Могила

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Могила
Могила се наоѓа во Republic of Macedonia
Могила
Местоположба на Могила во Македонија
Координати 41°06′29″ СГШ 21°22′42″ ИГД / 
Регион Битолско Поле
Општина Општина Могила
Население 1526 жит.
Надм. вис. 567 м
Commons-logo.svg Могила на Ризницата


Могила е едно од најголемите битолски села, а воопшто и пелагониски. Се наоѓа во средишниот дел на Битолското поле и е седиште на истоимената Општина.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Могила лежи непосредно на патот Прилеп - Битола, а од Битола е оддалечена 12 километри. Селото е рамничарско и лежи на надморска височина од 583 метри. Могила е големо полско село кое лежи расположено покрај долното течение на Шемница, десна притока на Црна Река. Незначително е одалечено од железничката пруга Прилеп – Битола. Могила е рамничарско село сместено во средишниот дел на Битолското Поле на надморска височина од 582 метри. Од градот Битола е оддалечено 12 км. Околни села се Кукуречани, Радобор, Беранци и Трн. Водата за пиење се добива од бунари, кои се ископани во северниот делна селото блиску до Шемница. Обично 20 до 30 домаќинства се користат со вода од еден бунар. Во бунарите во другите делови на селото водата не е добра за пиење. Атарот е релативно голем и зафаќа површина од 22,2 км², накоидоминира обработливото земјиште на пространство од 1.712ха,пасиштата заземаат 340 ха, а шумите само 9 ха, со што Могила има искллучително поледелска функција. Називи на потезите и местностите во селскиот атар се: Аџимулица, Прекурека, Црна Земја, Круша, Врбушки, Шемница, Мешковица, Трнка, Белев Камен, Рибарица, Горни Лозја, Слатина, Раманка, Висови, Габа Бара, Зајкова Ливада, Лениште (тука се сеело лен), Долно Село. Могила е село од збиен тип и седели на две големи маала – Горно и Долно. На границата меѓу маалата е средишниот дел на селото или сретселото со голем задружен дом, во кој денес се наоѓа зградата на Општина Могила.

Историja[уреди | уреди извор]

"Чепик" бил македонски древен град кој се наоѓал на два часа оддалеченост од градот Битола, на неговата северна страна, сместен во атарот на селото Могила во месноста викана Висои. На ова место македонските големодостоинственици и владари од околниот регион граделе големи дворови каде што ги минувале часовите за одмор и рекреација.[се бара извор]

Овој викенд град се наоѓа на просторот од некогашниот чифлик на битолскиот првак Емин ага. Овде, на утрината, непосредно до изворот Смрдеш, римскиот војсководител Павле Емилие ја одмарал својата војска составена од 40.000 пешаци и 10.000 коњаници два дена. Утрината како вакавско земјиште и изворот Смрдеш (името го добил по јакиот мирис-смрдеа на водата) постојат и ден денес. Историјата памети дека оваа војска на Павле Емилие при нејзиното враќање порушила во Македонија и Епир 72 града, а нивното становништво го однела во ропство. На овој простор постојат уште два извори со здрава вода за пиење. По капацитет најсилен е изворот Петилеп, потоа доаѓа изворот на местото каде што некогаш беше бачилото на семејството Ѓаваштан, па потоа Смрдеш. Така, на овој простор овие три извори формираат некаков вид на водена пирустија.[се бара извор]

Економија[уреди | уреди извор]

Нива со сончоглед во околината на Могила

Могила има исклучително полјоделска функција, а во селото се наоѓаат и Централно основно училиште Гоце Делчев, пошта, две амбуланти, ветеринарна станица, Дом на Култура.

Население[уреди | уреди извор]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 1.526 жители. Следува табела на националната структура на населението[1]

Националност Вкупно
Македонци 1526
Турци 0
Роми 0
Албанци 0
Власи 0
Срби 0
Бошњаци 0
Други 0

Родови[уреди | уреди извор]

