Моклиште (село)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Моклиште
Моклиште is located in Македонија
Моклиште
Местоположба на Моклиште во Македонија
Моклиште на интерактивна карта

Координати 41°23′15″N 22°02′41″E / 41.38750° СГШ; 22.04472° ИГД / 41.38750; 22.04472Координати: 41°23′15″N 22°02′41″E / 41.38750° СГШ; 22.04472° ИГД / 41.38750; 22.04472
Регион Logo of Vardar Region.svg Вардарски
Општина Кавадарци
Население нема жит.
(поп. 2002)
Шифра на КО
Надм. вис. 411 м
Моклиште на општинската карта
Моклиште во Општина Кавадарци.svg

Атарот на Моклиште во рамките на општината

Моклиште — историско село во Кавадаречко, на 6км југоисточно од Кавадарци, во непосредна близина на селото Ваташа, на десниот брег на реката Луда Мара.

Историја[уреди | уреди извор]

Моклиште е населено уште од железното време, за што сведочи наоѓалиштето Моклишко Кале непосредно до манастирот.[1]

Во XIX век Моклиште ѝ припаѓало на Тиквешката каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Моклишта имало 140 жители, сите Македонци христијани.[2][3]

На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го наведува Моклишта (Moklišta) како христијанско село населено со Македонци.[2][4]

Родови[уреди | уреди извор]

Моклиште било македонско село, но денес иселено.

Според истражувањата од 1920-1924 во селото живееле следните македонски родови.

  • Староседелци: Петревци (1 к.), Тренчевци (1 к.) и Петковци (2 к.)
  • Доселеници: Лазарковци (1 к.) доселени биле во 1860 година од селото Гарниково; Дрчевци (1 к.) доселени биле во 1860 година од селото Бунарче, а таму во почетокот на 19 век од селото Драчевица; Пеневци (1 к.) и Ширковци (1 к.) доселени биле во 1880 година од селото Гарниково; Грасковци (1 к.) доселени биле во 1890 година од селото Бунарче; Бошавци (1 к.) доселени биле во 1896 година од селото Долна Бошава; Андовци-Колчевци (1 к.) и Пановци (1 к.) доселени биле во 1902 година од селото Конопиште; Дуковци (2 к.) доселени биле во 1906 година од селото Бунарче; Серенковци (1 к.) и Биџовци (1 к.) доселени биле во 1916 година од мегленското село Зборско; Трајковци (1 к.) доселени биле во 1919 година од селото Горна Бошава; Миндевци (2 к.) доселени биле во 1920 година од селото Дабниште, каде се населиле во 1916 година од мегленското село Зборско.[5]

Денес[уреди | уреди извор]

Денес Моклиште е познато излетничко и рекреативно место во Тиквешијата. Каде кавадарчани најчесто го слават 1 мај. Поради широките и рамни тревнати ливади, близината на реката Луда Мара и споменикот на 12-те убиени ваташки младинци, Моклиште исто така е и позното одредиште за екскурзии на основни и средни училишта од другите градови во Македонија.

Преку хидросистемот „Моклиште“, изграден во 1950 г. градот Кавадарци се снабдува со вода за пиење.

Во селото подигнат споменик на 12-те младинци од Ваташа стрелани од бугарскиот окупатор во 1943 г.

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Моклишки манастир „Свети Никола“[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Моклишки манастир.

Во Моклиште се наоѓа и познатиот Моклишки манастир, посветен на Свети Никола, подигнат во 1595 г. од страна на зографот Никола и неговите синови од селото Тимјаник.

Во Моклишкиот манастир во XVII век мошне успешно работи ќелијното училиште, а првите писмени луѓе во овој крај своето описменување го стекнале токму во овој манастирски комплекс. Манастирот имал богата библиотека која според Јордан Хаџи Константинов - Џинот, кој бил учител во селото Ваташа изнесувала околу 30 товари книги и ракописи. Со запустувањето на Полошкиот манастир монасите се преселиле во овој манастир и ја продолжиле својата работа.

Археолошки наоѓалишта[уреди | уреди извор]

На подрачјето на Моклиште и околината среќаваат археолошки наоѓалишта:[1]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Грозданов, Цветан; Коцо, Димче; и др. (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Т. 2. Скопје: МАНУ. стр. 153-154. ISBN 9989-649-28-6.
  2. 2,0 2,1 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  3. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 154.
  4. Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927
  5. . Радовановиќ, Воислав. Тиквеш и Рајец. Отсутно или празно |title= (help)CS1-одржување: others (link)