Блатец

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Блатец
Блатец.jpg

Поглед на селото Блатец

Блатец се наоѓа во Republic of Macedonia
Блатец
Местоположба на Блатец во Македонија
Координати 41°50′16″ СГШ 22°34′13″ ИГД / 
Регион Источен регион
Општина Општина Виница
Население 1594 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 2314
Повик. бр. +38933
Надм. вис. 710 м
Мреж. место Блатец
Commons-logo.svg Блатец на Ризницата


Блатецсело во Општина Виница, одалечено 10 километри од градот Виница. Ова е најголемото село во општината, а во периодот од 1994 до 2002 г. било седиште на сопствената Општина Блатец.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Поглед кон Блатец

Блатец се наоѓа во југоисточниот дел на Кочанската Котлина. Лежи во северното подножје на планината Плачковица, на работ меѓу планинската падина и благо наведнатата езерска површина од некогашното Виничко-Кочанско езеро на надморска височина од 710 метри. Расположено е од двете страни на реката Блатешница. Бидејќи езерската површина на која лежи Блатец е благо наведната, оддалеку куќите изгледаат една над друга.[1]

Историja[уреди | уреди извор]

Население[уреди | уреди извор]

Црквата „Св. Илија“ во Блатец

На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописини години:[2]

Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 2.911
1953 1.142 2.068 8 1 5 17 3.241
1961 1.666 211 11 81 1.969
1971 1.765 18 5 25 1.813
1981 1.696 6 4 22 1.728
1991 1.647 3 6 3 1.659
1994 1.528 1 1 3 1.533
2002 1.587 7 1.594

Во 1953 година, 63 % од вкупното население го сочинувале Турци, кои во средината на 50-тите години најголем дел се иселиле во Турција. Според последниот попис од 2002 година живеат во 498 семејства со 1 594 жители, сите Македонци христијани.[3][4] Голем дел од населението на Блатец сезонско работи и живее во Италија.[5][6] Во последните 50 години населението на селото Блатец се преполовило.

Родови[уреди | уреди извор]

Блатец денес, во целост е населено со родови на Македонци од православна христијанска вероисповед, од кои дел се старинци кои живеат уште од времето на отоманското владеење, а дел се подоцна доселени по 1955 година[7]. Стари македонски родови во Блатец се: Стаменковци, Мишовци, Вачковци, Смилјановци, Кацарци, Дунѓерци, Калајџивци, Самарџивци и Грнчарци при што сите слават Воведение на пресвета Богородица; Најчовци, Синадинци, Чорбаџици и Петковци слават Свети Атанасиј; Јанкуловци, Мутавџици, Маљаци, Стојмирци и Босаци слават Свети Никола; Куткуданци, Кљукарци и Муарудци слават Св. Архангел; Димовци слават Митровден[7]. За сите овие македонски родови постои предание дека се доселени претежно во првата половина на XIX век, од различни селишта во непосредната околина на денешното село, имено родот Мутавџици се доселиле од месноста Вигни на Плачковица, останите од месностите Селиште, Спас, Садово, Мојмија, св. Недела, Црквиште каде по предание порано имало по неколку „каурски куќи[7], што упатува дека најверојатно овие родови се староседелци, а со надоаѓањето на турските родови во минатото се повлекле како сточари во поближните планински месности. Подоцна, во периодот од 1955 до 1959 година, на куќите и имотите на иселените турски родови во Блатец се доселени и македонски родови од пет села во Кочанската Котлина: Лаки, Пекљани, Трсино, Драгобраште и Калиманци (околу 100 куќи), а има и од Беровско, Делчевско и Кривопаланечко (околу 40 куќи)[7].

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Во 1996 г. Блатец бил административен центар на истоимената општина, составна од селата Блатец и Липец, која се оддвојила од Општината Виница. Во 2002 г. според новите административни поделби општината Блатец повторно станува дел од Општина Виница.[8]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Во селото и околината има повеќе археолошки наоѓалишта:



Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Во Блатец постои основно училиште Кочо Рацин. Верскиот објект е црква посветена на Св. Пророк Илија.

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Блатец во последните години силно се празни, поради лоша економска состојба, над 700 млади луѓе се иселени од Блатец во Италијанското градче Канели. Од 400 ученици во 1995 година, во 2000 останале само 130.[10]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Блатец на ФБ
  2. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  3. Млс.гов.мк/
  4. Блатец на ФБ
  5. Блатец.ит
  6. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 226
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Трифуноски, Јован (1970) (на српски). Кочанска котлина - сеоска насеља и становништво. Скопје: Филозофски факултет. стр. 111-112. 
  8. Државен завод за статистика
  9. Михайлов, Иван. Спомени II. Освободителна борба 1919 - 1924, Льовен, 1965, стр. 713, 718.
  10. дневник

Надворешни врски[уреди | уреди извор]


Галерија[уреди | уреди извор]