Јанчиште

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Јанчиште
Jančište 02.JPG

Улица во Јанчиште

Јанчиште is located in Македонија
Јанчиште
Местоположба на Јанчиште во Македонија
Координати 42°3′11″N 21°6′51″E / 42.05306° N; 21.11417° E / 42.05306; 21.11417Координати: 42°3′11″N 21°6′51″E / 42.05306° N; 21.11417° E / 42.05306; 21.11417
Регион Долни Полог
Општина Јегуновце
Население 587 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 400 м
Јанчиште на општинската карта
Јанчиште во Општина Јегуновце.svg

Атарот на Јанчиште во рамките на општината
Commons-logo.svg Јанчиште на Ризницата

Јанчиште — село во Општина Јегуновце, во околината на градот Тетово.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото Јанчиште се наоѓа во Долни Полог, на левиот брег на реката Вардар. Оддалечено е 18,5 километри североисточно од Тетово.

Историja[уреди | уреди извор]

Село Јанчиште за првпат се споменува во признанието на Стефан Душан во 1348 година.

Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од нахијата Калканделен и имало 39 христијански семејства и 2 вдовици христијани.[1]

Во XIX век селото е дел од Тетовската каза во Отоманското Царство.

При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година 5 лица од селото се доброволци во Македонско-одринското доброволство.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Јанчиште живееле 145 жители, сите Македонци.[2]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Јанчиште имало 208 Македонци, егзархисти.[3]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 587 жители. Следува табела на националната структура на населението:[4]

Националност Вкупно
Македонци 544
Турци 0
Роми 0
Албанци 0
Власи 0
Срби 43
Бошњаци 0
останати 0

На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:[5]

Година Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 486
1953 507 44 ... 1 552
1961 602 6 ... ... 33 ... 641
1971 570 ... 98 ... 668
1981 680 1 57 ... 9 747
1991 660 62 3 725
1994 564 46 610
2002 544 43 587

Родови[уреди | уреди извор]

Јанчиште е македонско село.

Според истражувањата од 1947 година, родови во селото се:

  • Доселеници: Чадини (1 к.) и Чукаловци (1 к.) најстари селски доселеници. Нивните предци во времето на доселување во атарот на селото наишле само на шума, по што го изградиле селото. Од првиот род има иселеници во Тетово (две семејства) и во Русе (едно семејство); Савевци (4 к.) стари доселеници, не знаат од каде се доселени. Шоповци (6 к.) доселени се од селото Готовуша во Сириниќ (денес во Косово), ја знаат следната генеологија Ристо (жив на 70 г. во 1947 година) Аврам-Тасе-Петар, кој се доселил во селото. Имаат иселеници во Тетово (две семејства); Расимовци (1 к.) место на потекло како и кај Шоповци. Овде се доселиле многу рано и кажувале дека во Готовуша имале воденица. Имаат иселеници во Скопје (едно семејство); Котлинци (10 к.) доселени се од селото Котлина кај Качаник, порано општина Витина ( денес во Косово) и ја знаат својата генеологија Тодор (Тоде) (жив на 62 г. во 1940-тите); Апостол-Сибин-Спасе. Во 2019 година родот Котлинци познава осум колена: Спасе-Сибин-Апостол-Тодор(Тоде)-Јорда-Митко-Огнен-Луна.[1] Родот Котлинци заклучно со 2009 година има преку 393 лица, кои живеат во Јанчиште, Тетово, Скопје, Детроит и други места.[2] . Домашна слава на родот Котлинци е Св. Аранѓел; Ивановци или Ивањци (3 к.) доселени се на средината од XIX век од селото Иваје кај Качаник, тоа село е сега албанско, ја знаат следната генеологија Сибин (жив на 45 г. во 1940-тите) Мојсије-Спасо, се доселил таткото на Спасо. Имаат иселеници во Скопје (едно семејство), Белград (едно семејство) и во Русе (едно семејство); Ѓурковци (2 к.) доселени се од некое село кај Качаник. Имаат иселеници во Русе (едно семејство); Љамовци (6 к.) доселени се однекаде; Шутко (1 к.) доселени се однекаде. Имаат иселеници во Тетово (едно семејство); Угриновци (1 к.) стари доселеници со непознато потекло. Во минатото биле многу богати; Гаџовци (1 к.) доселени се од селото Сретска (Косово). Спаѓаат во редот на постарите доселеници; Милковци (3 к.) доселени се однекаде, а по мајчина линија се од Шемшево, ја знаат следната генеологија Блаже (жив на 37 г. во 1947 година) Панче-Ѓерасим-Серафим, основачот на родот кој се доселил; Призовци (1 к.) порано живееле во Прелубиште и Жилче, подалечното потекло не го знаат; Јажинковци (3 к.) доселени се од селото Јажинце, каде биле староседелци; Трпевци (2 к.) потекнуваат од Трпе, кој бил посинет од селото Озормиште; Михајл (1 к.) доселени се од Беловиште, таму припаѓале на староседелскиот род Степановци; Здравкои (1 к.) доселени се во 1916 година од селото Горно Село кај Средска; Призренковци или Кековци (2 к.) доселени се во 1919 година од Тетово, таму се доселиле од селото Драјчиќ кај Средска; Веселиновци (2 к.) исто потекло како и претходниот род; Гиго (3 к.) доселени се од селото Вратница; Кранчеи (1 к.) доселени се по мајка од Непроштено; Стојче (1 к.) доселени од селото Вратница. Таму припаѓале на родот Степановци; Анто (1 к.) се исто како и претходниот род; Јастро (1 к.) доселени се во 1940 година од селото Беловишта, таму припаѓале на родот Степановци.[6]

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Цркви

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборното место бр. 2118 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.[9]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 478 гласачи.[10]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Црквата „Св. Теодор Тирон“

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

  • ФК Југ (Јанчиште)
  • Фудбалскиот клуб Јанчиште, почнал да игра фудбал во 1949 г. ФК Јанчиште играл фудбал во Третата зона во Првенство во фудбал на Тетовската околија, заедно со ФК Туденце, ФК Сиричино и ФК Прељубиште (извор: Митко Спироски)[11]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.369
  2. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“, София, 1902, стр. 211.
  3. Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 122-123.
  4. Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X
  5. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). База на податоци МАКСтат. Државен завод за статистика.
  6. Трифуноски, Јован (1976). Полог. Белград: САНУ.
  7. "Осветување на трпезарија при црквата на св. Теодор во с. Јанчиште". МПЦ - ОА. 22.09.2007. Посетено на 2010-04-28. Проверете ги датумските вредности во: |date= (help)
  8. "Цркви во Тетово". Крале Марко. Посетено на 2010-04-28.
  9. "Описи на ИМ". Посетено на 3 ноември 2019.
  10. "Претседателски избори 2019". Посетено на 3 ноември 2019.
  11. http://spiroski.com.mk/%d0%ba%d0%bd%d0%b8%d0%b3%d0%b0-3/. "SPIROSKI – Lesok , Macedonia" (англиски). Посетено на 2019-04-24.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]