Трап

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Трап
Панорама на Трап.jpg

Поглед на селото

Трап is located in Македонија
Трап
Местоположба на Трап во Македонија
Координати 41°7′56″N 21°28′11″E / 41.13222° СГШ; 21.46972° ИГД / 41.13222; 21.46972Координати: 41°7′56″N 21°28′11″E / 41.13222° СГШ; 21.46972° ИГД / 41.13222; 21.46972
Регион Logo of Pelagonia Region.svg Пелагониски
Општина Coat of arms of Mogila Municipality.svg Могила
Област Пелагонија
Население 175[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 7212
Повик. бр. 047
Надм. вис. 573 м
Трап на општинската карта
Трап во Општина Могила.svg

Атарот на Трап во рамките на општината
Commons-logo.svg Трап на Ризницата


Трап — село во областа Пелагонија, во Општина Могила, во околината на градот Битола.

Етимологија[уреди | уреди извор]

Селото најпрвин е споменато во 1332 година. Се верува дека името потекнува од „трап“, што означува јама или дупка.[2]

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа во Пелагонија, речиси во средишниот дел на Битолското Поле, во јужниот дел на територијата на Општина Могила.[3] Селото е рамничарско, на надморска височина од 573 метри. Од градот Битола, селото е оддалечено 22 километри.[3]

Трап претставува претежно мало село, во непосредна близина на селото Будаково, североисточно од градот Битола.[4]

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Корија, Тумба, Бара, Кара-Асаница, Тепеџик, Дедебалка и Демирица.[4]

Селото има збиен тип и е поделено на две маала: Дедебалка на југ и Тепеџик на север. Првото маало е постаро и во нејзе се куќите на старите македонски родови. Второто маало било основано од српските колонисти од Првата светска војна.[4]

Историја[уреди | уреди извор]

Западно од селото се наоѓа месноста Тумба со остатоци од старини како камења, вар, тули, стари пари и врчви. Се верува дека таму некогаш се наоѓало село.[4]

Покрај старата селска црква „Св. Петка“, за која се верува дека е една од најстарите во оваа област, во нејзина близина некогаш се наоѓал манастир „Св. Никола“.[4]

Во 1903 година поради вмешаноста на селаните во Илинденското востание, селските бегови ги истерале селаните во Битола и во селото останала единствено куќата на денешниот род Пецаковци, кои не биле чифчии.[4]

Иселените Македонци се вратиле во селото во 1915 година. По Првата светска војна, во селото се населиле 20 српски семејства, кои останале тука до 1941 година.[4]

Во XIX век, Трап било село во Битолската каза, на Отоманското Царство.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Стопански објект во селото

Атарот зафаќа простор од 6,3 км². На него преовладува обработливото земјиште на површина од 581 хектар. Селото има исклучително полјоделска функција.[3]

Најзастапени индустриски гранки во Трап се главно земјоделството и сточарството. Најзастапени земјоделски култури се пченицата, јачменот и тутунот. Од сточарството најразвиени се говедарството и овчарството. Кравите и овците се одгледуваат првенствено заради млекото кое за повеќе семејства во селото е извор на економски опстанок.

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Трап живееле 206 жители, сите Македонци.[5] Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Трап имало 448 жители, егзархисти.[6]

Трап е населено со македонско население. Селото во 1961 година имало 316 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на само 176 жители.[3]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Трап живееле 175 жители, од кои 174 Македонци и 1 останат.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[7] 1905[8] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 206 448 286 309 316 282 261 240 176 175
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[9]

Родови[уреди | уреди извор]

Трап е македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички.[4]

  • Староседелски родови во селото се: Пецаковци (10 к.), кои во 1903 година имале задруга од 30 членови. Ја знаат следната генеологија Тодор (жив на 80 год. во 1951 година) Петре-Ѓоре-Пецо понатамошните предци не ги знаат. Пецо имал брат Лазар, од Лазар се Лазаровци; Лазаровци (3 к.), Пералевци (3 к.), Чичовци (1 к.), Велевци (1 к.) и Шубаровци (2 к.). Лазаровци се деленици од Пецаковци.
  • Доселенички родови: Несторовци (4 к.), доселени се од селото Горна Горица, Мала Преспа; Илијовци (2 к.), Наумовци (2 к.), Тасевци (4 к.), Нанчовци (1 к.) и Митревци (1 к.) и тие се доселени од споменатото село Горна Горица, Мала Преспа; Ничовци (2 к.), доселени се од Глобочани, Мала Преспа и Ориѓани (4 к.), доселени се од охридското село Коњско во 1946 година.

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Подрачното основно училиште во селото Будаково, во кое учат и учениците од селото Трап

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Могила, која била создадена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.

Во периодот од 1996 до 2004 година, селото се наоѓало во рамките на некогашната рурална општина Добрушево.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Битола.

Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Тополчани.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Будаково, во која селото Трап, се наоѓале и селата Алинци, Арматуш, Будаково, Горно Чарлија, Далбеговци, Дедебалци, Добрушево, Долна Чарлија, Мусинци, Ношпал, Путурус, Радобор и Црничани. Во периодот 1950-1952, селото било дел од истоимената општина, во која влегувале селата Алинци, Будаково, Путурус, Радобор и Трап.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 0218 според Државната изборна комисија, сместено во домот на културата.[10]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 124 гласачи.[11]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Поглед на селската црква „Св. Петка“
Археолошки локалитети[12]
  • Трап — некропола од железно време;
  • Црквиште — населба од неолитско и доцноантичко време;
  • Тумба — населба од неолитско време; и
  • Св. Петка — осамен наод од старохристијанско време.
Цркви[13]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Слави[14]
  • Свети Пантелејмон — селска слава

Личности[уреди | уреди извор]

Родени во Трап

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Фудбалски клуб „Пелагонија“, кој се натпреварува во општинската лига.

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Се знае за следниве иселеници: Трапчановци (3 к.), живеат во Поешево; Трапчановци (3 к.), живеат во Лавци; Дурусовци (1 к.), кои живеат во Трн; Трапчановци (4 к.) и Паторовци (3 к.), живеат во Новаци; Пензуловци (1 к.), живеат во Карамани; Сакрумовци (5 к.), живеат во Могила; Дивогасковци (2 к.), ’Ржаносламовци (7 к.), Павлевци (2 к.) и Ченкаровци (2 к.), живеат во Долна Чарлија и Музревци (2 к.), живеат во Галичани.[4]

Во поново време, иселувањето се кон градовите Битола и Скопје, но и во прекуокеанските земји и Европа.[14]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 25 октомври 2019. 
  2. Ivanova, Olga, 1939-; Иванова, Олга, 1939-. Rečnik na iminjata na naselenite mesta vo R. Makedonija (B, Ǵ, E, J, N, R, T, Ḱ, U, F, H, Dž, Š). Skopje. ISBN 9786082200262. OCLC 909857299. https://www.worldcat.org/oclc/909857299. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 42. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 25 октомври 2019 г. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Трифуноски; Јован Ф. (1998). Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja. Белград: Српска академија на науките и уметностите. ISBN 8670252678. OCLC 41961345. https://www.worldcat.org/oclc/41961345. 
  5. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 237.
  6. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 168-169.
  7. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  8. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  9. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика. 
  10. „Описи на ИМ“. конс. 25 октомври 2019. 
  11. „Претседателски избори 2019“. конс. 25 октомври 2019. 
  12. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  13. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  14. 14,0 14,1 „Мој Роден Крај“. www.mojrodenkraj.com.mk. конс. 2019-10-25. 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]