Хасково

Хасково
Хасково
	град
	Поглед на зградата на општинската администрација
	Грб
	Грб
	ХасковоМестоположба на Хасково во Бугарија
	Координати: 41°55′48″N 25°35′24″E / 41.93000°N 25.59000°E
Држава	Бугарија
Област	Хасково
Општина	Хасково
Управа
• Градоначалник	Станислав Дечев
Површина
• Вкупна	95,182 км2 (36,750 ми2)
Надм. вис.	203 м
Население (2022)
• Вкупно	71,736
Час. појас	EET (UTC+2)
Повик. бр.	+359 38
Мреж. место	haskovo.bg

Хасково — град во Јужна Бугарија, административен центар на истоименета општина и на Хасковската Област. Градот е сместен во Хасковската Ридска Област, во подножјето на Источните Родопи. Населението на градот изнесува околу 71.736 жители (2022 г.).^[1] Градот е познат по нејзината историја, споменикот на Света Богородица и како важен економски и културен центар во регионот.

Географија

Градот се наоѓа во југоисточниот дел на Бугарија, 227 км од главниот град Софија, 97 км од Пловдив, 354 км од Варна и 212 км од Бургас.

Историја

Според археолозите, подрачјето на Хасково било населено уште пред околу седум илјади години. Во и околу Хасково се зачувани докази кои ја потврдуваат неговата долга историја низ праисторијата и антиката. Во IX век – за време на Првото Бугарско Царство – во Хасково била изградена тврдина која набрзо се трансформирала во град. Градот се наоѓал во центарот на пространиот регион помеѓу реките Клокотница, Харманлиска и Марица.

Отомански период

Селото и околината станале дел од Отоманското Царство набрзо по освојувањето на Едрене во 1361 година. За време на Мехмед Освојувачот, Хаској бил населен со околу 750 луѓе, кои се состоеле од 150 муслимански семејства распределени во 12 маала: Хаџи Махмуд, Иса Факих, Софулар, Сарач Инебеј, Сарач Муса, Хаџи Кајали, Џулах, Хаџи Исмаил, Кади, Дебаглар, Хаџи Бајезид и Дервишан. Селото добило претежно земјоделски карактер во поголемиот дел од отоманскиот период; исто така постоела развиена домашна индустрија, а во Хаској живееле занаетчии како самари, кожари, чевлари, крзнари, сапунџии, бојаџии и свеќари. Во 1515 година населението се зголемило на 1.400 луѓе во 274 домаќинства, а во 1530 година било запишано дека во селото имало една џамија, како и шест помали џамии.

Во 1592 година, Голем везир Синан-паша нарачал изградба на два караван-сараи, две бањи, продавници, џамија и народна кујна по барање на жителите. Според австрискиот историчар и ориенталист Јозеф фон Хамер-Пургштал, Синан-паша го инаугурирал и блискиот Узунџовскиот панаѓур (Узунџово), која станала позната во цела Отоманска Бугарија.

Важноста на градот се зголемила во XIX век. Со своите пазари и саеми, Хаској станал значаен трговски центар во Санџакот Филибе (Пловдив). Во исто време, се зголемило населението на градот. До втората половина на векот, населението пораснало на околу 6.000 луѓе, од кои 3.500 биле немуслимани, а само 2.500 биле Турци. Во 1870-тите, после Руско-турската војна, градот де факто бил под руска окупација.

Модерна ера

Хасково било дел од Источна Румелија од 1878 до 1885 година, а потоа било вклучено во автономното Кнежевство Бугарија, кое ја прогласило целосната независност од Отоманското Царство во 1908 година. После нивната независност, градот бил преименуван во Хасково.^[2]

После 1878 година Хасково станал популарен по производството на висококвалитетен тутун. Сепак, денес во регионот повеќе нема производство на цигари, откако некогаш големата тутунска компанија „Хасково-БТ“ се затворила во 2005 година.^[3] Денес, најголемите претпријатија произведуваат храна, машини и текстил.

Религии

Хасково е град на етничката и религиозна толеранција. Наjраспространета религиja е православното христиjaнство. Дел од населението на градот се Турци и Помаци. Има и мали групи Ерменци и Евреи.

На 8 септември 2004 г. во Хасково е откриена статуата „Св.Богородица“ со којa градот освојува дел од рекордите на Гинис за наjвисок религиозен споменик (32 метри). Таа е и наjголемата статуа на Дева Марија во светот.

Образование

Медицински колеџ, Тракиски универзитет во Стара Загора
Филијала на "Економија и менаџмент" на Универзитетот за Национално и светско стопанство во Софија