Коњско (Охридско)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

За селото во Гевгелиско види Конско

Коњско
Dolno-Konjsko-Ohrid-MK.JPG

Глетка на туристичката населба Коњско од водите на Охридското Езеро

Коњско is located in Македонија
Коњско
Местоположба на Коњско во Македонија
Координати 41°3′0″N 20°48′48″E / 41.05000° СГШ; 20.81333° ИГД / 41.05000; 20.81333Координати: 41°3′0″N 20°48′48″E / 41.05000° СГШ; 20.81333° ИГД / 41.05000; 20.81333
Општина Општина Охрид
Население 10 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 1154 м
Мреж. место Коњско


Коњско (неформ. Горно Коњско) — село во Општина Охрид, во околината на градот Охрид.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Глетка од селото Коњско, туристичката населба Долно Коњско и хотелот „Метропол“ крај Охридското Езеро

Коњско е сместено на едно високо издигнато плато на западните падини од планината Галичица. На север, селскиот атар се граничи со атарот на селото Шипокно, а на југ со атарот на селото Елшани. На источната страна се издига гребенот на планината Галичица, додека од западната страна се наоѓа Охридското Езеро.[1] Веднаш под селото на планинската падина сѐ до самиот брег на Охридското Езеро и патот кој води кон Пештани и манастирот „Свети Наум“ е изградена туристичката населба Долно Коњско со голем број на хотели, одморалишта, сместувачки капацитети, приватни викенд-куќи и вили и угостителски објекти.

Историja[уреди | уреди извор]

За постанокот на селото Коњско тешко може да се даде конкретен одговор заради оскудните податоци. Најчесто од многуте други прашања е застапено дали Коњско било заселено на денешното место пред да дојдат Турците (1385) или било тука многу порано.

Селото Коњско според народните преданија го заселиле сточари кои чувале коњи и дека заради тоа на селото му било дадено името Коњско. Некои пак, сметаат дека името на селото води потекло одстрана: дека некој овчар од прекупланинското село Коњско (Преспа) се заселил на тој простор и така поради тоа село и ова го нарекле Коњско.

Во врска со претходните преданија и предпоставки потеклото на името Коњско може да се бара и најде во апелативот на именката од турскиот збор којин што значи овца и којинлар – овци. Можно е селото да го добило по името Коњско, бидеќи основната дејност со која се занимавале жителите било сточарството: овци и коњи.

И научните толкувања кај Пјанка се базираат на ваква поставка. Тој вели дека името потекнува од името на животното коњ и дека името има придавска форма. Исто така забележал дека месното население името на своето село го изговара како Коњско, Концко или Којнско. Жител на селото се вика Коштанец (м), Коштанка (ж) и Коштанци (м.пл.). Придавката е коштански. Во овие форми консонатската група ншт, тешка за изговор , е упропастена со опаѓањето на н, на што можеби повлијаело и присуството на н во наредниот слог. Хан (стр.390 и на картата) го забележал како Конско. Забележани се и други фонетски облици: К нчов го забележал како Коинско, а во еден извештај од 1903 година е забележано како Којнско. Правилно , како и денес што пишуваме, како Коњско, го забележал и Јаворов. Името на селото примарно , рамно на придавка: коњско. Села со исти имиња има во Гевгелиско и Преспа.

Коњско има некаде околку 85 домаќинства со вкупно 580 жители. Според пописот во 1953 година Коњско брои 93 домаќинства со 599 жители. Пописот од 1961 година покажува значителен пораст на населението, кој понатаму се зголемува. Така во таа година селото има 105 домаќинства и 660 жители, а во 1971 година 145 домаќинства со 706 жители и во 1981 година има 161 домаќинства и 724 жители.

Економија[уреди | уреди извор]

Во минатото, селото било ориентирано кон сточарство и во многу помала мерка и земјоделство. Со иселувањето на населението, дошло до замирање на стопанската дејност. Преостанатите жители се занимаваат со сточарство.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Коњско живееле 360 жители, сите Македонци.[2]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Коњско имало 320 Македонци, егзархисти.[3]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 22 жител, сите Македонци.[4]

На табелата е прикажан бројот на населението во сите пописни години:[5] (Во пописните години 1948-1994 г. се вбројува населението од двете села Долно Коњско и Коњско)

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 360[2] 360[3] 600 599 660 706 724 655 590 22
Црквата „Св. Никола“ во Трпејца

Родови[уреди | уреди извор]

Коњско е македонско православно село, родовите во селото се староседелски поголемиот број, и многу малку доселеници.

Родови во Коњско се: Ничевци (40 куќи), Иљовци (30 куќи),Димовци (20 куќи), Ламбевци (10 куќи) Ристевци (10 куќи), Степановци (8 куќи) и Крстановци (7 куќи) сите овие родови се староседелски.

Доселенички род: Тодоровци (15 куќи) потекнуваат од предок Влав, кој на планината Галичица пасел стока. Потоа се населил во селото и основал род. Како место на старина се наведува селото Утово во долината на реката Вардар, Тиквеш.[6]

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Во селото дејствува храмот посветен на „Св. мч. Мино“ околу кој се наоѓаат селските гробишта.[7] Училиштето е целосно запуштено. Во населената област Долно Коњско се наоѓа храмот „Св. Недела".

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Коњско одсекогаш било печалбарско село и во потрагата да се опстане жителите го напуштале селото. Од Коњско, во нашата земја и во странство денес, живеат 113 семејства со околу 500 жители. Во населбата се одселени 110 семејства, а во самото село се останати уште 22 семејства, кои заедно со населбата Долно Коњско од 1981 година имаат 724 жители.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Мишо Јузмевски: „Елшани - живот меѓу каменот и водата“, Елшани, 2009
  2. 2,0 2,1 Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.252
  3. 3,0 3,1 Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.162-163.
  4. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  5. „Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година)“. Државен завод за статистика. 
  6. Ф., Трифуноски, Јован (1992). Охридско-струшка област : антропогеографска проучавања. Srpska akademija nauka i umetnosti. ISBN 8670251582. OCLC 27418468. http://worldcat.org/oclc/27418468. 
  7. Мишо Јузмески: „Елшани - живот меѓу каменот и водата“, Елшани, 2009

Надворешни врски[уреди | уреди извор]