Огут

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Огут
Поглед на селото Огут.jpg

Поглед на селото

Огут is located in Македонија
Огут
Местоположба на Огут во Македонија
Координати 42°18′29″N 22°12′29″E / 42.30806° СГШ; 22.20806° ИГД / 42.30806; 22.20806Координати: 42°18′29″N 22°12′29″E / 42.30806° СГШ; 22.20806° ИГД / 42.30806; 22.20806
Регион Logo of Northeastern Region, North Macedonia.svg Североисточен
Општина Coat of arms of Kriva Palanka Municipality.svg Крива Паланка
Област Горна Пчиња
Население 152[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1330
Повик. бр. 031
Надм. вис. 1000 м
Слава Илинден
Огут на општинската карта
Огут во Општина Крива Паланка.svg

Атарот на Огут во рамките на општината
Commons-logo.svg Огут на Ризницата


Огут — село распослано во областа Горна Пчиња, во Општина Крива Паланка, во околината на градот Крива Паланка.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Испишано име на селото

Селото се наоѓа во областа Горна Пчиња, во крајниот северен дел на територијата на Општина Крива Паланка, каде што се допира со државната гранична линија со Србија.[2] Селото е раштркано и планинско, чии маала се наоѓаат на надморска височина од 900 до 1.200 метри. Од градот Крива Паланка е оддалечено 28 километри.[2]

Селото се наоѓа на нерамно планинско земјиште околу вливот на Метежевска и Подржикоњска Река. Месностите во атарот на селото се нарекуваат: Кита, Река, Чука, Здравац, Мечит, Вирови, Јанина Чука, Шилешки Рид, Гољак, Јанков Рид, Остра Чука, Село и Селиште.[3]

Селото Огут се наоѓа на северозапад од градот Крива Паланка. На исток се граничи со селото Подржи Коњ, на југоисток со селото Метежево, на југозапад со селото Нерав и на север со општината Трговиште, Србија.

Историја[уреди | уреди извор]

При основањето на селото, селото имало само три куќи, кои биле сместени во месноста Село. Тогаш, селото било мало и збиено. Кога селото се зголемило, мештаните започнале да се селат кај нивните сточарски колиби. Во тоа време, првите три селски рода Миленкоски, Стојковци и Пижинци истовремено основале три различни маала Присој, Стојковци или Пољана и Пижинци или Осичани. Четвртото маало Андреинци или Качарци било основано од новите доселеници. Со тоа, Огут од збиено прераснало во многу разбиено село.[3]

Во северниот дел на атарот, покрај долината на Подржикоњска Река се наоѓа месноста Градиште. На оваа висока карпеста чука се наоѓало утврдување, каде биле пронајдени ќерамиди и тули. Во југоисточниот дел на атарот, покрај долината на Метежевска Река се наоѓа месноста Остра Чука, каде биле пронајдени гробови и остатоци од населба. Исто така, во близина била пронајдена и стара градба, за која се верува дека била „римска“ црква. На месноста Селиште во 1922 година при надојдена вода на Подржикоњска Река биле откопани гробови.[3]

Се верува дека селото и претходно било населено од постаро словенско население, но тоа село се раселило. Денешното село било обновено од споменатите три рода, Миленкоски, Стојковци и Пижинци. Не се знае од каде се доселени.[3]

Во XIX век, Огут било село во Кривопаланечка каза, на Отоманското Царство.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Атарот зафаќа простор од 20 км². На него преовладува обработливото земјиште на површина од 725 хектари, на шумите отпаѓаат 533 хектари, а на пасиштата 476 хектари.[2]

Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.[2]

Население[уреди | уреди извор]

Поранешната караула во селото

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Огут имало 1.030 жители, од кои 980 Македонци и 50 Роми.[4] Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, во 1905 година во Огут имало 984 жители, егзархисти.[5]

По Првата светска војна селото имало 792 жители.[6]

Поради значителното иселување на населението, селото преминало од средно во мало село. Така, во 1961 година селото броело 730 жители, од кои 662 биле Македонци, а 65 жители Срби. Во 1994 година, бројот се намалил на 190 жители, од кои 176 Македонци и четири жители Срби.[2]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Огут живееле 152 жители, од кои 147 Македонци и 5 Срби.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[7] 1905[8] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 1.030 984 672 779 730 686 404 224 190 152
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[9]

Родови[уреди | уреди извор]

Огут е македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички.[3]

Родови во селото се:

  • Постари доселеници: Миленкоски (16 к.), потекнуваат од првите селски родови кои во втората половина на XVIII век го обновиле селото, живеат во маалото Присој; Стојковци (11 к.), потекнуваат од првите селски родови, живеат во истоименото маало; Андреинци (11 к.), гранка на родот Стојковци, живеат во истоименото маало и Пижинци (8 к.), потекнуваат од најстарите жители кои го обновиле селото. Овде дошле тројца браќа, од кои водат потекло наведените четири рода. Во првиот род се знае следната генеологија Милан (жив на 70 год. во 1950 година) Станојко-Јаќим-Стојче-Миленко, еден од браќата кои го обновиле селото.
  • Понови доселеници: Дедо Јанковци (18 к.), доселени се, но не знаат од каде, се сметаат за стари доселеници; Дедо-Пешак (8 к.), доселени се од селото Бабина Пољана, село кое се наоѓа во Горна Пчиња, но во српскиот дел; Дедо Стојчан (7 к.), гранка се од претходниот род; Дедо Мишак (6 к.), тие се гранка од претходните два рода; Осинчанци (5 к.), доселени се од селото Осиче; Ристинци (3 к.), гранка се од претходниот род, сместени во маалото Пижинци; Барчанци (3 к.), доселени се од селото Герман; Качаровци (9 к.), доселени се од селото Сурлица во Горна Пчиња, Србија, подалечно потекло имаат од Кратовско.

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Подрачното основно училиште „Јоаким Крчовски“
Амбуланта во селото

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Крива Паланка, која била една од малкуте општини, кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.

Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Крива Паланка.

Во периодот 1952-1955, селото било седиште на тогашната општина Огут, во која покрај селото Огут, се наоѓале и селата Метежево и Нерав. Општината Огут постоела и во периодот 1950-1952.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 0969 според Државната изборна комисија, кое е сместено во основното училиште.[10]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 94 гласачи.[11]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Археолошки локалитети[12]
Реки

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Во селото Долно Требешиње во близина на Врање се иселени Џоганци и Дурини, по потекло од Огут.[3] Има и иселеници во поново време.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 19 јули 2019. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 217. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 19 јули 2019 г. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Трифуноски, Јован (1964). Горна Пчиња. Белград: Српска академија на науките и уметностите. стр. 188-190. 
  4. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 224.
  5. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 142-143.
  6. Списък на населените места в Македония, Моравско и Одринско, София, 1917, с. 29.
  7. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  8. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  9. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика. 
  10. „Описи на ИМ“. конс. 19 јули 2019. 
  11. „Претседателски избори 2019“. конс. 19 јули 2019. 
  12. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]