Новоселани (Прилепско)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Новоселани
Поглед на Новоселани, Прилепско.jpg

Поглед на Новоселани

Новоселани is located in Македонија
Новоселани
Местоположба на Новоселани во Македонија
Координати 41°24′14″N 21°26′0″E / 41.40389° N; 21.43333° E / 41.40389; 21.43333Координати: 41°24′14″N 21°26′0″E / 41.40389° N; 21.43333° E / 41.40389; 21.43333
Регион Logo of Pelagonia Region.svg Пелагониски
Општина Coat of arms of Dolneni Municipality.svg Долнени
Област Прилепско Поле
Население 111[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 7504
Повик. бр. 048
Шифра на КО 20073
Надм. вис. 620 м
Новоселани на општинската карта
Новоселани во Општина Долнени.svg

Атарот на Новоселани во рамките на општината
Commons-logo.svg Новоселани на Ризницата


Новоселани — село во Општина Долнени, во околината на градот Прилеп.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Патот кој води до селото

Новоселани се наоѓа во средишниот дел на Прилепското Поле, непосредно покрај патот Прилеп-Македонски Брод. Селото е рамничарско и е сместено на надморска височина од 620 м. Неговиот ата зафаќа површина од околу 8,5 км2. Од Прилеп е оддалечено 14 км во северозападен правец.[2]

Селото е составено од Горно и Долно Маало. Месности во повисоките делови од селскиот атар се: Лозја, Рид, Чешма и Осојница; а во полето: Горно Поле, Браненица, Корија, Ливади, Делови, Коњарско, Жолтица и Криви Слогови.[3]

Историја[уреди | уреди извор]

Според Турскиот пописен дефтер за Велешката каза од 1568/69 година, за селото е запишано дека припаѓа на градот Прилеп и дека е чифлиг на силахдарот Шуџа, спахијата Хасан, на уште еден Хасан, Али Караѓоз, Ибрахим Мустафа, Каплан, синот на Хасан и спахиски син.[3]

Од името може да се заклучи дека денешното село е ново и тоа било основано некаде на почетокот на XIX век. Во времето на основањето, на местото се населиле предците на денешните родови: Вајгаловци, Шиклевци и други. По неговото основање, во селото биле создадени неколку чифлизи. Во текот на XIX век, селото било дел од Прилепската каза на Отоманското Царство. На почетокот од XX век, како сопственици на чифлизите се јавувале: Алил, Јусуф, Зубер, Мурат, Осман Лопатарски, Шериф, Глауч и Исмаил. Мурат живеел во Дебар, а другите во Прилеп. Во тоа време, само една четвртина од атарот била во сопственост на селаните. Во 1913 година, селаните откупиле дел од чифлизите, а останатите делови ги добиле подоцна по спроведувањето на земјоделската реформа.[3]

Стопанство[уреди | уреди извор]

Селото има полјоделска функција. Во неговиот атар, обработливото земјиште зафаќа површина од 609 ха, додека пасиштата се на површина од 2013 ха.[2]

Во минатото, селото остварувало приход од 2.700 акчиња, а тој бил главно остваруван од: шира, пченица, мешано жито, испенџе, ушур од лен, данок за свињи, хаса за ливада и др.[3]

Население[уреди | уреди извор]

Во пописните дефтери од 1467/68 година Новоселани било христијанско село коешто припаѓало на Прилепската нахија. Тогаш имало 15 христијански семејства и 1 неженет; во 1481/82 година имало 23 семејства; во 1544/45 година имало 20 семејства и 3 неженети; а во 1568/69 година имало 5 семејства и 3 неженети, како и 2 муслимански семејства.[3]

Во делото „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“, издадено во Цариград во 1878 година, кое прикажува статистика за машкото население во 1873 година, Новоселени се споменува како село со 30 домаќинства и 140 жители Македонци.[4]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Новоселани имало 202 жители Македонци христијани.[5] По податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година Новоселјани е посочено како село со 240 жители Македонци.[6]

Според пописот од 2002 година, во селото Новоселани живеат 111 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[7] 1905[8] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 202 240 283 320 361 328 263 171 145 111
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[9]

Родови[уреди | уреди извор]

Новоселани е македонско село.

Родови во селото се: Вајгаловци (12 к.) основачи на селото, доселени се од соседното раселено село Малешево, го знаат следното родословие: Ѓурчин (жив на 40 г. во 1950-тите) Илија-Цветко-Цветан-Јовче, основачот на родот кој се доселил; Шиклевци (5 к.) изгледа имаат исто потекло како и Вајгаловци; Амбулевци (2 к.) потекнуваат од домазет, кој дошол од селото Средорек, домазетот влегол во родот Шиклевци; Ќофтевци (3 к.) потекнуваат од домазет кој дошол од селото Долнени; Кривогавци (4 к.) доселени се во турско време од Кривогаштани; Кокаревци (5 к.) доселени се во 1913 година од Кутлешево, пред тоа живееле во Бело Поле и Средорек; Грујовци (2 к.) доселени се во 1909 година од селото Браилово; Вељановци (4 к.) доселени се од Сенокос, каде имаат истоимени роднини, подалечно потекло имаат од Мариово; Баловци (1 к.) доселени се во 1925 година од селото Кутлешево, и таму биле однекаде доселени.[10]

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Долнени од 1952 година.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 1466 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на поранешното основно училиште.[11]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 91 гласачи.[12]

Културни знаменитости[уреди | уреди извор]

Црквата „Св. Ѓорѓи“
Археолошки наоѓалишта[13]
Цркви[14]


Иселеништво[уреди | уреди извор]

Од селото е познато дека се иселиле следните родови: Клаповци се иселиле во Средорек; неколку семејства на Шиклевци се иселиле во Прилеп; неколку семејства на Грујовци се иселиле исто така во Прилеп, а едно во Браилово; и многу семејства од Велјановци се иселени во Прилеп.[3]

Личности[уреди | уреди извор]

Родени во Новоселани

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 17 јули 2020.
  2. 2,0 2,1 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја (PDF). Скопје: Патрија. стр. 212.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Новоселани“. OldPrilep. 2 февруари 2014.
  4. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 74-75.
  5. Кѫнчовъ, Василъ. Македония. Етнография и статистика. София, Българското книжовно дружество, 1900. ISBN 954430424X. стр. 245.
  6. Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 150-151.
  7. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  8. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  9. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  10. Трифуноски, Јован (1998). Битољско-прилепска котлина (српски). Београд: Српска академија наука и уметности.
  11. „Описи на ИМ“ (PDF). Посетено на 17 јули 2020.
  12. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 3 ноември 2019.
  13. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. II. Скопје: Македонска академиjа на науките и уметностите. ISBN 9989649286.
  14. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. стр. 19. ISBN 978-608-65143-2-7.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]