Добровница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Добровница
Поглед на Добровница.jpg

Поглед на средишниот дел на селото

Добровница is located in Македонија
Добровница
Местоположба на Добровница во Македонија
Координати 42°16′37″N 22°19′26″E / 42.27694° СГШ; 22.32389° ИГД / 42.27694; 22.32389Координати: 42°16′37″N 22°19′26″E / 42.27694° СГШ; 22.32389° ИГД / 42.27694; 22.32389
Регион Logo of Northeastern Region, North Macedonia.svg Североисточен
Општина Coat of arms of Kriva Palanka Municipality.svg Крива Паланка
Област Славиште
Население 168[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1334
Повик. бр. 031
Надм. вис. 964 м
Добровница на општинската карта
Добровница во Општина Крива Паланка.svg

Атарот на Добровница во рамките на општината
Commons-logo.svg Добровница на Ризницата


Добровница (понекогаш се сретнува и како Дубровница) — село во областа Славиште, во Општина Крива Паланка, во околината на градот Крива Паланка.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Куќи во Србиновско Маало

Селото се наоѓа во областа Славиште, во северниот дел на територијата на Општина Крива Паланка, во северен правец од градот Крива Паланка, на оддалеченост од околу 10 километри.[2] Селото е ридско-планинско и раштркано, чии маала се наоѓаат на надморска височина од 900 до 1.140 метри.[2]

Селото се наоѓа во долината на Добровничка Река. Околни села се Осиче на југозапад, Голема Црцорија и Крстов Дол на североисток.[3]

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Гарваница (највисоко место во атарот), Крстато Дрво, Студенац, Вели Врв, Рашки Рид, Големе Њиве, Трначки Дол, Црцорски Дол, Лучка Река, Јабуки и Јагански Дол.[3]

Селото е од особен разбиен тип. Постојат шест маала: Србиновско, Речанско, Рашки Рид, Клинчаровско, Бељаковци и Гарваница. Првите две се во долинскиот дел, додека останатите лежат на висок терен.[3]

Селото се наоѓа северно од Крива Паланка, на ридско-планински предел. Селото е дел од географската област Славиште. На северозапад се граничи со селото Подржи Коњ, на север со селото Крстов Дол, на североисток со селата Голема Црцорија и Мала Црцорија, на југоисток со селото Киселица и на југозапад со селото Осиче.

Преку селото поминува асфалтен локален пат кој го поврзува селото со магистралниот пат Крива Паланка-Деве Баир, како и со соседните села. Во последно време патот прерасна во меѓународен, бидејќи е отворен граничен премин со Србија кај селата Голема Црцорија и Голеш. Но, и покрај тоа, што сега патот е меѓународен, се наоѓа во многу лоша состојба.

Средиште на селото е Србиновско Маало, каде се наоѓаат општествените установи и за кое жителите велат дека е Добровница.[3]

Историja[уреди | уреди извор]

Селото изобилува со старини. Мештаните имаат пронаоѓано ќупови, како и метални монети.[3]

Денешното село е релативно нова населба. Била населена мештани доселени од други краеви, најмногу од Србија и од Куманово. Причината за нивното доселување било да ги избегнат давачките, градејќи куќи на „скришно место“. Основањето на селото се случило крајот на XVIII век или почетокот на XIX век.[3]

Во XIX век, Добровница било село во Кривопаланечка каза, на Отоманското Царство.

Предание[уреди | уреди извор]

Според народното предание селото постоело уште во XVII век. Било село од збиен тип и се наоѓало во близина на сегашните гробишта. Во селото имало црква. По задушувањето на Карпошовото востание селаните биле принудени да го напуштат селото и заедно со австриската војска се повлекле на север. Подолг период селото останало без жители. Во втората половина на XVIII век во селото повторно почнало доселување. Најпрво е населена Речанска Маала (не се знае од каде се доселени). Потоа во Србиновци се населува едно семејство по потекло од Шумадија (Србија). Следува населување на маалото Бељаковци од кумановското село Бељаковце. Маалата Рашки Рид и Клинчарци се населени кон крајот на XIX век од соседното село Осиче, а во тој период е населено и маалото Гарваница од селата Осиче и Подржи Коњ.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Атарот зафаќа простор од 14,7 км². На него преовладуваат шумите на површина од 687,8 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 548,3 хектари, а на пасиштата 157,9 хектари.[2]

Селото, во основа, има полјоделско-шумарска функција.[2]

Плодната земја на атарот на Добровница била во посед на Турци од градот Крива Паланка до 1912 година.[3]

