Теја (митологија)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Теја
Член на Титаните
Pergamonmuseum - Antikensammlung - Pergamonaltar 32.jpg
Големиот Алтар од Пергамон (Берлин), божицата која се бори со Хелиј се смета дека е Теја[1]
Божица на видот и на блескавата светлина и на јасното сино небо
Други имињаЕврифеса, Етра (веројатно)
СопружникХиперион
РодителиГеја and Уран
Браќа/сестри
ДецаХелиј, Селена, Еос

Во грчката митологија, Теја (/ˈθə/; старогрчки: Θεία), исто така наречена Еврифеса "широкосјајна", е Титанка. Нејзиниот брат/сопруг е Хиперион, Титан и бог на сонцето, а заедно тие се родители на Хелиј (Сонцето), Селена (Месечина), и Еос (Зора).

Етимологија[уреди | уреди извор]

Самото име Теја едноставно значи "божица" или "божествено"; Теја Еврифеса (Θεία Εὐρυφάεσσα) носи призвук на широчина (εὐρύς, eurys, "широк", корен: εὐρυ-/εὐρε-) и сјајност (φάος, phaos, "светлина", корен: φαεσ-).

Митологија[уреди | уреди извор]

Рељефна скулптура на Теја (Алтар Пергамо)

Постари споменувања[уреди | уреди извор]

Хесиод во Теогонија во однос на нејзиното потекло вели дека таа е најстарата ќерка на Геја (Земјата) и на Уран (Небото).[2] Роберт Грејвс , вели дека Теја е Еврифеса која го родила Хелиј во митовите кои датираат од класичната антика.[3][4]

Подоцнежни митови[уреди | уреди извор]

Откако во подоцнежните митови му станала жена на титанот Хиперион, "благооката и најблескавата Еврифеса" во Хомеровата Химна за Хелиј, станала мајка на Хелиј (Сонцето), Селена (Месечина), и Еос (Зора).

Пиндар искажал пофалба за Теја во неговата петти истамска ода:

"Мајка на Сонцето, Теја со многуте имиња, од тебе луѓето го слават златото како помоќно од било што....."

Тука таа е блескава божица но алузијата на Пиндар за "Теја со многуте имиња" укажува дека таа се сведува и на други слични божици, мајки на Сонцето, како што Феба и Лето, но можеби, и на некои поуниверзални фигури на мајки како што се Реја и Кибела.

Поколение[уреди | уреди извор]

Децата на Теја се:

Теја во науката[уреди | уреди извор]

Митолошката улога на Теја како мајка на божицата на Месечината Селена се применило на името на хипотетичка планета која, според хипотезата за големиот удар, се судрила со Земјата, што резултирало да се создаде Месечината. Алтернативното име Еврифеса се применува за опишување вид на инсект (Dayus euryphaessa) (Kirkaldy, 1907).

Види[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. M.M. Honan, Guide to the Pergamon Museum, Berlin 1904, etc.
  2. Hesiod, Theogony, 132.
  3. Graves, Robert, The Greek Myths, 42.a
  4. Hesiod, Theogony 371; of "cow-eyed, Karl Kerenyi observes that "these names recall such names as Europa and Pasiphae, or Pasiphaessa—names of moon-goddesses who were associated with bulls. In the mother of Helios we can recognize the moon-goddess, just as in his father Hyperion we can recognise the sun-god himself" (Kerenyi, The Gods of the Greeks, 1951, p. 192).