Слоештица

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Слоештица
Викиекспедиција Железник 143.jpg

Поранешниот задружен дом во селото

Слоештица is located in Македонија
Слоештица
Местоположба на Слоештица во Македонија
Координати 41°16′N 21°4′36″E / 41.267° СГШ; 21.07667° ИГД / 41.267; 21.07667Координати: 41°16′N 21°4′36″E / 41.267° СГШ; 21.07667° ИГД / 41.267; 21.07667На функцијата {{#coordinates:}} ѝ се дадени неважечки аргументи
Регион Logo of Pelagonia Region.svg Пелагониски
Општина Грб на Општина Демир Хисар.png Демир Хисар
Област Железник
Население 221[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 7240
Повик. бр. 047
Надм. вис. 770 м
Commons-logo.svg Слоештица на Ризницата


Слоештица — село во Општина Демир Хисар, во областа Железник, во околината на градот Демир Хисар.

Селото е познато по неколкумина истакнати дејци и легендата за коњаницата на Александар Македонски.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Стара куќа во селото Слоештица

Селото се наоѓа во југозападниот дел на Општина Демир Хисар, од десната страна на Црна Река. Селото е ридско, на надморска височина од 770 метри.[2]

Атарот на селото зафаќа простор од 21,4 км², при што преовладуваат шумите со површина од 1.511 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 330 хектари, а на пасиштата 269 хектари.[2]

Историја[уреди | уреди извор]

Во 19 век, Слоештица било христијанско село во рамките на Битолската каза (нахија Демир Хисар), на Отоманската Империја.

Легенда[уреди | уреди извор]

Селото е познато по својата легенда за Александар Македонски. Имено во близина на селото, постои еден карпест рид на којшто сѐ уште постојат отисоци од копитата на коњаницата на Александар Македонски. Тие се траги видени кон месноста Бела Река каде што војниците на Александар Македонски сечеле лески за копјата на фалангата.

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Слоештица имало 650 жители, сите Македонци христијани.[3] По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Слоештица имало 720 жители.[4]

Во текот на втората половина на 20 век, од Слоештица се иселил значителен број од населението, така што, населбата преминала од средно, во мало село. Во 1961 година селото имало 746 жители, а во 1994 година 299 жители, македонско население.[5]

Според последниот попис од 2002 година, во селото живееле 221 жител, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[6] 1905[7] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 650 720 878 841 746 621 535 312 299 221
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[8]

Родови[уреди | уреди извор]

Слоештица е македонско село.

Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1952 година родови во селото:[9]

  • Староседелски и доселенички со непозната старина: Домазетовци (2 к.), Кајчовци (7 к.), Коруновци (2 к.), Кузевци (2 к.), Џајковци (4 к.), Јанкуловци (5 к.), Богевци (14 к.), Петревци (5 к.), Ѓорговци (3 к.), Ристевци (2 к.), Сивевци и Плевнешовци (21 к.), Деспотовци (2 к.), Петковци (5 к.), Митревци (8 к.), Мегленовци (8 к.), Цапарковци (13 к.), Ѓурковци (2 к.), Бојановци (1 к.) и Ночевци (6 к.)
  • Доселени со позната старина: Поповци (11 к.) доселени се од селото Бабино; Илијовци (1 к.) доселени се од селото Церово; Пољанковци (1 к.) доселени се од селото Суво грло; Трајановци (7 к.) доселени се од мијачкото село Галичник; Шврговци (4 к.) доселени се од селото Базерник; Евендиовци (2 к.) доселени се од селото Сладуево; Тренчевци (2 к.) доселени се од селото Јанковец, Преспа. Ја знаат следната генеологија Алексо (жив на 45 год. во 1952 година) Тале-Стојко-Тренче, кој се доселил во селото.

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Гробот на писателот Петре М. Андреевски во дворот на црквата „Св. Петка“ на влезот во селото

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на проширената Општина Демир Хисар, на која ѝ била додадена поранешната Општина Сопотница по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото припаѓало на некогашната Општина Сопотница.

Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Демир Хисар.

Во периодот 1952-1955, селото се наоѓало во тогашната Општина Жван, во која покрај селото Слоештица, се наоѓале и селата Вирово, Жван, Мренога, Радово, Сопотница, Суво Грло и Церово. Општината Жван постоела и во периодот 1950-1952, кога влегувале селата Жван, Мренога, Слоештица, Сопотница и Суво Грло.

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Главната манастирска црква „Св. Никола“ на Топличкиот манастир
Археолошки локалитети[11]
  • Заврток — населба од доцноантичко време.
Цркви[12]
Манастири
Валавици

Над селото има валавници од кои постојано гргори водата која паѓа од високо. Под валавиците често доаѓаат излетници кои постојано наминуваат да се освежат во летниот период, други доаѓаат заради планината која изобилува со шумски плодови и најубавите видови печурки. Само таму може да се најде и најретката - тартуфот.

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Во селото функционира ликовна колонија на „Art Point - Gumno“ која е непрофитна организација сместена во селото. Нивните активности се фокусирани на уметностите, културата, грижа за животната средина и за локалниот економски развој на горнодемирхисарскиот регион.

Во селото Слоештица, секоја година, на 28 август, се одржува манифестацијата „Славење на пирејот“ во спомен на писателот Петре М. Андреевски.[13]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

  • годишна културна манифестација „Славење на пирејот“ во чест на Петре М. Андреевски[14]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 "Попис на Македонија" (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 3 декември 2016. 
  2. 2,0 2,1 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 202-203. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 3 декември 2016 г. 
  3. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 240.
  4. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.172-173.
  5. Мренога на вебсајтот на Општина Демир Хисар
  6. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  7. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  8. "Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна". Државен завод за статистика. 
  9. . Архив МАНУ Фонд „Бранислав Русиќ“ АЕ 97/1б „Железник“ Слоештица. 
  10. "Основно образование". македонски: Општина Демир Хисар. конс. 26 јули 2016. 
  11. Коцо, Димче (1996). „Археолошка карта на Република Македонија“. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  12. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  13. Александар Матески, „Плакенска Планина“, Економија и бизнис, година 18, број 219, септември 2016, стр. 106-107.
  14. „Славење на пирејот“ во Слоештица“, „Нова Македонија“, 27 август 2012 (посет. 26 јуни 2013 г).

Надворешни врски[уреди | уреди извор]