22≈ 7,2515.103.400+692,9846.151°0,3631Инуитска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
28XXVII ♣Скати≈ 8≈ 0,3515.672.500−732,52149.084°0,246Нордиска (Скати) група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
29XXVI ♦Албиорикс≈ 32≈ 22,316.266.700+774,5838.042°0,477Галска група2000М. Холмен
30  ♣S/2007 S 2≈ 6≈ 0,1516.560.000−792,96176.68°0,2418Нордиска група2007С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна, Б. Марсден
31XXXVII ♦Бевин≈ 6≈ 0,1517.153.520+838,7740.484°0,333Галска група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
32XXVIII ♦Ериапус≈ 10≈ 0,6817.236.900+844,8938.109°0,4724Галска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
33XLVII ♣Скол≈ 6≈ 0,1517.473.800−862,37155.624°0,418Нордиска (Скати) група2006С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
34XXIX ‡Сиарнак≈ 40≈ 43,517.776.600+884,8845.798°0,24961Инуитска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
35LII ‡Таркек≈ 7≈ 0,2317.910.600+894,8649.904°0,1081Инуитска група2007С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
36  ♣S/2004 S 13≈ 6≈ 0,1518.056.300−905,85167.379°0,261Нордиска група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
37LI ♣Грејп≈ 6≈ 0,1518.065.700−906,56172.666°0,3735Нордиска група2006С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
38XLIV ♣Хирокин≈ 8≈ 0,3518.168.300−914,29153.272°0,3604Нордиска (Скати) група2006С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
39L ♣Jarnsaxa≈ 6≈ 0,1518.556.900−943,78162.861°0,1918Нордиска група2006С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
40XXI ♦Тарвос≈ 15≈ 2,318.562.800+944,2334.679°0,5305Галска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
41XXV ♣Мундилфери≈ 7≈ 0,2318.725.800−956,70169.378°0,198Нордиска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
42  ♣S/2006 S 1≈ 6≈ 0,1518.930.200−972,41154.232°0,1303Нордиска (Скати) група2006С. Шепард, Д. К. Џувит, Ј. Клејна
43  ♣S/2004 S 17≈ 4≈ 0,0519.099.200−985,45166.881°0,226Нордиска група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
44XXXVIII ♣Бергелмир≈ 6≈ 0,1519.104.000−985,83157.384°0,152Нордиска (Скати) група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
45XXXI ♣Нарви≈ 7≈ 0,2319.395.200−1.008,45137.292°0,320Нордиска (Нарви) група2003С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
46XXIII ♣Сутунг≈ 7≈ 0,2319.579.000−1.022,82174.321°0,131Нордиска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
47XLIII ♣Хати≈ 6≈ 0,1519.709.300−1.033,05163.131°0,291Нордиска група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
48  ♣S/2004 S 12≈ 5≈ 0,0919.905.900−1.048,54164.042°0,396Нордиска група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
49XL ♣Фарбаути≈ 5≈ 0,0919.984.800−1.054,78158.361°0,209Нордиска (Скати) група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
50XXX ♣Трим≈ 7≈ 0,2320.278.100−1.078,09174.524°0,453Нордиска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
51XXXVI ♣Егир≈ 6≈ 0,1520.482.900−1.094,46167.425°0,237Нордиска група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
52  ♣S/2007 S 3≈ 5≈ 0,0920.518.500≈ −1.100177.22°0,130Нордиска група2007С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
53XXXIX ♣Бестла≈ 7≈ 0,2320.570.000−1.101,45147.395°0,5145Нордиска (Нарви) група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
54  ♣S/2004 S 7≈ 6≈ 0,1520.576.700−1.101,99165.596°0,5299Нордиска група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
55  ♣S/2006 S 3≈ 6≈ 0,1521.076.300−1.142,37150.817°0,4710Нордиска (Скати) група2006С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
56XLI ♣Фенрир≈ 4≈ 0,0521.930.644−1.212,53162.832°0,131Нордиска група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
57XLVIII ♣Сурт≈ 6≈ 0,1522.288.916−1.242,36166.918°0,3680Нордиска група2006С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
58XLV ♣Кари≈ 7≈ 0,2322.321.200−1.245,06148.384°0,3405Нордиска (Скати) група2006С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
59XIX ♣Имир≈ 18≈ 3,9722.429.673−1.254,15172.143°0,3349Нордиска група2000Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
60XLVI ♣Логе≈ 6≈ 0,1522.984.322−1.300,95166.539°0,1390Нордиска група2006С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
61XLII ♣Форнот≈ 6≈ 0,1524.504.879−1.432,16167.886°0,186Нордиска група2004С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна

Непотврдени месечини

[уреди | уреди извор]

The following objects (набљудувани од леталото Касини) сѐ уште не се потврдени како тврди тела. Сѐ уште не е јасно дали овие објекти се навистина месечини или насобрани купчиња во внатрешноста на прстенот Ф.[3]

Име Слика Пречник (км) Просечна
оска (км)[4]		 Орбитален
период (д)[4]		 Позиција Откриена во
S/2004 S 6A bright narrow band runs from the top to bottom. To the right of it in the diffuse halo the is a bright small object.≈ 3–5≈ 140.130+0,61801непотврдени објекти во околината на прстенот Ф2004
S/2004 S 3/S 4≈ 3−5≈ 140.300≈ +0,6192004

Групирање на месечините

[уреди | уреди извор]

Месечините на Сатурн можат најбазично да бидат поделени на шест групи.

