Жидилово

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Жидилово е село во Општина Крива Паланка, во областа Славиште, во околината на градот Крива Паланка.


Жидилово
Жидилово is located in Македонија
Жидилово
Местоположба на Жидилово во Македонија
Координати 42°13′30″N 22°23′44″E / 42.22500° СГШ; 22.39556° ИГД / 42.22500; 22.39556Координати: 42°13′30″N 22°23′44″E / 42.22500° СГШ; 22.39556° ИГД / 42.22500; 22.39556
Општина Општина Крива Паланка
Население 302 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1335
Надм. вис. 800-1000 м
Commons-logo.svg Жидилово на Ризницата


Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Село Жидилово се наоѓа југоисточно од градот Крива Паланка, во непосредна близина на магистралниот пат Г-8 во правец на граничниот премин Деве Баир, на оддалеченост од 7 километри од градот. Атарот на селото зафаќа површина од 16,5 квадратни километри. На северозапад се граничи со селото Трново, на југ со селото Кркља, на југоисток со селото Узем и на североисток со Општина Ќустендил, Република Бугарија.

Историja[уреди | уреди извор]

Не се познати точни податоци за настанокот на селото, но потврдено е дека уште во времето на Османлиската Империја во 16 век, на оваа лoкација се наоѓaле неколку куќи и воденици по течението на Крива Река, а местото се именувало со името Црквиште. Во периодот на Кралството на Србите, Словенците и Хрватите, местото потпаѓа под Вардарската Бановина и е општина, вклучувајќи ги во себе и околните села Кркља, Узем, Трново и Костур. Во тој период, наставата во тогашното основно училиште се изведува исклучиво на српски јазик. Во периодот на Втората светска војна, селото, како и Градот Крива Паланка, заедно со целиот источен дел на тогашна Вардарска Бановина, потпаѓа под бугарска власт. Постарите селани се уште се сеќаваат на жестоките бомбардирања на селото од страна на бугарски воени авиони. По ослободувањето на тероторијата, во која биле вклучени голем број на локални жители, селото е дел од Општина Крива Паланка, во рамките на СРМ (СФРЈ). Во периодот по ослободувањето, селото го доживува својот процут, како средиште на образовниот, културниот и уметничкиот живот источно од Крива Паланка. Во рамките на тогашното централно основно училиште ‘‘Јосип Броз Тито‘‘ функционира училишна задруга, во рамки на која учениците ги изразуваат своите способности во голем број на области. Неколку години по ред, училиштето е наградувано на федерално ниво, за најдобра ученичка задруга во Југославија. Од 1995 година, училиштето е преименувано во подрачно основно училиште ‘‘Јоаким Крчовски‘‘.

Економија[уреди | уреди извор]

Во селото најзастепено е сточарството, пред се одгледувањето на ситен добиток. Пред извесно време работеше и предилница (килимара) која подоцна беше претворена во погон за монтажа на моторцикли на електричен погон. Воглавно, населението егзистира од производство на компир и други производи и од блискиот рудник Тораница, кој неодамна се рестартира.

Од неодамна е отворена текстилна конфекција во просториите на старата килимара, во која се вработени околу 60 лица, поголемиот број жители на селото.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Жидилово живееле 826 жители, сите Македонци.[1]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Жидилово имало 888 Македонци, егзархисти.[2]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 302 жители, од кои 299 Македонци и 3 други.[3]

На табелата е прикажан бројот на населението во сите пописни години:[4]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 826[1] 888[2] 761 803 723 603 408 292 300 302

Родови[уреди | уреди извор]

Жидилово е чисто православно македонско село. Според народното предание денешното село е основано околу 1850-1860-тите години. Сите родови во селото се доселени со непозната старина.[5]

Родови во Жидилово се: Вујиновци (11 к.), Цоневци (9 к.), Качаровци (8 к.), Куларовци (8 к.), Цибавци (6 к.), Чекмеџиовци (6 к.), Главинци (6 к.), Анѓелковци (6 к.), Жежовци (4 к.), Дејановци (4 к.), Марковци (3 к.), Јаќимовци (2 к.) и Бошковци (1 к.), како што е спомнато и погоре сите родови се доселени со непозната старина. Во родот Марковци се знае следната генеологија Стојчо (жив на 53 год. во 1973 година) Ристаќи-Стаменко-Марко, основачот на родот кој се доселил.

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Во селото работи подрачно основно училиште ‘‘Јоаким Крчовски‘‘, во кое од прво до осмо одделение учат околу 90 ученици, како од Жидилово, така и од околните села Узем, Кркља и Трново. По пожарот во 2003 година, од кој беше зафетен дел од училиштето, истото беше целосно реновирано.

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Во селото има пошта и матична служба. Во рамки на локалната самоуправа, егзистира и работи Месна заедница Жидилово, која се занимава со локалните проблеми на населението.

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Во близина на основното училиште неодамна е поставена спомен плоча на паднатите борци за време на Втората светска војна.

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Секоја година, по повод празникот на сесловенските просветители, светите браќа Кирил и Методиј, на 24-ти мај се одржува сенароден собир, проследен со пригодна културноуметничка програма, која ја приготвуваат учениците од основното училиште, во соработка со КУД ‘‘Карпош‘‘ од Крива Паланка.

Личности[уреди | уреди извор]

  • Атанас Стојков Анагелов - македонско-одрински доброволец[6]
  • Станојко Алексов - македонско-одрински доброволец[7]
  • Станојко Ангелов (р. 18 ноември 1933) - поранешен професор на УКИМ;[8]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика София, 1900, стр. 224.
  2. 2,0 2,1 Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, рр. 142-143.
  3. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  5. Трифуноски, Јован (1976). Кривопаланачка област. Загреб: ХАЗУ. стр. 254-255. 
  6. Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав, Главно управление на архивите, 2006, стр. 24.
  7. „Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр. 20.
  8. Шумарски факултет (2012) (на македонски/english). 65 години Шумарски факултет (1947-2012) / 65 years Faculty of forestry in Skopje: on the annyversary. Скопје. ISBN 978-9989-132-15-5. http://www.sf.ukim.edu.mk/izdavacka_dejnost/monografija/UKIM_SFS_Monografija_65_godini.pdf.