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Добровница имало 340 жители, од кои 320 Македонци и 20 Роми.[4][5] Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, во 1905 година во Добровница имало 328 жители, егзархисти.[6]

По Првата светска војна селото било дел од општината Подржи Коњ и имало 469 жители.[7]

Во 1961 година, селото броело 562 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 225 жители, македонско население.[2]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Добровница живееле 168 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[8] 1905[9] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 340 328 502 634 562 510 350 226 225 168
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[10]

Родови[уреди | уреди извор]

Добровница е македонско село, населено со македонски родови, кои се доселени од други краеви.[3]

Според истражувањата од 1973 година, родови во селото се:

  • Доселеници: Долни Бељаковци, Горни Бељаковци и Чукарци (21 к.), потекнуваат од ист предок и живеат во маалото Бељаковци. Доселени се од селото Бељаковце кај Куманово. Ја знаат следната генеологија Александар (жив на 37 год. во 1973 година) Давидко-Спасе-Петре-Анѓел-Симон, кој се доселил околу 1810 година; Шумадинци, Говедарници, Вучевци, доселени се од некое место во Србија Присојарци, доселени од Голема Црцорија и Черкези Доселени од Голема Црцорија, пред тоа од Крстов Дол и живеат во Србиновско Маало; Јовановци, Милошари и Џогановци (12 к.), и тие се доселени од некое место во Србија и живеат во маалото Гарваница; Баратлија (5 к.) и Дојчиновци (4 к.), потекнуваат од ист предок и живеат во маалото Река. Доселени се од селото Баратлија; Осиче (7 к.), доселени се од селото Осиче; Г. Црцовци (3 к.), доселени се од селото Голема Црцорија; Падинци, Богачиновци и Кривоорничани (9 к.) и Клинчарци и Лисичари (7 к.), доселени сеод селото Осиче. Првите живеат во селото Рашки Рид, а вторите во Клинчарци.

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Поглед на подрачното основно училиште „Јоаким Крчовски“
Поглед на главната селска црква „Св. Димитриј“

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Крива Паланка, која била една од малкуте општини, кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.

Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Крива Паланка.

Во периодот 1952-1955, селото било средиште на тогашната општина Добровница, во која покрај селото Добровница, се наоѓале и селата Голема Црцорија, Луке, Крстов Дол, Мала Црцорија и Подржи Коњ. Општината Добровница постоела и во периодот 1950-1952 и тогаш во нејзе се наоѓале селата Голема Црцорија, Добровница, Крстов Дол и Мала Црцорија.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 0976 според Државната изборна комисија, кое е сместено во основното училиште.[11]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 107 гласачи.[12]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Археолошки локалитети[13]
Цркви[14]
Реки[15]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

  • Спасовден — селска слава на Србиновско Маало
  • Духовден — селска слава на останатите маала на селото Добровница

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Иселеништвото од ова село било застапено во голема мера. Иселеници има во градовите во Македонија. Потоа во областа Банат во Војводина (Јабука, Качарево, Пландиште; околу 15 к.). Исто така, и во селото Чичево кај Берово. Миладиновци, Станковци, Радојковци, Павлевци и Јаќимовци се иселиле во селото Видовиште кај Кочани. Ристинци се иселиле во селото Метежево. Вучинци во селото Орел кај Свети Николе. Има иселеници и во Кучкарево кај Куманово.[3]

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 25 мај 2019. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 116. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 25 мај 2019 г. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Трифуноски, Јован (1973). Кривопаланачка област. Загреб: Хрватска академија на науките и уметностите. стр. 265-267. 
  4. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 224.
  5. Овој податок за Ромите не е веродостоен. Според народното предание во поновата историја на селото никогаш во него не живееле постојано населени Роми. На неколку години доаѓале Роми номади (калајџии) и тука се задржувале краток период. Некаде од седумдесеттите години на минатиот век повеќе не доаѓаат бидејќи повеќе не се употребуваат бакарни садови.
  6. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 142-143.
  7. Списък на населените места в Македония, Моравско и Одринско, София, 1917, с. 30.
  8. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  9. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  10. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика. 
  11. „Описи на ИМ“. конс. 25 мај 2019. 
  12. „Претседателски избори 2019“. конс. 25 мај 2019. 
  13. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  14. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  15. Петрушевски, Илија; Маркоски, Благоја (2014). Реките во Република Македонија. Скопје: Геомап. стр. 10. ISBN 978-9989-2117-6-8. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Реките_во_Македонија.pdf?uselang=mk. 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]