Општина Дебар
|
||||||||||
| Општи податоци | ||||||||||
| Седиште | Дебар | |||||||||
| Регион |  Југозападен регион |
|||||||||
| Површина | 145,67 км² | |||||||||
| Основање | 2004 | |||||||||
| Службен јазик | македонски и албански јазик | |||||||||
| Демографија | ||||||||||
| Население | 19.542 жители | |||||||||
| - проценка од 31.12.2011 | 20.371 жители | |||||||||
| Густина на население | 134,15 жит/км² | |||||||||
| Населени места | ||||||||||
| Етнички групи | Македонци (Македонци-муслимани) и Албанци | |||||||||
| Локална управа | ||||||||||
| Градоначалник | Ружди Љата | |||||||||
| Совет | 15 члена | |||||||||
| Контактни податоци | ||||||||||
| Адреса на седиште | 8 септември 72 1250 Дебар | |||||||||
| Телефон | 046 831-187, 046 831-086 (Градон.), 046 831-196 (Ц.) 046 831-015(Секр. На Градон.) | |||||||||
| Факс | 046 831-555, 046 831-015 | |||||||||
| Портал | Службен портал | |||||||||
| Е-пошта | е-пошта | |||||||||
Општина Дебар е општина во Западна Македонија. Центар на општината е градот Дебар. Според пописот од 2002 година, општината имала население од 19.542 жители, од кои мнозинството се Македонци и Албанци.
Содржина |
Географиja [уреди]
Општина Дебар се наоѓа во Западна Македонија, дел од Југозападниот регион. Општината се наоѓа во Дебарскиот регион и има вкупна површина од 142.67 километри квадратни. На исток граничи со Албанија, на југ со Центар Жупа и Струга, на исток со Другово и на север со Маврово и Ростуша. Во општината се наоѓа планината Дешат и Кораб и Дебарското Езеро.
Економија [уреди]
Главен стопанско објект во општината е ХЕЦ „Шпилје“. Градското население во општината се занимава со трговија, производство и услуги, а руралното население со сточарство, земјоделство и шумарство.
Демографија [уреди]
- Население
Според пописот на население од 2002 година, општината има вкупно население од 19. 542 жители со густина на население од 134.15 жители на километар квадратен. Етничкиот состав на општината бил следниот[1]:
| народ | број | процент |
| Македонци* | 3.911 | 20,01% |
| Албанци* | 11.348 | 58,07% |
| Турци* | 2.684 | 13,73% |
| Роми | 1.080 | 5,53% |
| Срби | 22 | 0,11% |
| Бошњаци | 3 | 0,02% |
| Власи | 2 | 0,01% |
| други* | 492 | 2,52% |
- *Треба да се напомене дека иако во Дебар се попишани 1415 луѓе како Турци, тоа се всушност Македонци-муслимани со оглед на тоа дека од попишаните Турци 98% за мајчин јазик се изјасниле дека им е македонскиот. Со тоа бројот на Македонци по националност во Дебар без разлика на вероисповеста е всушност 4469 или 30,69% (бројот на попишани со мајчин македонски јазик). Исто така и околните села на Дебар се во најголем дел македонски (населени со Македонци-муслимани). Дел од Македонците-муслимани се изјасниле и како Албанци. Мал број од Македонците-муслимани се изјасниле и како други.
- Мајчин јазик
Мајчин јазик на населението според пописот од 2002[2]:
| јазик | број | процент |
| македонски јазик | 5.973 | 30,5 |
| албански јазик | 12.051 | 61,6 |
| турски јазик | 1.358 | 6,9 |
| ромски јазик | 50 | 0,25 |
| српски јазик | 19 | 0,09 |
| босански јазик | 3 | 0,01 |
| други | 88 | 0,45 |
Иселеништво [уреди]
Иселувањето на населението од Општина Дебар е процес кој се одвива подолг период. Во минатото, миграцијата била воглавно село-град или град-град, но денес е забележано големо отселување на населението во странски држави.
Општествени институции [уреди]
- Цркви[3]
- Црква „Св. Димитриј“ - Баниште - црква од 19 век;
- Црква „Св. Јован“ - Баниште - црква од 20 век;
- Црква „Св. Илија“ - Баниште - руинирана црква од 14 век;
- Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Гари
- Црква „Св. Никола“ - Долно Косоврасти - црква од 19 век, возобновена во 1985 година.
- Манастир „Св. Ѓорѓи Победоносец“ - Рајчица
- Црква „Св. Варвара“ - Рајчица, во маалото Рајчки
- Црква „Св. Атанасиј“ - Рајчица, во маалото Влаовци
- Црква „Св. Димитриј“ - Рајчица, во маалото Радовци
- Училишта
Културни и природни знаменитости [уреди]
- Археолошки локалитети[4]
- Краста - средновековна црква и некропола;
- Ров - средновековна некропола;
- Арбановци - средновековна некропола;
- Заградишта - средновековна тврдина;
- Стар Пат - средновековен пат;
- Елица - средновековна црква и некропола;
Администрација и политика [уреди]
Градоначалник на општина Дебар е Аргетим Фида. Општината има вкупно 15 советници кои го претставуваат 18 села од општината.
Во склоп на општина Дебар е градот Дебар и се следниве села: Баниште, Бомово, Гари, Горно Косоврасти, Долно Косоврасти, Коњари, Кривци, Могорче, Осој, Отишани, Рајчица, Селокуќи, Спас, Татар Елевци, Трнаник, Хаме и Џепиште
Личности [уреди]
- Трифон Ангелов (Баниште, 1872 - ?), револуционер[5]
- Воислав Илиќ - (Баниште), поет и раскажувач, доктор на филолошки науки, литературен критичар и историчар.
- Божин Теофилов - македонски комита, учесник во Илинденското востание во четата на Георги Сугарев, војвода на ВМРО во Дебарско и Реканско
- Неделко и Ристе Китанови - македонски комити, членови на дебарската чета на ВМРО. Ристе загинал во 1902 во борба со турскиот аскер кај селото Јанче, а Неделко учествувал и се борел во Илинденското востание.
- Иван Аговски - македонски револуционер
- Ибе Паликуќа - народен херој од НОБ
- Живко Ошавков - социолог и философ од Бугарија, еден од основоположниците на социологијата во Бугарија
- Јордан Даниловски (р. 15 јануари 1957) - македонски поет, критичар, есеист, романсиер.
- Васил Куноски (20 ноември 1916 - 13 јуни 1993) - македонски поет за деца.
- Иван Ивановски (10 јуни 1930) - македонски поет, раскажувач, писател за деца, театарски критичар.
- Алексиј Зографски - преродбеник
- Никола Аџиев - револуционер
- Силко Цветков - револуционер
- Тришо Стојановски - писател
Култура и спорт [уреди]
ФК Кораб (Дебар), оформен 1923 година. Има настапувано во 2 МФЛ (Втора Македонска Фудбалска Лига).
Наводи [уреди]
- ↑ Попис на населението во Македонија, 2002
- ↑ Попис на Македонија 2002: јазик, националност и религија
- ↑ „Цркви во Дебарко-реканската парохија“ (на македонски). Дебарско-кичевска епархија. http://www.dke.org.mk/namesnistva/debarsko.asp. проверено на 2011-02-25.
- ↑ Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
- ↑ „Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр.34.
Поврзано [уреди]
Надворешни врски [уреди]
- Општина Дебар во „АБВ - деловен именик“
- Општина Дебар на „Златна Книга“
- Општина Дебар на mojsovetnik.org.mk
|
|||||||||||
|
|||||||||||
