Немањица

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Немањица
Немањица се наоѓа во Republic of Macedonia
Немањица
Местоположба на Немањица во Македонија
Регион Овче Поле
Општина Свети Николе
Население 201 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 2220
Повик. бр. 032
Надм. вис. 440 м


Немањица — село во Општина Свети Николе, во областа Овче Поле, во околината на градот Свети Николе.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа во северниот дел на Овче Поле, во Општина Свети Николе, 9 километри североисточно од градот Свети Николе. Се работи за рамничарско село кое се наоѓа на надморска височина од 440 метри.Гш.41°54’52”северно и гд 22°02’45”источно Селото има мошне голем атар - 41,3 квадратни километри. Најголем дел од површината е обработливо земјиште.

Историja[уреди | уреди извор]

За името на селото сѐ уште нема податоци од каде потекнува, но може да се претпоставува дека името е поврзано со средновековната династија Немањиќи, кој владееле на овие простори се до распаѓањето на царството на српскиот цар Стефан Душан. Првобитната местоположба на селото е на околу 3.5 км.северозападно од сегашната , каде и до денешен ден постојат остатоци од старото село.Постојат податоци дека на тоа место се наоѓала населба уште за време на Римската империја ,како населба на кракот од Виа игнатија кој водел од Јустинијана до Салоника на југ и Константинопол на исток.На почетокот на турското владеење селото било еден вид регионален центар.Во тој период доага до преселба на селската црква од највисокиот во најнискиот дел од селото(на остатоците од втората е изграден манастирот Свети Илија).По еден крвав бунт (поради грабање на христијанка од страна на бегот)доага до масовно иселување на населението.За Македонците сѐ уште нема податоци каде се преселиле а турците го преселиле седиштето во соседното село Орел.Кон крајот на 18 и почетокот на 19 век почнало формирањето на населбата на денешната локација , со населување на староседелците од старо Немањица ,жители од соседните села (Арбасанци , Буриловци ...) и жители кои номадски живееле распрскани во Овче поле.Подолго време двете населби живееле паралелно за конечно последното семејство од т.н.Старо село во средината на 20 век се пресели во денешно Немањица. Во 19 век селото било доста богато и развиено,во него постоел сточен пазар , но во спорот со Св.Николе тој бил префрлен таму , при што бил убиен тогашниот првенец на селото поп Крсто.Со тоа започнува постепеното губење на економското значење на селото во регионални рамки .Немањица одиграло активна улога во борбата против српското тиранско владеење за и после балканските војни.Познат е масовниот бојкот на регрутацијата во 1913 г. и учеството на немањичките регрути во крагуевачкиот бунт , кога заедно со останатите регрути од источна Македонија одбиле да дадат заклетва на српскиот крал.Во времето помеѓу двете војни во селото наизменично се сменувале ѕверствата на српската џандармерија и просрпските чети. Уште еден бунт ,овојпат против колективизацијата ,доведува до масовни репресии врз населението и голем судски процес во кој се осудени на затвор највидните жители на селото. После овие настани доаѓа до постепено иселување на населението и гаснење на економската моќ на еден потенцијален центар во овој регион.Во последните години се забележува тренд на вракање на родните огништа ,но сепак во околу 70% од активните семејства членовите се постари од 60 години.

Економија[уреди | уреди извор]

Во селото најзастапени се полјоделството и сточарството. Обработливото земјиште зафаќа 1.938 хектари, пасиштата зафаќаат 1.741 хектари, додека 283 хектари се шуми. Немањица е стопански недоволно развиено подрачје.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Немањица живееле 1.240 жители, сите Македонци.[1]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, во 1905 година во Немањица имало 1.260 Македонци, егзархисти.[2]

Според последниот попис од 2002 година, селото има 201 жител, од кои 199 Македонци и 2 Срби.[3]

На табелата е прикажан бројот на население во сите пописни години:[4]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 1.240[1] 1.260[2] 1.566 1.616 1.476 976 545 338 282 201

Во 1961 години бројот на жители изнесувал 1.462 жители, при што етничката дистрибуција била: 1.456 Македонци и 6 Срби. Меѓутоа како резултат на миграторните процеси село-град бројот на жители значително бил намален, со што Немањица потпаднало под категоријата на мали села. Во 1994 година, бројот на жители бил 282. (278 Македонци и 4 Срби)

Родови[уреди | уреди извор]

Немањица е македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички. Родови во Немањица се: Поп-Крстевци (15 куќи), Шалевци (8 куќи), Миладиновци (14 куќи), Ничевци (7 куќи), Догаџинци (19 куќи), Тролевци (7 куќи), Матевци (16 куќи), Поп-Јаневци или Сарамандевци (6 куќи), Поп-Митрушевци (3 куќи), Марчевци (15 куќи), Поповци (7 куќи), Ѓелевци (4 куќи), Ѓишевци или Парлапанци (3 куќи), Косиљаковци (7 куќи), Пиперковци (2 куќи), Мркулевци (7 куќи), Тасевци (12 куќи), Шијаковци (14 куќи), Џандарци (4 куќи), Ѓорчевци (1 куќа), Прдлевци (8 куќи), Шурковци (1 куќа), Чичевци или Кордуновци (5 куќи), Катранци (8 куќи), Ризевци (1 куќа), Камиларовци (6 куќи), Ристевци (2 куќи), Бурзевци (2 куќи) и Србевци (3 куќи). Некои од овие родови се староседелски, а други доселенички. Родот Тролевци порано имал 15 куќи, но се смалил поради иселување, основачот на родот се доселил од селото Трооло, и затоа го добиле името Тролевци. Родот Ристевци порано имал 10 куќи, но се смалил поради иселување, од родот Бурзевци потекнува Ванчо Бурзевски. Родот Србевци го добиле името поради тоа што нивниот предок бил заробен во Србија. Доселени се од селото Судиќ.[5]

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

За време на избори се гласа во основното училиште, во кое гласаат и жителите на околното светиниколско село Макреш.

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Цркви[6]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Во Немањица постојат основно училиште до IV одделение, дом на култура и услужни дејности.

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Литература[уреди | уреди извор]

  • Панов, Митко: Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја. Патрија, Скопје, 1998, 206 стр.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 233.
  2. 2,0 2,1 Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 134 - 135.
  3. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  5. Трифуноски, Јован. Овчеполска Котлина. Скопје. стр. 733-734-735. 
  6. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  7. КАМЕН ТЕМЕЛНИК ЗА ИЗГРАДБА НА ЦРКВА ВО С. НЕМАЊИЦА – СВЕТИ НИКОЛЕ

Надворешни врски[уреди | уреди извор]