Луј-Фердинан Селин

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Луј-Фердинан Селин
L.-F. Céline c Meurisse 1932.jpg
Луј-Фердинан Селин во 1932
Роден 27 мај 1894
Курбвоа, Франција
Починал 1 јули 1961
Медон, Франција
Занимање романописец, лекар
Националност французин
Значајни дела

Луј-Фердинан Селин (27 мај 18941 јули 1961) — француски романописец и лекар. Неговиот стил на пишување има заслуга за модернизирање на француската литература, а негов најпознат роман е Патување до крајот на ноќта. Селин го користел јазикот на средната класа во неговото творештво, за разлика од неговите претходници, кои го употребувале јазикот на буржоазијата. Неговиот стил имал влијание на разни книжевни жанрови и писатели, не само од француското говорно подрачје, туку низ целиот западен свет. Тука спаѓаат авторите на егзистенцијализмот, модернизмот, црната комедија, и бит генерацијата. Сепак, поддршката на Селин за силите на Оската за време на Втората светска војна и памфлетите против Евреите го нарушиле неговиот имиџ како културна икона.

Биографија[уреди | уреди извор]

Младост[уреди | уреди извор]

Луј-Фердинанд Селин бил роден во Курбвоа, близу Париз како единствено дете на Фердинан Дестуше и Маргарита-Луј-Селин Жилу. Таткото имал потекло од Нормандија и работел како менаџер во осигурителна компанија, додека мајката била од Бретања и поседувала антикварница каде работела.[1][2] Како дете ги посетил Англија и Германија во 1908-1910 за да ги научи тамошните јазици и полесно да се вработи.[2] По завршување основно училиште сѐ до полнолетство, работел повеќе работи како продавач на накит, помошник на кујунџии, итн. Иако не бил многу образуван, со заработените пари купувал книги и самиот се едуцирал. Од тука се родила желбата да стане лекар.[3]

Во 1912 г. се приклучил на француската армија, иако родителите не се согласувале со тоа. Во тоа време се случила Втората мароканска криза, по што национализмот имал силно влијание меѓу помладата генерација.[4] Тригодишната служба ја почнал во Рамбује, но отпрвин бил несреќен и размислувал да дезертира.[5] Потоа се приспособил на условите и станал помлад водник, а бил одликуван и со воен медал во 1915 г. поради пожртвуваноста да пренесе писмо до Ипр, подвиг во кој бил ранет од огнено оружје во десната рака од страна на германската војска.[2] Во март 1915 г. бил испратен на работа во Лондон каде се оженил со Сузан Деби, но се развеле по една година. Поради повредата на раката, бил прогласен за воено неспособен во септември и се вратил во Франција. Работел во фондацијата на Рокфелер, и често патувал во Бретања каде ги учел луѓето како да се заштитат од туберколоза и како да одржуваат лична хигиена.[6]

Лекарска и писателска кариера[уреди | уреди извор]

Во 1919 г. заминал во Бордо да го заврши средното училиште. Таму се запознал со г. Фоле, директор на медицинското училиште во Рен. Во август 1919 г. се оженил за ќерката на Фоле, Едита, и со помош на Фоле, запишал медицински студии во Рен.[7] Ќерката Коле Дестуше му се родила во 1920, а до 1923 г. Селин се стекнал со знаења во хемија, физика и природни науки. Докторирал до крајот на годината, а во 1924 г. заминал во Париз на пракса. Во 1925 го напуштил семејството и никогаш не се вратил. Работел во Друштвото на народите и патувал во Швајцарија, Камерун, Куба, Англија.

Во 1926 г. го посетил Детроит за да ја види автомобилската компанија Форд бидејќи правел студија за работниците. Селин бил згрозен од експлоатацијата на работниците, и напишал негативна статија во неговиот труд. Во 1928 г. се вратил на медицината и основал практична школа за акушерство во Монмартр, која ја затворил во 1931 г. за да работи како медицински советник.[8] Своето најпознато дело Патување до крајот на ноќта го издал во 1932, и со него променил многу книжевни норми, како честата употреба на сленгот и вулгарни изрази. Во 1936 г. ја објавил Смрт на кредит, во кој дал хаотичен и дотогаш непознат приказ на човековото страдање. Во романот има честа употреба на загради, кои го диктирале ритамот на дејството. За овие дела добил пофалба од писателот Жан-Пол Сартр.

Подоцнежен живот и смрт[уреди | уреди извор]

Цртеж на Селин во поодмината возраст

Во периодот од 1935 до 1937 г. Селин објавувал антисемитски памфлети, по што англискиот книжевен критичар Вилијам Епсон го нарекол „ударно перо на фашизмот“.[9] Памфлетите изобилувале со расизам и нетрпеливост спрема француските Евреи, а биле објавени за време на нацистичкиот режим во Франција. Пред војната, Селин јавно се залагал за сојуз помеѓу Франција и Германија.[10] Критичарите на Вишиевскиот режим ги оцрнувал и прогласувал за еврејски колаборационисти.

По поразот на Германија во 1945 г., Селин пребегал во Данска. Бил прогласен за соработник на нацистите, и осуден во отсуство на една година затвор. Судот го прогласил за „срам за државата“, но по дадената амнестија, се вратил во Франција во 1951 г. Селин повратил дел од славата со трилогијата романи Замок до замок, Север, и Ригадун. По враќањето од прогон го загубил авторитетот, но не зажалил за антисемитските ставови и го негирал холокаустот.[11] Се повлекол во Медон, каде бил посетуван од пријатели и уметници. Во Париз се сретнал со Ален Гинсберг и Вилијам Бероуз, предводници на Бит генерацијата. Селин починал на 1 јули 1961 г., ден по завршување на романот Ригадун, поради проблеми со ѕидовите на артериите. Бил закопан на грпбиштата во Медон, а неговата куќа до темел изгорела во пожар во мај 1968 г.

Библиографија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Chronology given in the Pleiade edition of his novels, volume I, Bibliothèque de la Pléiade, éditions Gallimard, , p.LV-LVI.
  2. 2,0 2,1 2,2 O'Connell, David (1976). Twayne's World Author Series: Louis Ferdinand-Céline. Twayne Publishers. ISBN 0-8057-6256-6.  p. 14
  3. McCarthy, Patrick (1975). Céline: A Biography. Viking Press. ISBN 0140045341. 
  4. David Cottington, Cubism in the Shadow of War: The Avant-garde and Politics in Paris, 1905–1914 (New Haven and London: Yale University Press, 1998), pp. 33–37
  5. McCarthy p. 24
  6. McCarthy p. 27
  7. McCarthy p. 28
  8. O'Connell, David (1976). Twayne's World Author Series: Louis Ferdinand-Céline. Twayne Publishers. ISBN 0-8057-6256-6.  p. 15
  9. Empson, William, Some Versions of the Pastoral, Chatto & Windus, 1935, p.11
  10. Axelrod, Mark (2004). Borges' Travel, Hemingway's Garage: Secret Histories. University of Alabama Press. стр. 101. 
  11. Atkins, Stephen E. (April 2009). Holocaust denial as an international movement. ABC-CLIO. стр. 87–8. ISBN 978-0-313-34538-8. https://books.google.com/books?id=M9Uj6u6b-ZIC. конс. 4 април 2012 г. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Wikiquote-logo.svg
Викицитат има збирка цитати поврзани со: