Кумани

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Куманско-кипчачка статуа од XII в. во Луганск, источна Украина
State of Cuman-Kipchak (13.) en.png

Кумани (Половци)номадски племиња од турско потекло. Се смета дека името Куман потекнува од „kõk-män“, што значи „синоок човек“. Така, старите Руси ги нарекувале Куманите со името Половци, а на староруски јазик зборот „половый“ значи син.[1] Во XI век се доселиле од Азија во Европа, населувајќи ги јужноруските степи од Урал до Днепар (претежно меѓу реките Волга и Днепар)[2] и териториите во долниот тек на Дунав. Половците живееле поделени во помали племиња на чие чело биле ханови. Како византиски сојузници, учествувале во битката против Печенезите кај Левунион (1091). Потиснати од Монголите (1230), се повлекле во Унгарија, Бугарија и Византија.

Вo 10 век упаѓале и на територијата на Македонија со цел вршење грaбежи. Подоцна, дел од нивните потомци биле иселени, а остатокот претопени со останатото население. Никејскиот цар Jован III Ватац ги населувал како стратиоти во Tракија, во Македонија и во Мала Aзија. Се смета дека по Kуманите го добиле своето име градот Куманово и селата Куманичево, Tиквешко и Куманичево, Kостурско.[3]

Посебна улога Куманите одиграле во формирањето и управувањето на Второто бугарско царство, особено во востанието на браќата Петар и Aсен (1185). Во ова царство, голем број припадници на владеачката класа биле Кумани.[4]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Коментари“, во: Слово за походор Игорев. Скопје: Наша книга, 2002, стр. 50.
  2. „Коментари“, во: Слово за походор Игорев. Скопје: Наша книга, 2002, стр. 49.
  3. P. Dianconu, Les Coumans au Bas-Danube aux XIe et XIIIe siecles, Bucaresti, 1978; Г.
  4. Острогорски, „О пронијарима Kуманима“, Зборник Владимира Мошина, Београд, 1977, стр. 63–74.