Косел

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Косел
Kosel OH (2).JPG

Улица во Косел

Косел се наоѓа во Republic of Macedonia
Косел
Местоположба на Косел во Македонија
Координати 41°10′27″ СГШ 20°50′08″ ИГД / 
Општина Општина Охрид
Население 586 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 6000
Надм. вис. 750 м
Грб на поранешната Општина Косел.

Косел — село во Општина Охрид, во околината на градот Охрид. Ќе ве изненади секогаш кога ќе поминете низ селото, одејќи од Охрид накај Ресен или обратно. Ако сте го знаеле, веќе знаете дека тоа е местото што го најавува заминувањето или пристигнувањето во Охрид. На прв поглед, охридското село Косел ќе ви изгледа како едно обично македонско крајпатно село, чиј почеток и крај се означени со големи жолти табли. Така е сe додека да стигнете некаде до средината на селото, кога ќе почувствувате чуден мирис. Но, не брзајте да им испратите чуден поглед на луѓето со кои се возите. Мирисот што ве збунил го испуштаат неколкуте дупки над селото, познати како „единствениот жив вулкан на Балканот“ (иако не ги исполнува квалификациите за вулкан).

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Во југозападниот дел на Република Македонија во дел од Охридската Котлина се наоѓа селото Косел. Селото се наоѓа на 7 км северно од Охрид, на регионалниот пат Охрид - Ресен - Битола, на Коселска Река. Традиционално се дели на две маали - Горни и Долни Косел, иако од Долни Косел живеат многу малку жители (повеќето се иселени).

Историja[уреди | уреди извор]

Економија[уреди | уреди извор]

Со развојот на мали претпријатија и формирањето на индустриска зона на излезот од Охрид кон Битола, многу стопанственици отворија свои фирми на територијата на Косел. Најзначаен стопански капацитет е А.Д. ЕМО - Охрид со седиште токму во с. Косел во кој се вработени околу 3000 работници. Потоа други значајни фирми се: "ПРОФИЛ-СТ" (изработка на пластични и алумински профили), "ДАСС-ИНЖЕНЕРИНГ", "ЕВРО-ЏИНС", "МЕГАСЕФ" и некои други помали фирми.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Горно Косел имало 300 жители, а во Долни Косел 30 жители, сите Македонци.[1]

По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Горни Косел имало 320 жители, а во Долни Косел 240 жители, Македонци егзархисти.[2]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 586 жители. Следува табела на националната структура на населението:[3]

Националност Вкупно
Македонци 576
Турци 0
Роми 0
Албанци 0
Власи 0
Срби 6
Бошњаци 0
Други 4

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:[4]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 330[1] 560[5] 615 657 794 798 834 716 657 586

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Во периодот од 1996 до 2005 во Косел самостојно егзистира општина Косел. Таа зафаќаше површина од 200 км2 на кои се распоредени 12 населени места во кои живее исклучиво Македонско население. Во оваа општина спаѓаа селата: Косел, Куратица, Вапила, Ливоишта, Сирула, Расино, Скребатно, Опеница, Завој, Свиништа, Речица и Плаќе. За овој период во два мандати градоначалник на оваа општина беше г. Драган Тодороски. Во тоа време многу се направи за развојот на оваа општина, од она што беше заборавено со децении на назад.

Зградата од општината Косел сега ја користи општина Охрид со неколку нејзини канцеларии и администрации.

Kosel zname.gif Знамето на с.Косел

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Сулфатарата „Дувало“претставува активна поствулканска појава која се наоѓа во непосредна близина на селото Косел, недалеку од Охрид. Има изглед на минијатурен кратер со пречник од 0,5 м и длабочина од 30 см. Од отворот избиваат гасови на јаглен диоксид и сулфур водород заради што оваа појава во исто време е и мофета и сулфатара. Претставува последен знак на изумирање на некогашна вулканска активност.Сулфатарата Дувало во Косел е поствулканска појава една од ретките од ваков вид во овој дел на Европа. Со самиот ваков карактер сулфатарата преставува природен феномен, поради што во 70-тите од страна на Собранието на Општина Охрид добила статус на природна реткост. Упатените сметаат дека коселскиот “вулкан“ недоволно е искористен и наместо туристичка атракција, тој денес претствува депонија.

„Косел во поранешна Југославија се учеше во учебниците по географија за основно образование како ретка геолошка појава, опишувана како единствениот активен вулкан на Балканот. Всушност, станува збор за раседна пукнатина, или пукнатина во подлабоките слоеви на земјата од која на земјината површината избиваат гасови од подлабоките слоеви. Тоа е последица од вулканската активност што се случувала на територијата на денешна Република Македонија пред еден,два или пет милиони години, за која сведочат некои ридови во Кумановско-кратовскиот регион. Станува збор за уникатна појава, можеби единствена на Балканот од тој вид, иако такво нешто има и во Романија. Значи, од научен аспект, ова не е вулкан - туку пукнатина од која излегуваат гасови. Тука немало излевање на магма на површината“ - д-р Драган Калчаковски, професор на Институтот за географија на Природно-математичкиот факултет во Скопје.

Kosel vulkan 2.JPG Kosel vulkan 1.JPG

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

ФК Вулкан (Косел)

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр.252.
  2. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.162-163.
  3. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  5. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.162-163.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]