Висока

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Висока
Όσσα
Висока се наоѓа во Грција
Висока
Координати: 40°50′ СГШ 23°12′ ИГД / 
Земја Грција
Област Централна Македонија
Округ Солунски округ
Општина Лагадина
Општ. единица Лагадина
Надм. вис. 640 m (2,100 ft)
Население (2001)[1]
 • Вкупно 835
Часовен појас EET (UTC+2)
 • Лете (DST) EEST (UTC+3)

Висока (грчки: Όσσα, Оса, до 1927 Βυσσώκα, Висока)[2] — село во Општина Лагадина во Солунски округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа на 17 километри североисточно од градот Лагадин (Лагадин) и на 35 километри североисточно од Солун (Тесалоники), на Богданската Планина. Селото се наоѓа на надморска височина од 640 метри.

Историја[уреди | уреди извор]

Крај населбата има траги од населба од 4 век п.н.е.. На ридот Кури има населба од елинистичката епоха[3].

Во 1751 година, жителка на Висока по име Кирјана настрадала за верата и била канонизирана од Православната црква како Света Кирјана Солунска. Црквата Света Кирјана во селото била изградена во 1868 година, додека црквата посветена на Свети Архангел во 1804 година[4].

Во „Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника“ , издадена во Цариград во 1878 година и статистиката на машкото население од 1873, селото се состоело од 270 семејства со 305 жители муслимани и 931 Македонци[5][6]Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година, селото имало 200 муслимани и 1350 жители Македонци[5][7].

Селото било под влијание на Цариградската патријаршија. Според податоците на секретарот на егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во селото живеале 2000 македонски гркомани[5][8], и функционирало грчко училиште.

Во текот на Втората Балканска војна, во селото вллегле грчките војски[9]. По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција. На пописот од 1913 година биле евидентирани 1680 жители, додека на пописот од 1920 година, во селото биле евидентирани 1726 жители. Според Лозанскиот договор, во селото било населено грчко население од Мала Азија, Источна Тракија и Понд, додека муслиманското население било принудено да си замине од селото. Во 1927 година, селото било прекрстено во Оса.[10]

Демографија[уреди | уреди извор]

Во 1928 година селото броело 1626 жители.[11], додека во 1940 година селото броело 1703 жители.

Селото 889 пописот од 1951 година броело 1399 жители, на пописот од 1961 година, во селото живееле 1381 жител, во 1971 година имало 889 жители, во 1981 година имало 576 жители, додека во 1991 година имало 856 жители[12]. Денеска, населението на селото е 835 жители според пописот од 2001 година.

Еве преглед на населението во сите пописни години, од 1940 г. до денес:

Година 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Население 1703 1399 1381 889 576 856 835 /
Извор за 1940-1991 г.: Т. Симовски, Населените места во Егејска Македонија


Личности[уреди | уреди извор]

Родени во Висока
  • Георгиос Грилос (Γεώργιος Γρύλλιος)[13]
  • Георгиос Карајанис или Аримис (Γεώργιος Καραγιάννης ή Αρίμης)[14]
  • Димитриј Гролос (р. 1939)
  • Запран Стојанов[15]
  • Иван Ангелов=
  • Јоанис Узунис (Ιωάννης Ουζούνης)[16]
  • Кирјана Солунска (? – 1751)
  • Петрос Боскупсиос (Πέτρος Μποσκούψιος)[17]
  • Стојанис Алтикис (Στογιάννης Αλτίκης)[18]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. (PDF 39 Мб) Фактична состојба на населението и домовите во Грција според пописот од 18 март 2001 г.. Државен завод за статистика на Грција. 2003. http://dlib.statistics.gr/Book/GRESYE_02_0101_00095.pdf. 
  2. Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Μπέροβα -- Όσσα
  3. http://intaxiarxes.blogspot.mk/p/blog-page_7642.html
  4. Δήμος Λαγκαδά
  5. 5,0 5,1 5,2 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  6. Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г., Македонски научен институт, София, 1995, стр. 153.
  7. Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 153.
  8. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 196-197.
  9. Симовски, Тодор (1998). Населените места во Егејска Македонија : географски, етнички и стопански карактеристики. II. Скопје: Институт за национална историја. стр. 94. 
  10. Λιθοξόου, Δημήτρης. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971
  11. Κατάλογος των προσφυγικών συνοικισμών της Μακεδονίας σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) έτος 1928
  12. Folketeljing 2011, revidert
  13. Μάνος, Νικόλαος. Αφανείς Γηγενείς Μακεδονομάχοι (1903-1913), Ι. Σ. Κολιόπουλος (επιστ. εποπτεία), Ι. Δ. Μιχαηλίδης – Κων. Σ. Παπανικολάου (επιμ.), Θεσσαλονίκη, Ε.Μ.Σ. – University Studio Press, 2008, стр.61
  14. Μάνος, Νικόλαος. Αφανείς Γηγενείς Μακεδονομάχοι (1903-1913), Ι. Σ. Κολιόπουλος (επιστ. εποπτεία), Ι. Δ. Μιχαηλίδης – Κων. Σ. Παπανικολάου (επιμ.), Θεσσαλονίκη, Ε.Μ.Σ. – University Studio Press, 2008, стр.61
  15. „Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр. 670.
  16. Μάνος, Νικόλαος. Αφανείς Γηγενείς Μακεδονομάχοι (1903-1913), Ι. Σ. Κολιόπουλος (επιστ. εποπτεία), Ι. Δ. Μιχαηλίδης – Κων. Σ. Παπανικολάου (επιμ.), Θεσσαλονίκη, Ε.Μ.Σ. – University Studio Press, 2008, стр.61
  17. Μάνος, Νικόλαος. Αφανείς Γηγενείς Μακεδονομάχοι (1903-1913), Ι. Σ. Κολιόπουλος (επιστ. εποπτεία), Ι. Δ. Μιχαηλίδης – Κων. Σ. Παπανικολάου (επιμ.), Θεσσαλονίκη, Ε.Μ.Σ. – University Studio Press, 2008, стр.61
  18. Μάνος, Νικόλαος. Αφανείς Γηγενείς Μακεδονομάχοι (1903-1913), Ι. Σ. Κολιόπουλος (επιστ. εποπτεία), Ι. Δ. Μιχαηλίδης – Κων. Σ. Παπανικολάου (επιμ.), Θεσσαλονίκη, Ε.Μ.Σ. – University Studio Press, 2008, стр.60

Литература[уреди | уреди извор]

  • Oblak V. Macedonische Studien. Die slavischen Dialekte des sudlichen und nordwestlichen Macedoniens. Wien, 1896.
  • Mieczyslaw Malecki, Dwie gwary macedonskie (Suche; Wysoka w Solunskiem) Czesc II: Slownik Krakow, 1936, МПр, 3 и 4
  • Младенов М. Сл. Солунски говор // Стойков Ст. Българска диалектология. София, 1993. С. 185.
  • Младенов Ст. Българската реч в Солун и Солунско // Младенов Ст. Избрани произведения. София, 1992. С. 332.
  • Кочев Ив. Старобългарските диалектни явления и понятието солунски говор // Български език, 1987, кн. 3. С. 174.
  • Ελευθερίας Παπαδάκη „Η Οσσα από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα“, 1983.
  • Видоески, Божидар. Висока (Общеславянский лингвистический атлас 112). Fonološki opisi srpsko hrvatskih, slovenačkih i makedonskih govora ubuhvačenih Opšteslovenskim lingvističkim atlasom. Knjiga I. Sarajevo: Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1981, стр. 841-810.