Теарце

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Теарце
Теарце is located in Македонија
Теарце
Местоположба на Теарце во Македонија
Координати 42°4′27″N 21°3′9″E / 42.07417° СГШ; 21.05250° ИГД / 42.07417; 21.05250Координати: 42°4′27″N 21°3′9″E / 42.07417° СГШ; 21.05250° ИГД / 42.07417; 21.05250
Општина Општина Теарце
Население 3974 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 540 м
Commons-logo.svg Теарце на Ризницата


Теарцесело во Општина Теарце, северозападна Македонија и административен центар на Општина Теарце.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Теарце се наоѓа во Долен Полог, североисточна Македонија. Денес во состав на селото се наоѓа и Отушиште, кое порано било посебно село, но подоцна се споило со него со растот на двете села.

Историja[уреди | уреди извор]

Според турски документи од 1628 година село Техарче и бјузјург се наоѓало во вилаетот Калканделен (Тетово) и било населено од 84 семејства (ханиња).

За време на Втората светска војна и бугарската окупација, селото било преименувано во Пејчиново, во чест на Кирил Пејчиновиќ, кој е од Теарце..[1]

Археолошки локалитети[2]

Население[уреди | уреди извор]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 3.974 жители и 550 домаќинства што го прави едно од најголемите села во Полошката Котлина.[3]

Теарце претставува типично мултиетничко село во кое живеат Македонци, Албанци, Турци, Роми. На табелата е прикажан националниот состав на селото низ сите пописни години: [4]

Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 2.351
1953 1.258 802 441 35 7 3 2.546
1961 1.353 805 652 ... 6 21 2.883
1971 1.339 1.479 583 81 2 1 3.509
1981 1.270 2.081 523 107 6 17 4.004
1994 1.100 2.123 461 62 18 2 3.766
2002 1.085 2.310 512 54 4 9 3.974

Родови:[уреди | уреди извор]

Како еден од најстарите албански родови во селото се споменува родот Гопере. Доселени се од северна Албанија, во втората половина на XVIII век.[5]

Економија[уреди | уреди извор]

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Цркви
  • „Св. Богородица“. Над селото се наоѓа местото Ќелија - Градиште. Според сочуваните ѕидини и преданието тука се наоѓала старата црква Св. Богородица која сега е во урнатини . По ова предание археологот Блага Алексова во 1954 година извршила археолошко истражување и открила дека црквата е еднокорабна. Од пронајдената мермерна плоча во 1975 година се дознало дека црквата е изградена во периодот помеѓу 1618-1622 година. Жителите на село Теарце во 1975 година врз дел од темелите на старата црква, изградиле мала црквичка и до денешен ден во чест на празникот Голема Богородица на 27 и 28 август приредуваат вечера за присутните гости кои што доаѓаат од околните села на Полог и иселените теарчани од САД, Австралија и Европа.
  • „Св. Никола“. Според манастирскиот поменик на Лешочкиот манастир, пишуван 1841/45 година, пишува дека јеромонахот Кирил Пејчиновиќ е роден во село Теарце, а куќата му била близу до црквата Св. Никола. Бидејќи денешната црква Св. Никола во Теарце е градена 1866 година, се смета дека таа е изградена на местото од постарата црква кои теарчани како мала и неугледна ја разурнале пред 1866 година. Живописана била од страна на Јосиф Радев Мажоски[6] од Лазарополе.
  • „Св. Марена“ Веднаш под селото, во рамничарскиот дел имало тумба создадена од урнатини од црква. Меѓутоа кај теарчаните било сочувано преданието дека разурнатата црква била посветена на Света Марена. по ова предание во 1954 година Блага Алексова извршила раскопување и на местото (арх. лок. „Марена“) се најдени остатоци од мермерниот иконостас и мали фрагменти на фрескоживопис. Црквата била долга 10,2 м. и широка 5,90 м. околу неа имало гробови. Според мермерниот иконостас се смета дека потекнува од пред турскиот период. Во 1980 година жителите на село Теарце на дел од старите темели подигнале мала капела и на патрониот ден на 30 јули го празнуваат ова светилиште.
Црквата „Св. Димитрија Солунски“
  • „Св.вмч. Димитрија Солунски “. Во 2000 година православните верници од село Теарце покренале иницијатива за изградба на меморијален комплекс посветен на македонскиот преродбеник јеромонахот Кирил Пејчиновиќ роден во ова село, на старото вакалско место Збирало. Изградбата на црквата започнала на 29 август 2000 година веднаш по празникот Голема Богородица. Со помош на иселените теарчани од градот Детроит - САД црквата била изградена во рекордно време. За време на војната во 2001 година била изгорена влезната врата[7], па поради тоа беа прекинати тамошните работи на внатрешното уредување за да продолжи во 2005 и да се изработи фрескоживописот.
  • „Св. Ѓорѓи“. Во селото сочувано е преданието дека на местото Крс што се наоѓа северно од селото, имало црква посветена на Свети Ѓорѓи и околу неа се наоѓале гробови. Во минатото жените на 8 декември го посетувале разурнатото светилиште и делеле раздавачка за душа на починатите и палеле свеќи на еден камен. Во последниве децении, помладите генерации не го посетуваат ова светилиште.

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Trifunovski, Jovan F. (1976) (на francaise). Polog (Etudes Anthropogeographiques) (1 издание). Belgrad: Academie Serbe des Sciences et des Art. 
  2. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  3. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  5. Албанците во Македонија само од 1780 година, д-р Ристо Ивановски, Битола, 2014 год., 10 стр.
  6. "Јосиф Радев Мажоски (18??-1919)" (македонски). конс. 2010-04-27. 
  7. "Опожарена вратата од црквата во Теарце" (македонски). А1. 11 август 2002. конс. 2010-04-27. 
  8. Чочевски, Александар (21 декември 2009). "Махи Несими - годишен добитник на наградата “Мито Хаџи Василев - Јасмин“" (македонски). Макфакс. конс. 2009-12-22. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]