Ориент

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Ориентот значи исто што и "Истокот". Тоа е традиционална ознака за нешто кое припаѓа на Источниот свет, или на Блискиот или Далечниот Исток, во однос на Европа. Овој израз претставува метонимија, и е поврзан со Азискиот континент.

Етимологија

Терминот "Ориент" потекнува од латинскиот збор oriens, кој значи "исток" (lit. "изгревање" <orior "изгрев"). Употребата на зборот "изгревање" се однесува на истокот (каде што изгрева сонцето), има паралели во многу јазици и се однесува на Јапонија, која ја претставува "Земјата на изгрејсонцето". Исто така, многу антички храмови, вклучувајќи ги и паганските храмови и еврејскиот храм во Ерусалим, се изградени со нивните главни влезови кон Исток. Да се лоцираат на овој начин, значело да се "насочат" во правилна насока. Кога нешто било насочено во правилен правец, се велело дека е во правилна "ориентација". Спротивниот термин "Запад" е изведен од латинскиот збор occidens кој значи "западно" (lit. "заоѓање" <"occido" "паѓа / заоѓа"). Овој термин бил некогаш бил користен како ознака за западот (каде што заоѓа сонцето), но престанал да се употребува со англискиот јазик.

Историја на терминот

Во подоцнежната Римска Империја, преториските начелства од Истокот, Praefectura Praetorio Orientis, го сочинувале најголемиот дел од Источното Римско царство, од источниот Балкан, па натаму кон исток; нејзиниот најисточен дел бил Diocese, Dioecesis Orientis, што грубо кажано, кореспондира на Голема Сирија . Со тек на време, општиот поим за Истокот се движи се подлабоко кон истокот, при што Западната цивилизација го нарекува ‘Далечниот Исток’, кога ќе го достигне и Тихиот Океан. Ваквите промени во времето и идентитет понекогаш создаваат забуна во доменот (историски и географски) на ориенталните изучувања. Постојат и контексти во кои "Ориент" и "Ориентално" ги зачувале нивните постари значења, на пример, 'ориентални зачини' потекнува од областа која се протега од Блискиот Исток до Индија и до Индо-Кина. Патниците се уште можат повторно да се качат на возот Ориент експрес, од Париз до последната станица во европскиот дел на Истанбул, линија основана во почетокот на 20-тиот век. Во европската историографија значењето на "Ориентот" се променило неколку пати. Најпрво, поимот се однесувал на Египет, Левант, и соседните области. Подоцна, станало синоним на Исламот и Јудаизмот и неговиот домен се проширил и кон исток и кон запад, како би ги вклучил сите неевропски области од Евроазиската цивилизација, вклучувајќи ја и Северна Африка. Во текот на 1800-тите Индија, и во помала мера Кина, почнале да го заземаат местото на Левант како главен предмет на ориенталистичкото истражување. До средината на 20 век, според западните научници, под ‘Истокот’ спаѓале само Источна Азија, Југоисточна Азија, и Источна Централна Азија. Подоцна, под истиот поим се вклучувале Северна Африка, па дури и делови од југоисточна Европа. Денес, првенствено, терминот евоцира слики на Кина, Кореја, Јапонија, Виетнам и полуостровот Југоисточна Азија. Низ историјата на менувањето на смислата на овој термин, "Ориент" никогаш не бил еквивалентен на Азија како целина. Големи делови на Азија се исклучени од планот на "Ориентот", кој е значително важен, културен поим -особено Сибир. Придавскиот поим ‘ориентален’ се користи најчесто од страна на Западот, како би ги означиле културите, народите, земјите, и производите од Ориентот. "Ориентален" обично значи "источен". Тоа е традиционална ознака за нешто што припаѓа на Ориентот или "Истокот" (за Азија), а особено на источната култура. Го означува источното подучување во историската астрономија, често скратено "Ори." Во современиот Англиски, ‘ориентално’ обично се однесува на нешта кои потекнуваат од деловите на Источна Азија, која била окупирана од Источно Азијците. Голем број Централно Азијци и Југоисточните Азијци се расно категоризирани како "монголоидни". Ова не ги вклучува Евреите, Индијците, Арапите и повеќето други народи од Јужна или Западна Азија. Поради историската дискриминација на Кинезите и Јапонците, во некои делови на САД, терминот се смета за навредлив, на пример, државата Вашингтон ја забранува употребата на зборот "ориентален" во законодавството и владините документации, претпочитајќи го повеќе терминот "Азијски". Во локалната употреба, "ориентален" исто така се користи за источните делови од Средоземното Море, како на пример ориенталната област на Мароко. Се користи и како придавка, сродна на "источната", особено во шпанските говорни подрачја низ светот . На пример, и двата острова на Филипините, Миндоро и Негрос се поделени во две провинции чии имиња се зборовите "ориенталните" и "западен". Официјалното име на Уругвај е República Oriental del Uruguay или Ориентална Република Уругвај, бидејќи се наоѓа источно од реката Уругвај. Од 19-ти век ", ориенталист" е традиционалниот термин за научник на ориентални студии, но сепак, употребата на "ориентализмот", во англискиот јазик, за да се опише академски "Ориентални студии" е ретко: Оксфордскиот англиски речник цитира само една таква употреба, од страна на Лорд Бајрон во 1812 година. Ориентализмот се пораспростането се однесува на делата на многуте уметници од 19-ти век, кои биле специјализирани во "ориентални" предмети, често творејќи на своите патувања во Северна Африка и Западна Азија. Уметниците, како и научниците беа веќе опишани како "Ориенталисти" во 19-тиот век. Во 1978 година, палестинско-американскиот научник Едвард Саид, ја објави својата влијателна и контроверзна книга, Ориентализам. Тој го користел овој термин за да ја опише продорната западна традиција, и академски и уметнички, на пристрасни и нестручни толкувања на арапскиот и муслиманскиот свет, оформени од страна на ставовите на европскиот империјализам во 18-ти и 19-ти век.

