Јанчиште

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Јанчиште
Jančište 02.JPG

Улица во Јанчиште

Јанчиште is located in Македонија
Јанчиште
Местоположба на Јанчиште во Македонија
Координати 42°3′11″N 21°6′51″E / 42.05306° СГШ; 21.11417° ИГД / 42.05306; 21.11417Координати: 42°3′11″N 21°6′51″E / 42.05306° СГШ; 21.11417° ИГД / 42.05306; 21.11417
Регион Долни Полог
Општина Општина Јегуновце
Население 587 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 400 м
Јанчиште на општинската карта
Јанчиште во Општина Јегуновце.svg

Атарот на Јанчиште во рамките на општината
Commons-logo.svg Јанчиште на Ризницата

Јанчиште е село во Општина Јегуновце, во околината на градот Тетово.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото Јанчиште се наоѓа во Долни Полог, на левиот брег на реката Вардар. Оддалечено е 18,5 километри североисточно од Тетово.

Историja[уреди | уреди извор]

Село Јанчиште за прв пат се споменува во признанието на Стефан Душан во 1348 година.

Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од нахијата Калканделен и имало 39 христијански семејства и 2 вдовици христијани.[1]

Во XIX век селото е дел од Тетовската каза во Отоманската Империја.

При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година 5 лица од селото се доброволци во Македонско-одринското доброволство.

Економија[уреди | уреди извор]

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Јанчиште живееле 145 жители, сите Македонци.[2]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Јанчиште имало 208 Македонци, егзархисти.[3]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 587 жители. Следува табела на националната структура на населението:[4]

Националност Вкупно
Македонци 544
Турци 0
Роми 0
Албанци 0
Власи 0
Срби 43
Бошњаци 0
Други 0

На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:[5]

Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 486
1953 507 44 ... 1 552
1961 602 6 ... ... 33 ... 641
1971 570 ... 98 ... 668
1981 680 1 57 ... 9 747
1991 660 62 3 725
1994 564 46 610
2002 544 43 587

Родови[уреди | уреди извор]

Јанчиште е македонско село.


Според истражувањата од 1947 година, родови во селото се:

  • Чадини (1 к.) еден од двата најстари селски рода, не знаат од каде се доселени. Имаат иселеници во Тетово (две семејства) и во Русе (едно семејство).
  • Чукаловци (1 к.) еден од двата најстари селски рода, не знаат од каде се доселени.
  • Савевци (4 к.) стари доселеници, не знаат од каде се доселени.
  • Шоповци (6 к.) доселени се од селото Готовуша, Сириниќ (денес во Косово), ја знаат следната генеологија Ристо (жив на 70 год. во 1940тите) Аврам-Тасе-Петар, кој се доселил во селото. Имаат иселеници во Тетово (две семејства).
  • Расимовци (1 к.) место на потекло како и кај Шоповци. Имаат иселеници во Скопје (едно семејство).
  • Котлинци (10 к.) доселени се од селото Котлина кај Качаник, порано општина Витина ( денес во Косово) и ја знаат својата генеологија Тодор (Тоде) (жив на 62 год. во 1940тите); Апостол-Сибин-Спасе. Во 2019 година родот Котлинци познава осум колена: Спасе-Сибин-Апостол-Тодор(Тоде)-Јорда-Митко-Огнен-Луна.[1] Родот Котлинци заклучно со 2009 година има преку 393 лица, кои живеат во Јанчиште, Тетово, Скопје, Детроит и други места.[2] . Домашна слава на родот Котлинци е Св. Аранѓел.
  • Ивановци или Ивањци (3 к.) доселени се на средината од 19ти век од селото Иваје кај Качаник, тоа село е сега албанско, ја знаат следната генеологија Сибин (жив на 45 год. во 1940тите) Мојсије-Спасо, се доселил таткото на Спасо. Имаат иселеници во Скопје (едно семејство), Белград (едно семејство) и во Русе (едно семејство).
  • Ѓурковци (2 к.) доселени се од некое село кај Качаник. Имаат иселеници во Русе (едно семејство).
  • Љамовци (6 к.) доселени се однекаде.
  • Шутко (1 к.) доселени се однекаде. Имаат иселеници во Тетово (едно семејство).
  • Угриновци (1 к.) стари доселеници со непознато потекло.
  • Гаџовци (1 к.) доселени се од селото Сретска (Косово).
  • Милковци (3 к.) доселени се однекаде, а по мајчина линија се од Шемшево, ја знаат следната генеологија Блаже (жив на 37 год. во 1940тите) Панче-Ѓерасим-Серафим, основачот на родот кој се доселил.
  • Призовци (1 к.) порано живееле во Прелубиште и Жилче, подалечното потекло не го знаат.
  • Јажинковци (3 к.) доселени се од селото Јажинце, каде биле староседелци.
  • Трпевци (2 к.) потекнуваат од Трпе, кој бил посинет од селото Озормиште.
  • Михајл (1 к.) доселени се од Беловиште, таму припаѓале на староседелскиот род Степановци.
  • Здравковци (1 к.) доселени се во 1916 година од селото Горно Село кај Средска.
  • Призренковци или Кековци (2 к.) доселени се во 1919 година од Тетово, таму се доселиле од селото Драјчиќ кај Средска.
  • Веселиновци (2 к.) исто потекло како и претходниот род.
  • Гиго (3 к.) доселени се од селото Вратница.
  • Кранчеи (1 к.) доселени се по мајка од Непроштено.
  • припаѓале на родот Степановци.
  • Анто (1 к.) се исто како и претходниот род.
  • Јастро (1 к.) доселени се во 1940 година од селото Беловишта, таму припаѓале на родот Степановци.[6]

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Цркви

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Црквата „Св. Теодор Тирон“

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

  • ФК Југ (Јанчиште)
  • Фудбалскиот клуб Јанчиште, почнал да игра фудбал во 1949 год. ФК Јанчиште играл фудбал во Третата зона во Првенство во фудбал на Тетовската околија, заедно со ФК Туденце, ФК Сиричино и ФК Прељубиште (извор: Митко Спироски)[9]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.369
  2. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“, София, 1902, стр. 211.
  3. Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 122-123.
  4. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  5. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  6. Трифуноски, Јован (1976). Полог. Белград: САНУ. 
  7. „Осветување на трпезарија при црквата на св. Теодор во с. Јанчиште“ (македонски). МПЦ - ОА. 22.09.2007. конс. 2010-04-28. 
  8. „Цркви во Тетово“ (македонски). Крале Марко. конс. 2010-04-28. 
  9. http://spiroski.com.mk/%d0%ba%d0%bd%d0%b8%d0%b3%d0%b0-3/. „SPIROSKI – Lesok , Macedonia“ (en-US). конс. 2019-04-24. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]