Закамен

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Закамен е место кое често се споменува во народните преданија како место или град од каде потекнуваат повеќе родови во селата од западниот дел на Македонија, за кој се верува дека постоел до пред неколку века, но не постојат сознанија за точната локација на овој град.

Во книгата Порече низ историјата, Милан Ристески, НИО „Студентски збор“, Скопје, 1982, на стр. 20, авторот повикувајќи се на српскиот етнографски зборник LI, „Порече, насеље и порекло становиштва“, книга 28, од 1935 година од д-р Петар С. Јовановиќ, наведува дека во Поречието се доселувале луѓе од разни места на Македонија, бидејќи тука им бил посигурен животот, особено по доаѓањето на турците на балканот, така:

  • фамилијата Чукалевци во селото Тополница се доселила од Закамен, Дебарско.
  • Фамилиите Алузиновци, Бурадовци и Коричановци во селото Томино Село се доселени од Закамен, Охридско.
  • Фамилиите Коачевсци, Атулевци и Петковци во селото Сушица, се доселени од Закамен, Дебарско.
  • Фамилиите Врчакоски, Нешковци и Ѓаковци во селото Зркле, се доделени од Закамен, Албанија.
  • Фамилиите Милевци, Баклашевци, Дурмишовци и Јандревци во селото Бенче, се доселени од Закамен, Дебарско.
  • Фамилиите Мрцевци и Груѓановци во селото Звечан, се доселени од Закамен, Дебарско.

На некои интернет форуми се пренесени овие народни преданија кои може да претставуваат трага во расветлувањето на оваа мистерија.[1][2][3][4]

Легенди за постоењето[уреди | уреди извор]

Таму некаде во срцето на Малесија, на еден крак од патот Виа Игнација, легендата вели, постоел град Закамен.

Според кажувањето на жители од селото Збажди населбата наречена град Закамен, постоела некаде пред 250 до 300 години, до крајот на 17. век. Градот бил до темел запален и уништен од турска војска како одмазда за напад и грабеж на товар од карван што пренесувал царско злато. Грабежот го извршила група граѓани од градот водени од попот Мартин .

Занаетчиски и типично услужен град, со разновидни работилници, дуќани и анови подреден на потребите на многубројните карвани, кои секојдневно на самиот крак од патот врвеле, а во Закамен кираџиите од долгиот пат закрепнувале, се одморале, поправале нешта и преспавале. Се верувало дека Закамен имал дури и своја ергела коњи, а и прифатилиште за изнемоштени и повредени животни. Во Закамен имало и црква. Денес таму можат да се најдат ѕидишта, до црквата вакавско водиче, а велат таму имало и манастир. Сега местото е таму зараснато со дабова шума, одвај да се познаваат камењата и темелите што уште стојат и чекаат....

Во поезијата[уреди | уреди извор]

  • Закамен се спомнува во седмата збирка песни од поетот Јован Котески - „Зелени порти“ издадена 1975 година.[5]
  • Закамен исто така се спомнува во збирката песни "Јуначки споменик - Пјесме о бојевима Црногораца са Турцима (1852-1862)" на црногорскиот војвода Мирко Петровиќ, постар брат на кнезот Данаил, во песната "Бој у Пиви".[6]
  • Закамен се споменува и во народните песни за Марко Крале - цитат во весникот „Нова Македонија“ [7]

Извори[уреди | уреди извор]

Види исто така[уреди | уреди извор]

  • Закамен, археолошки локалитет, населба од средниот век, во близина на струшкото село Локов, на околу 7-8 км јужно од селото.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. silence.heavenforum.com, Во 1395 година официјално е заземен градот Охрид од страна на Бајазит I две или три години подоцна е заземен и запален целосно градот Закамен, малку познат во јавноста бидејќи не се вршени конкретни археолошки изтражувања. Откако турците го опустошиле и опожариле Закамен фамилијата Глоѓуновци пребегнале во мијачкото село Буринец - денес во областа Малесија.
  2. silence.heavenforum.com, При крајот на XVIII в. од прилика 1796-9 г. кога трските даночници заедно со војската збирале данок низ селата во Малесија собреле некаде 9 коњи натоварени со злато. Кога го собрале данокот тргнале да одат за Битола преку Виа Игнација. Поп Мартин одметник од тогашната султанова власт, ајдутин арамбаша дознал дека труците го собрале данокот и со својата чета која броела некаде околу 60 мажи ги пресретнале турците и влегле во голема битка. Труците биле помалу бројни од ајдутската дружина и знаејќи дека ќе загинат пратиле еден војник да бега и да стигне во Битола да ги извести властите. Во битката османлиите биле поразени и убиени сите од еден освен тој кој заминал за Манастир. Поп Мартин и неговата дружина го сокриле златото во некоја пештера, која се претпоставува дека е во близина на Закамен. За една недела во Малесија пристигнал илјаден аскер и Поп Мартин загинал во битка со нив, неговата жена била однесена во Албанија и била потручена а родното место градот Закамен бил срамнет со земја. Златото сѐ уште не е пронајдено, а од градот останата е само калдрмата.
  3. kubura.com.mk, ... според монографијата на Зларе Ѓоршоски кој пак, се повикува на податоците од МАНУ (фонд д-р Бранислав Рустиќ), Црвенкоски се доселеници во Македонија. Нивното потекло, според Рустиќ е од Албанија. Бегајќи од албанските банди и од засилената исламизација кој крајот на 18 и првата половина од 19 век, тие се доселиле од Закамен, Малесија (Дебарца). Од Албанија, пристигнале со една поголема група подоцна слатински семјства. Во селото од кое денес водат потекло, запишани се во 1878 година. Постарите потомци кажувале дека од Закамен ги предводел нивниот најстар предок Ниче. Тој ги довел до Црвена Вода, а оттаму во Слатино ги довел нивниот предок Јон ...
  4. kicevo.net.mk, ... за село Белица (и можниот град над него) се врзува една претпоставка дека токму тука поминал Св. Климент Охридски на патот за Кутмичевица (Кучмичевица/Куч денеска постои како месност во Албанија, самиот збор „куч“ значи „црвен“ на албански). Наводно основал и некаква школа во тогашниот „град“. Колку е ова точно и за што се работи останува провокативна енигма. Многу настани се случиле оттогаш. За своето потекло, жителите на Белица кажуваат оти се староседелци кои порано живееле во населба која се наоѓала над денешното село („Села“), а имало и доселени фамилии од „Закамен“. Поедини фамилии се доселувале и од други места. Подоцна сите се измешале. Сите луѓе кои потекнуваат оттука се високи, крупни и руси, во голем дел со сини и зелени очи ...
  5. jovankoteski.blogspot.com, Во закамен најдов остаток од море: бран на виделина, линија што свена, среде модра брчка од афион в пена, нешто воскреснато што ми сени горе.
  6. www.njegos.org, Бој у Пиви (1861 год.)
  7. 29 април 1993. „Нова Македонија“, Тргнал Марко Крале од Прилепа града, Тргнал Марко на Света Причесна, ќе ми оди во Закамен града, таму има мала калуѓера, калуѓера млада силен јунак ...