Либан

Од Википедија, слободната енциклопедија
Скокни на: содржини, барај
Република Либан
اَلْجُمْهُورِيَّة اَللُّبْنَانِيَّة
al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah
Знаме Грб
Химнаكلّنا للوطن
(Kulluna lil-watan, Сите ние, за нашата земја!
Местоположба на Либан
Местоположба на Либан
Главен град
(и најголем град)
Бејрут
33°54′N 35°32′E / 33.9°N 35.533°E / 33.9; 35.533
Службен јазик арапски јазик1
Демоним Либанец
Уредување унитарна, конфесионална парламентарна република[1]
 -  Претседател Мишел Сулејман
 -  Премиер Наџиб Микати
 -  Претседател на собрание Наби Бери
Законодавство Парламент
Независност Крај на францускиот мандат 
 -  Декларација на Голем Либан 1 септември 1920 
 -  Устав 23 мај 1926 
 -  Објавена 26 ноември 1941 
 -  Призната 22 ноември 1943 
Површина
 -  total 10.452 km2 (166-та)
4.036 sq mi 
 -  Вода (%) 1.6
Население
 -  проценка за 2008 4,224,000[2] (124-та)
 -  Густина 404/km2 (25-та)
1.046/sq mi
БДП (ПКМ) проценка за 2011
 -  Вкупен $61.581 милијарди[3] (83-та)
 -  По жител $15,557[3] (57th)
БДП (номинално) проценка за 2011
 -  Вкупно $42.539 billion[3] (80th)
 -  По жител $10,747[3] (63-та)
ИЧР (2011) 0.739[4] ( висок) (71-ва)
Валута Либанска фунта (LBP)
Часовен појас EET (UTC+2)
 -  (ЛСВ) EEST (UTC+3)
Се вози на десно
НИД .lb
Повик. бр. 961
1Уставот потенцира дека арапскиот е официјален јазик во државата. Францускиот се користи во некои сфери од општеството.

Либан (арапски: لُبْنَان Lubnān) или официјално Република Либан (اَلْجُمْهُورِيَّة اَللُّبْنَانِيَّة al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah) е независна држава во Блискиот Исток. Либан се граничи со Сирија на север и исток, со Израел на југ и на запад излегува на Средоземното Море. Местоположбата на Либан е крстопат на цивилизации и култури и поради тоа државата има богата историја и јак културен идентитет. Либан е мултиетничко општество, каде доминираат три големи религии и различни етнички групи.[5] Вкупната површина на Либан изнесува 10.452 километри квадратни и има 4,224,000 жители според проценките од 2008 година. Официјален јазик во државата е арапскиот, додека главен град е Бејрут.

Содржина

[уреди] Етимологија

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Име на Либан.

Името „Либан“ потекнува од семитскиот збор lbn, што значи „бело“, и најверојатно се однесува на белата снежна покривка на планината Либан. По доаѓањето на Јулиј Цезар во Либан во 47 г.п.н.е. тој ја нарекол територијата „Lub Na'an“, што значи „бела земја“ на семитски.[6]

Името било пронајдено во записи во библиотеката во Ебла,[7] кои датираат од третиот милениум п.н.е., и името се спонемува околу 70 пати во Еврејската Библија и три пати во епот Гилгамеш.[8] Старите Египќани го нарекувале Либан како Rmnn, каде R стои наместо кананитската буква L.[9]

[уреди] Историја

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Историја на Либан.

Либан се стекнува со независност во 1943 година, а француските трупи се повлекуваат во 1946 година. Оттогаш, историјата на Либан се карактеризира со наизменични периоди на политичка стабилност и немири. Така, во 1958 година избива доста сериозна политичка криза во Либан, а во 1975 година започнува граѓанска војна, која трае до 1990 година и во која воено интервенираат и двата соседи на Либан, Сирија и Израел.

Сирија испрати свои војници во 1976 година. Тие го замемаат Бејрут и оттогаш па сè до 2005 година Сирија го контролира Бејрут и поголемиот дел од Либан. Во 2005 година се случува атентат врз поранешниот премиер Рафик Харири и под зголемен меѓународен притисок Сирија е принудена да се повлече од Либан.

Израел започна со своите воени интервенции во 1978 година со Операцијата Литани. Во 1982 година повторно изврши инвазија врз Либан, при што го освои јужен Либан кој го држеше под своја окупација до 2000 година, кога се повлече од земјата. Во јули 2006 година Израел повторно воено интервенира во Либан.

[уреди] Географија и клима

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Географија на Либан.

[уреди] Демографија

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Демографија на Либан.

Населението на Либан е составено од три доминантни блокови етнички групи и религии: муслимани (шиити, сунити, алавити), Друзи и христијани (Маронитски католици, Малкитски грчки католици, Ерменци, Сиријци итн.). Последниот попис е направен во далечната 1932 година и оттогаш не е спроведен поради чувствителноста на материјата на етничката поделба на земјата. Сепак, се проценува дека околу 60% од населението се муслимани, а дека останатите се христијани.

[уреди] Политички систем

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Политика на Либан.

[уреди] Административна поделба

[уреди] Економија

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Економија на Либан.

[уреди] Култура

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Култура во Либан.

[уреди] Наводи

  1. „The Lebanese Constitution“ (PDF). Presidency of Lebanon. http://presidency.gov.lb/English/LebaneseSystem/Documents/Lebanese%20Constitution.pdf. проверено на 20 August 2011. 
  2. (PDF) „World Population Prospects, Table A.1“. 2008 revision. United Nations Department of Economic and Social Affairs. 2009. стр. 17. http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf. проверено на 22 September 2010. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 „Lebanon“. International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=446&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=36&pr.y=7. проверено на 30 April 2011. 
  4. „HDRO (Human Development Report Office United Nations Development Programme“. United Nations. 2011. http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf. проверено на 2 November 2011. 
  5. McGowen, Afaf Sabeh (1989). „Historical Setting“. Collelo, Thomas. „Lebanon: A Country Study“. Area Handbook Series (3rd издание). Washington, D.C.: The Division. OCLC 18907889. http://hdl.loc.gov/loc.gdc/cntrystd.lb. проверено на 24 July 2009. 
  6. Room, Adrian (2005). „Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features and Historic Sites“ (2nd издание). McFarland. стр. 214–216. ISBN 9780786422487. 
  7. Metzger, Bruce M.; Coogan, Michael D. (2004). „The Oxford guide to people & places of the Bible“. Oxford University Press. стр. 178. ISBN 0195176103. 
  8. Bienkowski, Piotr; Millard, Alan Ralph (2000). „Dictionary of the ancient Near East“. University of Pennsylvania Press. стр. 178. ISBN 9780812235579. 
  9. Ross, Kelley L. „The Pronunciation of Ancient Egyptian“. „The Proceedings of the Friesian School, Fourth Series“. Friesian School. http://www.friesian.com/egypt.htm. проверено на 20 January 2009. 

[уреди] Поврзано

[уреди] Надворешни врски

Најдете повеќе за Либан на сестринските проекти на Википедија:
Wiktionary-logo-en.png Вики речник
Wikibooks-logo.svg Вики книги
Wikiquote-logo.svg Вики цитати
Wikisource-logo.svg Вики извор
Commons-logo.svg Заедничка ризница
Wikinews-logo.svg Вики вести
Wikiversity-logo-en.svg Вики универзитет

Лични алатки
Именски простори

Варијанти
Дејства
Навигација
технички
алатник
Други јазици