Грдовци

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Грдовци
Грдовци is located in Македонија
Грдовци
Местоположба на Грдовци во Македонија
Координати 41°52′50″N 22°25′09″E / 41.88056° N; 22.41917° E / 41.88056; 22.41917Координати: 41°52′50″N 22°25′09″E / 41.88056° N; 22.41917° E / 41.88056; 22.41917
Регион Logo of Eastern Region, North Macedonia.svg Источен
Општина Coat of arms of Kočani Municipality.svg Кочани
Население 1 288 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 2300
Повик. бр. 033
Шифра на КО 13011
Надм. вис. 314 м
Грдовци на општинската карта
Грдовци во Општина Кочани.svg

Атарот на Грдовци во рамките на општината

Грдовци — село во Општина Кочани, во околината на градот Кочани.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Грдовци се наоѓа во срцето на Кочанската котлина, помеѓу реките Брегалница и Оризарска Река. Оддалечено е 3,7 километри од центарот на Кочани, и е најдобро урбанизирано село во кочанската околина. Располага со одлична патна инфраструктура, 80% од улиците во селото се асфалтирани, водовод и канализација се поставени во раните осумдесети години и располага со 3 трафостаници со помош на кои електричната енергија е обезбедена 24/7.

Историја[уреди | уреди извор]

Грдовци е едно од најстарите населени места на брегалничката територија. Во пишаните документи за првпат се споменува во записите на патописец кои датираат од 1371 година, во кои Грдовци е споменато покрај тогашниот црковен и економски центар на овие простори - Морозбиздон (каде денес се наоѓа и познатото археолошко наоѓалиште кое допрва треба да се истражува и треба да даде одговори на многу нејасни прашања од периодот на средниот век и развојот на христијанството во Македонија). Името Грдовци потекнува од старословенскиот збор „грд“ што има повеќе значења (горд, смел, вообразен). Името се однесува на одликите на припадниците на племето кое го основале ова село во средниот век.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Основна дејност од која населението во Грдовци остварува најголем приход е земјоделието, односно одгледувањето на „белото злато“ - оризот. Во полињата кои се наоѓаат во атарот на Грдовци се произведува најквалитетниот ориз во кочанската околина кој е надалеку познат и е основно обележје на општината. Најголем број од вработените работат во Кочани. Грдовци е село со најголем број продавници и угостителски објекти гледано во однос по број на жители. Во селото активно работат 6 продавници, 2 маркети за најразновидна стока и алати, 3 кафе-барови, 2 кафеани и интернет-кафе. Исто така селото располага со фабрика за ориз која е во приватна сопственост како и производствен погон за делови за моторни возила.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Грдовци живееле 5050жители, од кои 380 Македонци и 125 Турци.[1]

Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Грдовци имало 504 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.[2]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 1,288 жители, од кои 1.281 Македонец и 7 останати.[3]

На табелата е прикажан преглед на населението низ сите пописни години:[4]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 505[1] 504[2] 841 977 1.128 1.210 1.299 1.305 1.281 1.288

Денес, Грдовци има над 1.600 жители, односно над 400 домаќинства. Селото е населено исклучиво со Македонци, без припадници на другите етнички заедници.

Родови[уреди | уреди извор]

Грдовци е македонско село.

Според истражувањата од 1958 година, родови во селото се:

  • Иљовци (16 к.), Гаврилци (12 к.), Балванци (10 к.), Митревци (8 к.), Шуманци (6 к.), Тасиовци (6 к.), Туманци (5 к.), Дедо Ристови (4 к.), Дедо Трајанови (4 к.) и Дедо Митреви (2 к.) за нив се говори дека потекнуваат од предци доселени од раселеното село Грдовци или Грдилово на планината Плачковица.
  • Шалтовци (13 к.) доселени се од некое село во околината на Лерин во Егејска Македонија. Од таму избегале поради убиство, најпрво во селото Блатец. А во XIX век се доселиле во селото Грдовци.
  • Бачковци (8 к.) доселени се од селото Мородвис.
  • Лесковци (6 к.) доселени се од селото Лески кај Виница.
  • Врсаковци (5 к.) доселени се од селото Врсаково кај Штип (Овче Поле).
  • Гризловци (4 к.) доселени се во турско време од селото Гризилевци кај Пробиштип/Кочани.
  • Накови (5 к.), Стојчеви (3 к.) и Црвењачки (2 к.) доселени се од селото Прибачево.
  • Дебарски (4 к.) доселени се во 1916 година од мијачкото село Осој.
  • Џебови (2 к.) доселени се од селото Бели.
  • Пресечани (6 к.) и Костиндолци (2 к.) доселени се во 1946 година. Првите од Пресека, а вторите од Костин Дол.
  • Димитриови (2 к.) доселени се од селото Цера кај Македонска Каменица
  • Биљкови (1 к.) доселени се од Кратовско.
  • Паунови (1 к.) доселени се од Кочани.
  • Каурмаџинци (6 к.), Лазарови или Кајмакарци (7 к.), Чукови (6 к.), Бисини (6 к.), Баљови (5 к.), Маневци (4 к.), Мустревци (4 к.), Ќосевци (4 к.), Спасевци (4 к.) и Јованови (3 к.) доселени се, но не знаат од каде.
  • Егејци (4 к.) доселени се во 1947 година од селото Зрново кај Драма во Егејска Македонија.
  • Власи (2 к.) они се Власи по потекло. Доселени се во 1947 година од некое место кај Воден во Егејска Македонија, веројатно од Меглен.[5]

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постојат изборните места бр. 863 и 864 според Државната изборна комисија, сместени во дом на културата и основното училиште.[6]

На претседателските избори во 2019 година, на овие изборни места биле запишани вкупно 963 гласачи.[7]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Во селото постои еден фудбалски клуб „Агрос“, кој редовно настапува во општинската фусбалска лига, како и на Илинденските спортски игри во Чешиново и Богородичниот турнир во с. Долни Подлог. Во селото има и играорна и карате секција. Играорната секција работи во рамките на Ф.А.„Љупчо Сантов” од Оризари и во него активно членуваат околу 30-тина деца од селото. Карате секцијата е во ракмите на карате клубот „Ипон“ од Кочани и во него активно учествуваат околу 20-тина деца од селото.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр.227.
  2. 2,0 2,1 D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рp. 132-133.
  3. Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). База на податоци МАКСтат. Државен завод за статистика.
  5. Трифуноски, Јован (1970). Кочанска Котлина. Скопје: Универзитетска печатница.
  6. „Описи на ИМ“. Посетено на 21 декември 2019.
  7. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 21 декември 2019.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Сателитска снимка на Грдовци на Карти на Google