Ливоишта

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Ливоишта
Панорама на Ливоишта.jpg

Панорама на селото

Ливоишта is located in Македонија
Ливоишта
Местоположба на Ливоишта во Македонија
Координати 41°12′6″N 20°48′47″E / 41.20167° СГШ; 20.81306° ИГД / 41.20167; 20.81306Координати: 41°12′6″N 20°48′47″E / 41.20167° СГШ; 20.81306° ИГД / 41.20167; 20.81306
Регион Logo of Southwestern Region, North Macedonia.svg Југозападен
Општина Coat of arms of Ohrid Municipality (2014).png Охрид
Област Охридско
Население 178[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 6306
Повик. бр. 046
Надм. вис. 761 м
Слава Свети Наум Охридски
Ливоишта на општинската карта
Ливоишта во Општина Охрид.svg

Атарот на Ливоишта во рамките на општината
Commons-logo.svg Ливоишта на Ризницата


Ливоишта — село во Општина Охрид, во околината на градот Охрид.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Низ селото Ливоишта

Ова село се наоѓа во Охридското Поле, во северниот дел на територијата на Општина Охрид.[2] Селото е ридско, на надморска височина од 730 метри. Од самиот град Охрид е оддалечено 12 километри.[2]

Ливоишта е сместено на стариот пат Дебар-Требениште-Битола, кој сега е напуштен. Околни села се: Вапила, Горно Лакочереј, Сирула и други. Мештаните со вода за пиење се снабдувале со бунари, бидејќи нема извори во самиот атар.[3]

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Алистрата, Рилкоец, Утица, Попов Дол, Стајков Дол, Старо Село, Горни Ливади, Мериз, Брод, Мерсимица, Гунчо Чешма, Вис и Под Бавчи.[3]

Селото е од збиен тип и е поделено на маала наречени по главните родови, како Танкоски, Трифуноски, Гиноски, Анѓелески и други.[3]

Историја[уреди | уреди извор]

Ливоишта претставува старо село. Сепак, нема историски податоци за тоа кога е основано. Најверојатно неговото население е повеќе пати менувано, бидејќи во селото нема староседелски родови.[3]

Остатоци од старини има на месностите Старо Село и Црквиште, кои се наоѓаат северозападно од селото. На Старо Село се откопани неколку гробови од страна на мештанин. Други старини има на месноста Алистрата, каде се наоѓала беговска кула. И на месноста Попов Дол во нивите биле откопувани темели на куќи, како и земјени ќупови.[3]

Во XIX век, Ливоишта било село во Охридската каза, на Отоманското Царство.

Во селото постоеле турски чифлици, чии сопственици живееле биле Турци од Охрид.[3]

Стариот пат Дебар-Битола се користел до 1938 година, а трговците престојувале во ханот во селото.[3]

Во текот на Втората светска војна, границата помеѓу бугарските и албанските окупаторски сили се наоѓала помеѓу селата Ливоишта и Вапила, поради што мештаните неколку пати на кратко се преместувале во Вапила.[3]

Стопанство[уреди | уреди извор]

Автобуска постојка во селото

Атарот зафаќа површина од 7,8 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 385 хектари, на обработливото земјиште отпаѓа 351 хектар, а на пасиштата само 10 хектари.[2]

Селото, во основа, има полјоделска функција.[2]

Селото поседува почва за култури како пченица и винова лоза. Сточарството не доживеало никогаш развој, поради пошумувањето.[3]

Население[уреди | уреди извор]

Во книгата „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“, издадена во Истанбул во 1878 година, во која е прикажена статистиката на машкото население од 1873 година, селото е посочено со 35 домаќинства и 86 жители.[4]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Ливоишта живееле 40 жители, сите Македонци.[5] Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Ливоишта имало 40 жители, егзархисти.[6]

Ливоишта е мало село, кое што во 1961 година броело 289 жители, а во 1994 година 196 жители, македонско население.[2]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Ливоишта живееле 178 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[7] 1905[8] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 40 40 231 258 299 282 256 244 196 178
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[9]

Родови[уреди | уреди извор]

Ливоишта е чисто православно македонско село. Сите родови потекнуваат од доселеници.[3]

Родови во Ливоишта се: Танковци и Симоновци (10 к.), доселени се од соседното село Вапила, каде им се род Климовци; Трифуновци (8 к.), доселени се од селото Лин (денес во Албанија), прво се населиле во Оровник, па овде. Ја знаат следната генеологија Крсте (жив на 52 год. во 1980 година) Живко-Трајан-Трифун, основачот на родот; Гиновци (8 к.), доселени се од селото Сирула; Анѓелевци (7 к.), доселени се од селото Вапила, таму им се род Шандаковци; Анѓелевци (5 к.), доселени се од селото Куратица; Крстановци (8 к.), доселени се од селото Сирула; Лазаревци (5 к.), доселени се однекаде; Ристевци (7 к.), доселени се од селото Плаќе после Првата светска војна и Трпевци или Гиновци (8 к.), доселени се од селото Сирула после Втората светска војна.

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Поглед на подрачното основно училиште во селото

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Охрид, која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.

Во периодот од 1996 до 2004 година, селото се наоѓало во рамките на некогашната рурална Општина Косел.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Охрид.

Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Косел.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Косел, во која покрај селото Ливоишта, се наоѓале и селата Вапила, Горно Лакочереј, Долно Лакочереј, Завој, Куратица, Опеница, Орман, Плаќе, Расино, Речица, Свиништа, Сирула и Косел. Во периодот 1950-1952, исто така, постоела општината Косел, во која влегувале селата Вапила, Косел, Ливоишта, Расино и Сирула.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 1338 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на месната заедница. Во изборното место е опфатено и селото Сирула.[10]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 150 гласачи.[11]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Главната селска црква „Св. Наум Охридски“
Археолошки локалитети[12]
Цркви[13]
Споменици

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Слави[3]

Личности[уреди | уреди извор]

Родени во Ливоишта

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Постари иселеници од Ливоишта има во Волино (Ливоштајнци, 5 к.) и во струшкото село Делогожди (Аљасани, 15 к. и Цапри, 7 к.). После Втората светска војна, има иселеници во Охрид (18 семејства) и во Скопје (3 семејства).[3]

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 8 ноември 2019. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998) (на македонски). Енциклопедија на селата во Република Македонија. Скопје: Патрија. стр. 179. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf. посет. 8 ноември 2019 г. 
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 Trifunoski, Jovan F.; Трифуноски, Јован Ф. (1992). Ohridsko-struška oblast : antropogeografska proučavanja. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti. ISBN 8670251582. OCLC 27418468. https://www.worldcat.org/oclc/27418468. 
  4. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, с. 100-101.
  5. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, с. 252
  6. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 162-163.
  7. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  8. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  9. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика. 
  10. „Описи на ИМ“. конс. 8 ноември 2019. 
  11. „Претседателски избори 2019“. конс. 8 ноември 2019. 
  12. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  13. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]