Пастирски месечини

[уреди | уреди извор]

Пастирските месечини се мали по размер тела на орбита во некое на прстените на Сатурн или блиску до нив. Тие се грижат за формата на прстените, и им ги дават препознатливите линии. Пастирските месечини на Сатурн се Пан, S/2005 S 1, Атлас, Прометеј, Пандора и S/2004 S 3 (како и непотврдените месечиниS/2004 S 4 и S/2004 S 6).

Коорбитални месечини

[уреди | уреди извор]

Јанус и Епиметеј се коорбитални месечини. Тие се со помалиразмери и имаат пречник од неколку километри. На секои 4 години, тие си ги менуваат орбитите.

Масивни внатрешни месечини

[уреди | уреди извор]

Внатрешните масивни месечини се на орбитата помеѓу Сатурн и E-прстенот — Мимант, Енкелад, Тетида и Диона. Во оваа група се наоѓаат и две новооткриени мали месечини — Метонија и Палена.

Тројански месечини

[уреди | уреди извор]

Тројанските месечини се еден вид на коорбитални месечини, на орбитата околу Сатурн, само што имаат поголема маса. Тетида има две тројански месечини — Телесто и Калипсо, како и Диона — Елена и Полидевк.

Надворешни масивни месечини

[уреди | уреди извор]

Оваа група ги опфаќа најмасивните месечини на Сатурн на орбитата околу Е-прстенот — Реја, Хиперион, Титан и Јапет.

Инуитска група

[уреди | уреди извор]

Инуитската група вклучува 5 месечини со растојание до Сатурн и наклони — Кивиок, Ијирак, Палијак, Сијарнак и S/2004 S 11.

Нордиска група

[уреди | уреди извор]

Нордиската група вклучува 18 месечини со растојание до Сатурн и наклони — Феб, Скати, Нарви, Мундилфари, Сутунгур, Тример, Имир, од S/2004 S 7 до S/2004 S 10 и од S/2004 S 12 до S/2004 S 18. Сите се на повратна орбита.

Галска група

[уреди | уреди извор]

Во Галската група се наоѓаат три од највнатрешните месечини со орбитални разстојанија и инклинации — Албиорикс, Ериапо и Тарвос.

Именување

[уреди | уреди извор]

Некои астероиди носат имиња на месечини на Сатурн, како на пример 55 Пандора, 106 Диона, 577 Реја, 1809 Прометеј, 1810 Епиметеј, 4450 Пан.

Поврзано

[уреди | уреди извор]

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. 1 2 „Planet and Satellite Names and Discoverers“. Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS Astrogeology. July 21, 2006. Посетено на 2006-08-06.
  2. ↑ Porco, C. and the Cassini Imaging Team (November 2, 2009). „S/2009 S1“. IAU Circular. 9091. Архивирано од изворникот на 2011-06-11. Посетено на 2014-12-10.
  3. ↑ Porco, C. C.; Baker, E.; Barbara, J.; и др. (2005). „Cassini Imaging Science: Initial Results on Saturn's Rings and Small Satellites“ (PDF). Science. 307 (5713): 1226–36. Bibcode:2005Sci...307.1226P. doi:10.1126/science.1108056. PMID 15731439.
  4. 1 2 doi: 10.1086/505206
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
  5. doi:10.1086/508812
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
  6. doi: 10.1016/j.icarus.2010.01.025
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
  7. Sremčević, Miodrag; Schmidt, Jürgen; Salo, Heikki; Spahn, Frank; Albers, Nicole; и др. (2007). „A belt of moonlets in Saturn's A ring“. Nature. 449 (7165): 1019–21. Bibcode:2007Natur.449.1019S. doi:10.1038/nature06224. PMID 17960236. На |first4= му недостасува |last4= (help)
  8. Sheppard, Scott S. „Saturn's Known Satellites“. Посетено на January 7, 2010.
  9. doi:10.1088/0034-4885/65/12/201
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
  10. „Natural Satellites Ephemeris Service“. IAU: Minor Planet Center. Посетено на 2011-01-08.
  11. Williams, David R. (August 21, 2008). „Saturnian Satellite Fact Sheet“. NASA (National Space Science Data Center). Архивирано од изворникот на 2010-04-30. Посетено на April 27, 2010.
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Сатурнови_месечини&oldid=5442156“