Мала Црцорија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Мала Црцорија
Панорама на Мала Црцорија.jpg

Поглед на селото Мала Црцорија

Мала Црцорија is located in Македонија
Мала Црцорија
Местоположба на Мала Црцорија во Македонија
Координати 42°17′29″N 22°21′3″E / 42.29139° СГШ; 22.35083° ИГД / 42.29139; 22.35083Координати: 42°17′29″N 22°21′3″E / 42.29139° СГШ; 22.35083° ИГД / 42.29139; 22.35083
Регион Logo of Northeastern Region, North Macedonia.svg Североисточен
Општина Coat of arms of Kriva Palanka Municipality.svg Крива Паланка
Област Славиште
Население 112[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1334
Повик. бр. 031
Надм. вис. 1.009 м
Мала Црцорија на општинската карта
Мала Црцорија во Општина Крива Паланка.svg

Атарот на Мала Црцорија во рамките на општината
Commons-logo.svg Мала Црцорија на Ризницата


Мала Црцорија — село во областа Славиште, во Општина Крива Паланка, во околината на градот Крива Паланка.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Куќа во селото

Селото се наоѓа во областа Славиште, во источниот дел на територијата на Општина Крива Паланка, чиј атар се допира со државната гранична линија со Бугарија.[2] Селото е планинско и раштркано, чии маала се наоѓаат на надморска височина над 1.000 метри. Од градот Крива Паланка е оддалечено 12 километри.[2]

Мала Црцорија е сместена во долина во близина на македонско-бугарската граница, во непосредна близина на соседното село Голема Црцорија. Други околни села се Добровница на југозапад и Жеравина на североисток (Босилеградско, Бугарија).[3]

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Ширина, Вели Врв, Градиште (кај маалото Бошковци), Драгосарје, Бочевци, Преслап, Црцорковци, Китка, Голем Врв, Честак и други.[3]

Селото има разбиен тип. Се разликуваат вкупно 8 маала. Во секое маало живеат членови на истоимените родови.[3]

Селото Мала Црцорија се наоѓа северно од градот Крива Паланка. На исток се граничи со селото Трново, на југ со селата Киселица и Добровница, на запад со селото Голема Црцорија и на север со општина Ќустендил, Бугарија.

Историја[уреди | уреди извор]

Во атарот на селото постојат старини на повеќе месности. Биле пронајдени големи земјени ќупови.[3]

Постои верување дека селата Мала и Голема Црцорија биле основани од два браќа. Постариот се населил во Голема Црцорија, додека помалиот отишол во Мала Црцорија. Браќата, Мал и Голем Црцорко, се доселили негде од Србија. Во турско време, атарот на Голема Црцорија го држеле самите селани, додека атарот на Мала Црцорија бил чифлик.[3]

Мала и Голема Црцорија во основа имаат ист број на домаќинства. Меѓутоа, Мала Црцорија го добила своето име поради тоа што нејзе ја основал помалиот брат. Поради тоа што земјата во Мала Црцорија е порамна и пониска, во турско време селото било чифлик.[3]

Во XIX век, Мала Црцорија било село во Кривопаланечка каза, на Отоманското Царство.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Куќи во селото

Атарот зафаќа простор од 12,1 км². На него преовладува обработливото земјиште на површина од 518 хектари, на пасиштата отпаѓаат 358 хектари, а на шумите 276 хектари.[2]

Селото, во основа, има полјоделско-сточарска функција.[2]

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Мала Црцорија имало 350 жители, сите Македонци.[4] Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, во 1905 година во Мала Црцорија имало 520 жители, егзархисти.[5]

Поради иселувањето на населението, селото преминало од средно во мало село. Тоа, во 1961 година броело 418 жители, додека во 1994 година 149 жители, македонско население.[2]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Мала Црцорија живееле 112 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[6] 1905[7] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 350 520 545 550 428 372 259 134 149 112
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[8]

Родови[уреди | уреди извор]

Мала Црцорија е македонско православно село, родовите во селото се доселенички. Основачот на селото, Мал Црцорко, потекнува некаде од Србија. Родови во селото има колку маала и тоа се:[3]

  • Бошковци (14 к.), Белавинци (9 к.), Чифлижани (9 к.), Пикљанци (8 к.), Јанковци (6 к.), Радевци (3 к.), Малечканци (3 к.) и Мутевци (3 к.).

Според истражувањата пак на Бранислав Русиќ во 1953 година, родови во селото се:[9]

  • Староседелци: Боќевци (2 к.), Радевци (4 к.) и Шипкарци (2 к.).
  • Доселеници: Буљубаши (2 к.), доселени се однекаде; Мутевица (2 к.), доселени се од околината на Врање во Србија; Белавинци (17 к.), доселени се околу 1785 година од селото Враца западно од Ќустендил во Бугарија; Пикљанци (4 к.) и Ровелците (5 к.), доселени се од некое место во Албанија. Најпрво во Мождивњак, па во Мала Црцорија; Јанковци (17 к.), доселени се околу 1825 година од Церовица кај Ќустендил во Бугарија; Аризановци (3 к.) и Спасевци (3 к.), доселени се од споменатото село Враца кај Ќустендил; Ицковци (2 к.), доселени се од околината на Врање во Србија; Бошковци (14 к.), доселени се околу 1843 година од селото Сланошница близу Ќустендил во Бугарија; Цековци (3 к.), доселени се од селото Црвен Дол, северно од Ѓуешево во Бугарија и Атанасовци (2 к.), доселени се во 1833 година од селото Добровница, таму припаѓале на родот Србиновци.

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Крива Паланка, која била една од малкуте општини, кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.

Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Крива Паланка.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Добровница, во која покрај селото Мала Црцорија, се наоѓале и селата Голема Црцорија, Добровница, Луке, Крстов Дол и Подржи Коњ. Општината Добровница постоела и во периодот 1950-1952, кога влегувале селата Голема Црцорија, Добровница, Крстов Дол и Мала Црцорија.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 0977 според Државната изборна комисија, кое е сместено во приватен објект.[10]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 68 гласачи.[11]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Археолошки локалитети[12]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Родени во Мала Црцорија

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Од селото имало големо иселување помеѓу двете светски војни, а продолжило и по Втората светска војна.[3]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 5 јули 2019. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 188. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 5 јули 2019 г. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Трифуноски, Јован (1973). Кривопаланачка област. Загреб: Хрватска академија на науките и уметностите. стр. 257-258. 
  4. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 224.
  5. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 142-143.
  6. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  7. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  8. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика. 
  9. Величковски, Драган (2009). Славишки Зборник Бр.1. Крива Паланка: Градски Музеј - Крива Паланка. 
  10. „Описи на ИМ“. конс. 5 јули 2019. 
  11. „Претседателски избори 2019“. конс. 5 јули 2019. 
  12. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]