Денешна употреба

Американско англиски

"Ориентал" се смета за застарен, погрден, и потценувачки термин во САД. Џон Куо Веи Чен, директор на Азиско / Пацифичка / Американската студиска програма и Институтот на Универзитетот во Њујорк, изјави дека основната критика околу овој термин се развила во 1970-тите. Чен изјави, "Со антивоеното движење во 60-тите и почетокот на 70-тите години, многу азиски Американци го идентификуваа терминот" ориентал "со западен начин на поглед кон Азијците, дискриминирани како секогаш различни од "останатите ". Во соопштението за печатот поврзано со донесување на закон за отстранување на овој термин од официјалните документи на државата Њујорк, гувернерот Дејвид Патерсон рече: " Зборот" ориентален" не опишува етничко потекло, припадност, ниту раса. Тоа, всушност, има длабоки и понижувачки историски корени "

Британско англиски

Во британскиот англиски, терминот ‘ориентален’ не се смета за погрден или навредувачки збор, и се однесува на луѓето од Источна и Југоисточна Азија. Азиски се корист за да ги означи само луѓето од Јужна Азија. Оваа употреба е резултат на историските имиграции во Велика Британија, бидејќи повеќе од 50% од не-европската популација е од Индија, Пакистан и Шри Ланка (наречени британски Азијци, во британско англиската терминологија), додека источните и југоисточните Азијци опфаќаат само 5-6% од не-европската популација. Поголемиот дел од нив се со кинеско потекло.

Австралискo англиски

Во австралискиот англиски, терминот "азиски" генерално се однесува на луѓето со потекло од Источна и Југоисточна Азија, како што се оние со кинеско, корејско, јапонско, виетнамско, тајландско, или филипинско потекло. Лицата од Индија, Пакистан, Шри Ланка, и повеќето други од Јужна Азија се наречени според својот демоним, и без јасно знаење, тие се познати како "Индијци". Зборот ориентален, наместо азиски, ретко се користи во колоквијалниот разговор во Австралија, се разбира, но се смета повеќе за анахроничен отколку за навредлив.

Канадско англиски

Во канадско англискиот, како и во австралиско и хиберно англискиот јазик, терминот"Азијци" најчесто се однесува на луѓето со потекло од Источна и Југоисточна Азија. Но, употребата може да се прошири, да се вклучат и Јужно азиските земји, кога станува збор за колонијалните времиња,како Индија и Шри Ланка, употреба која се користи и од самите Јужно Азијци. Во Канада луѓето со потекло од Индија, Пакистан, Бангладеш или Шри Ланка се нарекуваат според нивниот демоним, ‘Индијци’, без нивно конкретно знаење. Во модерната канадска употреба, според канадскиот Оксфордски речник, терминот "Ориентал" се смета за навредлив кога се применува за лица со Источна азиско потекло.

Германски

Во германскиот јазик, Ориент обично се користи како синоним за површината помеѓу Блискиот Исток и Индија, вклучувајќи го и Израел, за Арапскиот свет, Голема Персија, и Пакистан. Терминот Asiaten (Азијци) се однесува на луѓето од Источна Азија и Југоисточна Азија. Друг збор за Ориент на германски е Morgenland (поетски), кој буквално се преведува како ‘утро земја’.