Селото Могила од секогаш па сѐ до денес е населено исклучиво со Македонци од православна христијанска вероисповед. Најстари македонски родови се: Нешевци (слават Митровден), Карадиновци (слават Митровден), Шемовци (слават Петковден) и Тезгаровци (слават Свети Архангел). По сѐ изгледа тие се старинци – староседелци. Македонски родови со познато потекло на доселување: Афтаровци (слават Свети Никола) со старина од селото Ѕвезда во преспанскиот крај (Мала Преспа) денес под Албанија. „Избегале од албанци кои им ги грабале жените“. Од Ѕвезда дошле во селото Вардино – демирхисарско. Потоа преминале во Добрушево, Радобор и најпосле во Могила. Во овој род се знае следниот родослов – генеалогија: Коле жив на 25 години во 1956 – Алексо-Насто-Веле-Перко (кој се доселил во Могила)-Крсте (кој се иселил од Ѕвезда). Чагорци (слават Свети Никола) дошле од селото Чагор на границата спрема Демирхисарско кое сега не постои. Сакурмовци (слават Митровден) дошле од соседното село Трап. Мармачовци (слават Свети Архангел) дошле од Долна Чарлија каде што биле „момоци при агите“. Српчани (слават Света Пречиста) дошле од Долно Српци близу Беранци. Секирци (слават Митровден) доселени од Секирани „над Кукуречани“. Бозјаковци (слават Свети Никола) и Ношпалци (слават Митровден) се доселени од Ношпал. Черговци (слават Свети Никола) доселени се од Ивањевци. Белевци (слават Света Петка) дошле од Црнобуки, а пред тоа живееле во Ивањевци. Јазевци (слават Свети Никола) дошле од соседното село Беранци каде што имаат роднини. Лопатичани (слават Свети Никола) доселени се од Лопатица. Кековци и Буклевци слават Митровден и се доселени од Добрушево. Пресилци (слават Митровден) дошле на крајот на XIX век од Пресил, кој во 1912 година било затечено како албанско село. Колтовци (слават Митровден) дошле од Драгожани. Љаковци (слават Света Петка) дошле од соседното село Беранци. Свеќанци (слават Свети Ѓорѓи) дошле од демирхисарското село Света. Новоселци (слават Свети Никола) дошле од Новоселани кај Тополчани. Простиженовци (слават Свети Ѓорѓи) дошле од Путурус, а подалечното потекло им е од Мариово од селото Орле. Мантевци (слават Свети Ѓорѓи) дошле од Долна Чарлија, каде што имаат истоимени роднини. Ерековчани (слават Свети Никола) дошле од Ерековци. Ѓаваштани доселени од селото Ѓавато, повремено живееле и во Могила и во Битола. Мазниовци (слават Свети Никола) доселени од соседното село Радобор. Шојлевци (слават Свети Никола) дошле од село Крушеани кај Прилеп (Кривогаштани). Алчевци (слават Петковден) се доселиле од селото Кален во Мариово. Чарлинци (слават Свети Врачи) дошле од Горна Чарлија каде што припаѓале на тамошниот род Стојковци. Српчани (слават Митровден) дошле од Долно Српци. Масалковци (слават Свети Никола) дошле од соседното село Кукуречани. Последните два рода се доселиле во Могила после турското владеење. Македонски родови за кои не се знае од каде се доселиле (во турско време): Шурбевци (слават Петковден), Печиловци (слават Света Петка „зимна“), Нешковци (слават Света Пречиста), Саботковци (слават Свети Никола), Пивковци (слават Свети Никола), Бендеровци (слават Св. Пречиста), Богдановци (слават Свети Ѓорѓи), Огненовци (4 слават Свети Никола), Љуљевци (слават Св. Никола), Кенчевци (слават Митровден), Рибаровци (слават Митровден), Поповци (слават Свети Ѓорѓи „посен“), Ѓорушковци (слават Свети Архангел). Со оглед на тоа дека некои од овие родови уште во турско време живееле слободни на своја сопствена земја, голема е веројатноста тие да се староседелци (Шурбевци и др.)

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Цркви[2]
Археолошки локалитети[3]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Починале

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

За културно забавниот живот се грижат самите могилчани преку локалната власт, организирани во КУД „Димче Могилчето“, угостителските објекти, особено кафе „Passage“ кој од 1996 година се грижи за културно-забавниот живот на младите могилчани. Во селото егзистира и ФК „Стрела“ кој се натпреварува во Битолската локална лига, а секое лето, веќе 30 години благодарение на могилските ентузијасти се организира летниот турнир во мал фудбал.

Училишта[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Од село Могила се исселиле голем број на луѓе во минатото, посебно во текот на 60-тите години. Најголем број се населиле во градовите Мелбурн и Сиднеј во Aвстралија, Њу Џерси во САД, Торонто во Канада, Минхен и Франкфурт во Германија, Малме и Гетеборг во Шведска.

Галерија[уреди | уреди извор]

Извори[уреди | уреди извор]

  1. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  2. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  3. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  4. Софиска Народна библиотека „Св. Св. Кирил и Методиј“, белешки: к. 42, а.е.66, л. 33-50.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]