Кркља

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Кркља
Кркља is located in Македонија
Кркља
Местоположба на Кркља во Македонија
Координати 42°12′50″N 22°23′39″E / 42.21389° СГШ; 22.39417° ИГД / 42.21389; 22.39417Координати: 42°12′50″N 22°23′39″E / 42.21389° СГШ; 22.39417° ИГД / 42.21389; 22.39417
Општина Општина Крива Паланка
Население 227 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1335 (пошта Жидилово)
Надм. вис. 800-1800 м

Кркља е село во Општина Крива Паланка, во областа Славиште, во околината на градот Крива Паланка.


Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Село Кркља се наоѓа на левата страна по течението на Крива Река, на оддалеченост од 8 километри од градот Крива Паланка, во источен правец. До селото води локален асфалтен пат, кој во должина од околу 4 километри, ги поврзува сите маала во селото. Атарот на селото зафаќа површина од 20,39 квадратни километри. На север е граничи со селата Киселица, Трново и Жидилово, на исток со селата Узем и Костур, на југозапад со селата Б’с и Варовиште и на запад со селото Дрење.

Историja[уреди | уреди извор]

Нема точни податоци за настанокот на селото, но потврдено е дека селото егзистирало уште во периодот на Отоманската Имерија во 16 век. Етимолошки толкувано, името на селото потекнува од турскиот збор ‘‘кркле‘‘, што во превод значи ‘‘сече‘‘, симболично означувајќи ја Кркљанска Река, која со длабок кањон го дели атарот на селото на два дела. Селото, како и денес, претставува главна врска меѓу Крива Паланка и граничниот премин Деве Баир. Во минатото, низ него минувале многубројни каравани со разновидна стока, натоварена на камили. Во една прилика, при илегален премин на Османлиско-Бугарската граница, со намера да ја посети Царска Русија, во селото определен период престојувал и малку познатиот македонски револуционер, Исаија Мажовски од западниот дел на Македонија. Во доцниот осумнаесетти век, селото е познато во областа по раширеното дервенџиство. И денес постои локација во селото кое во спомен на дервенџиите го носи името Дервен.

Економија[уреди | уреди извор]

Населението од овој предел се занима исклучиво со земјоделие и сточарство. Најмногу се одгледува ситен добиток. Во минатото, населението од ова село одржувало постојани економски врски со локалните Власи од Калин Камен (место на Осоговските Планини), изразена преку размена на продукти, најчесто волна, кожа, компири и сл.

Од неодамна стартуваше со работа блискиот рудник ‘Тораница‘, во кој се вработени поголем број на жители од селото. Дел од населението е вработено во новоотворената текстилна конфекција во соседното село Жидилово. Инаку од ова село потекнува и долгогодишниот прв мајстор на Струмичката Млекара ЗИК,Герасим Ангеловски.

Селото е познато и по рибник-ресторанот сместен непосредно до Крива Река.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Кркља живееле 500 жители, сите Македонци.[1]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Кркља имало 640 Македонци, егзархисти.[2]

Според пописот од 2002 година, во селото живеат 227 жители, сите Македонци.[3]

На табелата е прикажан бројот на населението во сите пописни години:[4]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 500[1] 640[2] 1.101 1.153 1.000 904 465 306 318 227

Село Кркља спаѓа во села од разбиен тип, со повеќе маала, како Лештарци, Назрци, Пајковци, Гелевци, Ковачи, Бошњаци,Божовци, Џиковци, Дрвенџици, Ширинци, Тукарци, Спасковци, Ѓурундапци, Бобевци, Куртаци, Љути Рид и др., со вкупна популација од околу 300 постојани жители. Освен Македонци, не се познати други националности. Во последните неколку години, забележано е масовно враќање во заборавените родни огништа, што резултираше со обновување на многу куќи, како и градење на голем број викендици по прекрасните падини на подножјето на Осоговските Планини.

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Во селото нема општествени институции. Единствено функционира Месната заедница Кркља, предводена од кмет.

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Сите административни и политички потреби, населението ги задоволува во соседното село Жидилово (пошта, матична служба, училиште, продавници).

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Селото е сместено во бујните шуми на подножјето на Осоговските Планини и изобилува со разновиден растителен и животински свет. Во атарот на селото е сместен споменик, во чест на загинатите селани во одбраната на регионот во времето на окупацијата на селото од здружената германска и бугарска војска.

Редовни настани[уреди | уреди извор]

На повеќе локации во селото, перманентно се одржуваат општонародни собири по повод неколку големи православни празници.

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Голем дел од луѓето родени во село Кркља, денес се постојани жители на Крива Паланка и Скопје, а не е мал и бројот на оние кои се иселиле во Германија, Швајцарија, Канада, САД и Австралија.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]


  1. 1,0 1,1 Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 224.
  2. 2,0 2,1 Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, рр. 142-143.
  3. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.