Шипокно

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Шипокно
Панорама на Шипокно.jpg

Куќи во селото Шипокно

Шипокно is located in Македонија
Шипокно
Местоположба на Шипокно во Македонија
Координати 41°4′48″N 20°48′48″E / 41.08000° СГШ; 20.81333° ИГД / 41.08000; 20.81333Координати: 41°4′48″N 20°48′48″E / 41.08000° СГШ; 20.81333° ИГД / 41.08000; 20.81333
Регион Logo of Southwestern Region, North Macedonia.svg Југозападен
Општина Coat of arms of Ohrid Municipality (2014).png Охрид
Област Охридско
Население 5[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 6000
Повик. бр. 046
Надм. вис. 930 м
Шипокно на општинската карта
Шипокно во Општина Охрид.svg

Атарот на Шипокно во рамките на општината
Commons-logo.svg Шипокно на Ризницата


Шипокно — село во Општина Охрид, во околината на градот Охрид.

Етимологија[уреди | уреди извор]

Името на селото веројатно потекнува од апелативот „шипок, шипка, шипинка“.[2]

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Ова село се наоѓа во Охридско, во средишниот повисок дел на територијата на Општина Охрид.[3] Селото е планинско, на надморска височина од 930 метри. Од градот Охрид, селото е оддалечено 7 километри.[3]

Куќите на ова мало село се наоѓаат на падина на планината Галичица, на височина околу 1.000 метри. Селото е сместено недалеку од туристичката населба Свети Стефан. Околни села се Велестово на исток и Коњско на југ. Во минатото мештаните користеле една чешма за вода за пиење.[4]

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Свети Стефан, Краста, Елен, Висок Камен, Дол и други.[4]

Селото се наоѓа на планината Галичица, над источниот брег на Охридското Езеро. Во близината на езерото по Втората светска војна на атарот на селото биле изградени бројни туристички објекти, каде подоцна израснала и населбата Свети Стефан.[4]

Историја[уреди | уреди извор]

Денешното село не е многу стара населба. Основано е на истоименото селиште во текот на отоманскиот период. Основачи биле три рода, од кои потекнуваат денешните селски родови.[4]

До 1912 година, селото претставувало чифлиг на Јаја-ага од Охрид. Меѓутоа, потоа тој бил протеран и земјата му била одземена.[4]

Во XIX век, Шипокно било село во Охридската каза, на Отоманското Царство.

Стопанство[уреди | уреди извор]

За селото никогаш не била извршена катастарска евиденција и нема податоци за распределбата на атарот по функција.[3]

Околу селото се наоѓаат пространи планински пасишта. Поради нив, до Втората светска војна, мештаните се занимавале главно со сточарство. Најмногу биле одгледувани кози, овци и говеда. Исто така, мештаните оделе и на печалба.[4]

По војната, мештаните се вработиле во градот Охрид во растечката индустрија.[4]

Население[уреди | уреди извор]

Во книгата „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“, издадена во Истанбул во 1878 година, во која е прикажена статистиката на машкото население од 1873 година, селото Шипокно е посочено со 5 домаќинства и 24 жители.[5]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Шипокно живееле 30 жители, сите Македонци.[6] Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Шипокно имало 32 жители, егзархисти.[7]

Селото е мало и е населено со македонско население. Тоа, во 1961 година броело 80, а во 1994 година 212 жители. До пописот од 1994 година била броена и туристичката населба Свети Стефан во рамки на селото.[3][8]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Шипокно живееле 5 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[9] 1905[10] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 30 32 80 103 80 109 153 119 212 5
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[11]

Родови[уреди | уреди извор]

Според истражувањата на Бранислав Русиќ од крајот на 1940-тите, родови во селото биле:[12]

  • Староседелци: Затарковци (7 к.) и Бучковци (3 к.).

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Охрид, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.

Во периодот од 1996 до 2004 година, селото било дел од некогашната Општина Охрид.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Охрид.

Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од тогашната општина Охрид.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Галичица, во која покрај селото Шипокно, се наоѓале и селата Велгошти, Велестово, Елшани, Коњско, Лескоец, Љубаништа, Пештани, Рамне, Скребатно и Трпејца. Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната општина Шипокно, во која влегувале селата Велестово, Коњско и Шипокно.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Селото е опфатено во изборното место бр. 1297 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на хотел „Бетон“ во населбата Свети Стефан. Во изборното место е опфатена и населбата Свети Стефан.[13]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 99 гласачи.[14]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Поглед на манастирската црква „Св. Стефан“
Археолошки локалитети[15]
Цркви[16]
Манастири

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Од селото се имаат иселено голем број домаќинства, главно во градот Охрид.[4]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 21 јануари 2020. 
  2. Ivanova, Olga, 1939-; Иванова, Олга, 1939-. Rečnik na iminjata na naselenite mesta vo R. Makedonija (B, Ǵ, E, J, N, R, T, Ḱ, U, F, H, Dž, Š). Skopje. ISBN 9786082200262. OCLC 909857299. https://www.worldcat.org/oclc/909857299. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 323. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 8 јануари 2019 г. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Trifunoski, Jovan F.; Трифуноски, Јован Ф. (1992). Ohridsko-struška oblast : antropogeografska proučavanja. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti. ISBN 8670251582. OCLC 27418468. https://www.worldcat.org/oclc/27418468. 
  5. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, с. 100-101.
  6. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 252
  7. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 162-163.
  8. Податоците за населеното место Свети Стефан, согласно важечките територијални организации за време на пописите од 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991 и 1994 година, се содржани во податоците за населеното место Шипокно.
  9. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  10. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  11. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика. 
  12. . Архив МАНУ Фонд „ Бранислав Русиќ “ АЕ 87/1. „ Охридско Поле.. 
  13. „Описи на ИМ“. конс. 21 јануари 2020. 
  14. „Претседателски избори 2019“. конс. 21 јануари 2020. 
  15. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  16. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]