Бенче

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Бенче е село во Општина Македонски Брод, во областа Порече, во околината на градот Македонски Брод.


Бенче
Бенче is located in Македонија
Бенче
Местоположба на Бенче во Македонија
Координати 41°41′31″N 21°5′53″E / 41.69194° СГШ; 21.09806° ИГД / 41.69194; 21.09806Координати: 41°41′31″N 21°5′53″E / 41.69194° СГШ; 21.09806° ИГД / 41.69194; 21.09806
Општина Општина Македонски Брод
Население 43 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 918 м
Commons-logo.svg Бенче на Ризницата


Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Историja[уреди | уреди извор]

Во XIX век селото е дел од Кичевската каза во Отоманската Империја.

Економија[уреди | уреди извор]

Демографија[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Бенче имало 200 жители, сите Македонци.[1]

По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Бенче имало 240 Македонци патријаршисти.[2]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 43 жители, сите Македонци.[3]

На табелата е прикажан бројот на населението во сите пописни години: [4]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 200[1] 240[2] 451 500 437 264 122 71 65 43

Родови[уреди | уреди извор]

Бенче е македонско село.

Родови во селото се: Милевци (7 к.) доселени се од Закамен, дебарско (според нив) како први доселеници; Баклашевци (10 к.), Дурмишовци (5 к.), Јандриовци (16 к.) и Поповци (16 к.) и сите се доселени од Закамен, освен две куќи од родот Поповци кои се од Крушево. За тие две куќи постои следното предание. Прадедото Трифун, немал деца, па кога дошол кај него некој зограф од Крушево, он го замолил да му најде некое машко дете. Он нашол две деца брат и сестра на кои мајката им умрела, ги донел и поп Трифун ги посвоил. Од родот Поповци имало многу свештеници.[5]

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборно место бр. 0253 според Државната изборна комисија, кое е сместено во Селскиот дом.[6]

На локалните избори во 2017 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 31 гласач.[7]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Бенчевски литургиски зборник
Бенчевско четвороевангелие со минијатури
  • Бенчевски литургиски зборник, српска редакција, Ресавски правопис од првата третина на 16 век. Пишуван на хартија: 21,5 х 15,5 см. 152 листови. Листовите 2, 3, 7‛, 75‛, 100‛, 114‛, 149‛,151‛ не се испишани. Има остатоци од оригинална кирилска пагинација со кватерниони, но со подврзувањето е пореметена и е недоследна. Писмоото е 22-23 реда на полна страница. Полууставно писмо со облици од XV-XVI век. Двоеров правопис, со траги од ресавската правописна школа. Големиот ер обично се употребува во предлозите и префиксите, а малиот на крајот. Употребено е Ѕ (нose, sвѣзда, ѕиждителю и др.) Од надредните знаци се среќава кендемата, акценти и спиритуси, но доста ретко. Од интерпункцијата употребена е точка и две точки. Насловите и иницијалите се црвени. Водени знаци: „Ракавица со петолист одозгора“, од првата третина на XVI век; круг со петокрака одозгора со иницијал внатре „ВМ“ од истиот период. Орнаментика: Скромна. Нема знаменца. Насловите и почетните букви се поголеми со извесна мала доза на иницијалност. Повез: Оригинален од XVI век; штици завиткани во црна кожа - орнаментирани со рамови, ромбови во коишто се наоѓаат розети и палмети. На аглите и на средината се наоѓаат метални топчиња. Има остатоци ок копчиња и ременчиња за закопчување. Содржина: Литургиски зборник. Ракописот е најден во црквата во с. Бенче - Поречие во 1988 година.[8]
  • Бенчевско четвороевангелие со минијатури, македонска безјусова редакција, од почетокот на XVI век. Пишувано на хартија: 21,5 х 15 см., 360 листа. Размер на текстовното поле 15 х 8,5 см. Тетратките се по осум листови, нумерирани со кирилски броеви во почетокот и на крајот од секоја свеска. Хартијата е дебела. Во 18 век оштетените листови се извадени и заштитени, направено е еден вид на примитивна конзервација. Писмо: Убаво полууставно писмо, по 18 реда во полна страница, во една колона. Правописот е двоеров со ресавски принципи. Големиот ер обично се употребува во предлозите и префиксите, а малиот ер на крајот. Употребен е фонемот ѕ. Од интерпукциските знаци употребена е точката и запирката. Застапени се доста напредни знаци како акцентот којшто е недоследен, потоа кендемата, паерокот и разни знаци за скратување. Насловите и почетните букви се напишани со црвено мастило, а останатиот текст со црно мастило. Водени знаци: 1. „Кардиналска шапка“ од типот Бриќе бр. 3457 со контрамарка „V“ од 1504 година. 2. „Камбана“ од типот Бриќе бр. 3405 од 1518 година. Орнаментика: Богата. Пред секое евангелие се наоѓа минијатура на евангелистот, вметнати отпосле во ракописот. Така на л. 7 се наоѓа минијатура на Матеја, на л. 102 на Марко, на л. 163 на Лука и на л. 264 на Јован. Минијатурите се изработени со врвна мајсторска прецизност и имаат голема уметничка вредност. После листовите на коишто се застапени минијатурите има големи знаменца во неовизантиски и балкански стил. На л. 8 големо правоаголно знаменце со преплети и флорални елементи што излегуваат надвор од правоаголната рамка. Знаменцето е нацртано со бледо зелена, црвена и кафена боја што ближи до позлата. Во ист стил и колорит е нацртана и почетната буква „К“. На л. 103 големо правоаголно знаменце со преплет и флорални елементи, како во рамка така и надвор од неа. Употребена е бледо сина, црвена, зелена и кафена боја што ближи до позлата. Во ист стил и колорит е нацртана и почетната буква „З“. На л. 169 се наоѓа големо правоаголно знаменце со преплети и флорални елементи. Употребена е црвена, зелена и кафена боја што ближи до позлата. Во сличен стил и колорит е нацртана и почетната буква „П“. На л. 265 има големи правоаголни знаменца со преплети и флорални елементи. Употребена е бледо зелена, црвена и кафена боја што ближи до позлата. Во ист стил и колорит е нацртана и почетната буква „В“. Освен четирите минијатури на л. 7, 102, 163 и 264, како и големите правоаголни знаменца, се среќаваат и помали знаменца нацртани со преплет и тоа на л. 2, потоа на л. 9 тесно знаменце во балкански стил со кругови и преплет. Слично се среќаваат и на л. 98, 100, 159, 161, 261 и 262. Повез: Оригиналениот повез е сочуван. Две даски обложени со орнаментирана кожа. Се среќаваат правоаглести рамки со кругчиња на аглите. Во средината орнаментиран крст со постамент. Има остатоци од копчиња за закачување. Содржина: Четвороевангелие. Ракописот е најден во с. Бенче - Македонски Брод.[9]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 258.
  2. 2,0 2,1 D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.154-155.
  3. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  5. Јовановиќ, Петар (1935). Порече. Белград: Српски етнографски зборник. стр. 328. 
  6. „Описи на ИМ“. конс. 16 октомври 2017. 
  7. „Локални избори 2017“. конс. 16 октомври 2017. 
  8. http://staroslovenski.nubsk.edu.mk/bencevski-liturgiski-zbornik-16v.html
  9. http://staroslovenski.nubsk.edu.mk/bencevsko-cetvoroevangelie-16v.html