Големо Мраморани

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Големо Мраморани
Големо Мраморани is located in Македонија
Големо Мраморани
Местоположба на Големо Мраморани во Македонија
Координати 41°24′15″N 21°29′33″E / 41.40417° СГШ; 21.49250° ИГД / 41.40417; 21.49250Координати: 41°24′15″N 21°29′33″E / 41.40417° СГШ; 21.49250° ИГД / 41.40417; 21.49250
Општина Долнени
Население нема жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 686 м
Големо Мраморани на општинската карта
Големо Мраморани во Општина Долнени.svg

Атарот на Големо Мраморани во рамките на општината


Големо Мраморани — историско село во Општина Долнени, во околината на градот Прилеп.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓало на околу 10 км северозападно од Прилеп и околу 3 км северно од селото Мажучиште, во подножјето на планината Негре. Пред распадот на Отоманското Царство тоа било напуштено, жителите иселени, главно во селото Бело Поле, но и во селото Сенокос и на други места.

Население во минатото[уреди | уреди извор]

Вп XIX век Големо Мраморани било дел од Прилепската каза. Според „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ во 1873 г. Големо Мраморани имало 10 домаќинства со 42 жители Македонци.[1][2]

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Горно Мраморани имало 74 жители, сите Македонци христијани.[1][3]

На почетокот на XX век целото население на селото потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија. Според податоците на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. Големо Мраморани имало 40 Македонци.[1][4]

Културно-археолошка оставнина[уреди | уреди извор]

Денес местото на кое било сместено ова село го обележува една голема карпа во облик на менхир (долг или висок каме), во чија близина се наоѓаат и остатоците од селската црква со голем број гробишта. Црквата, според темелите, не била многу голема градба, претставувала еднокорабна црковна градба со средни димензии, но во неа биле вградени како сполии и елементи од постара градба, сосема веројатно, ранохристијанска црква, на која укажува еден мермерен споменик, капител со изработен крст, како и други мермерни и камени блокови, тегули (покривни ѓерамиди) од античкиот период и слични показатели и остатоци од постара градба.

Речиси во самите гробишта, на мало растојание од црквата се среќава и еден голем винарник – објект за гмечење грозје и правење вино, а уште еден таков објект, но со помали димензии, се наоѓа на периферијата на гробиштата, поточно на околу 50 м источно од карпата „менхир“. Овие камени објекти, како објекти биле користени во производството на вино уште од антиката, а можеби и во подлабоката историја.

На просторот на кој биле сместени црквата и гробиштата се среќаваат и други културни траги, како обработени форми по карпите, така и фрагменти од керамички садови, питоси и друг археолошки материјал. Интересно е дека слични наоди се среќаваат на поширокиот простор, а на неколку стотици метри западно околу една огромна карпа со неправилна топчеста форма била сместена и една населба од многу постариот, бронзен период. На околу 700 м северно од ова наоѓалиште, има остатоци од стар манстисрки комплекс, како и мнопгу други археолошки остатоци.

Археолошки наоѓалишта[уреди | уреди извор]

Селото ги има следниве археолошки наоѓалишта:[5][6]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  2. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, с. 72-73.
  3. Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 245
  4. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 148-149.
  5. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  6. Јован Ф. Трифуновски, Битољско - Прилепска котлина, Антропогеогрофско проучавоњо, Београд 1998

Надворешни врски[уреди | уреди извор]